गौतमविघ्नप्रकरणम् (Episode of Obstacles to Gautama; Gaṇeśa’s Appearing Through Misguided Worship)

Verse 1

सूत उवाच । कदाचिद्गौतमेनैव जलार्थं प्रेषिता निजाः । शिष्यास्तत्र गता भक्त्या कमंडलुकरा द्विजाः

苏多说道：有一次，乔多摩亲自遣派自己的弟子去取水。那些“二生”的学子怀着虔敬前往，手持净水壶（kamaṇḍalu）。

Verse 2

शिष्याञ्जलसमीपे तु गतान्दृष्ट्वा न्यषेधयन् । जलार्थमगतांस्तत्र चर्षिपत्न्योप्यनेकशः

见他们走近水边，他便加以制止。并且在那里，许多前来取水的圣仙之妻也同样被拦住了。

Verse 3

ऋषिपत्न्यो वयं पूर्वं ग्रहीष्यामो विदूरतः । पश्चाच्चैव जलं ग्राह्यमित्येवं पर्यभर्त्सयन्

“我们是诸圣仙之妻；我们要先从远处取水。之后你们才可取水。”她们如此说着，便加以斥责与呵叱。

Verse 4

परावृत्य तदा तैश्च ऋषिपत्न्यै निवेदितम् । सा चापि तान्समादाय समाश्वास्य च तैः स्वयम्

于是他们转身回去，将此事禀告给仙人的妻子。她也把他们召到身边，亲自以言语安慰他们。

Verse 5

जलं नीत्वा ददौ तस्मै गौतमाय तपस्विनी । नित्यं निर्वाहयामास जलेन ऋषिसत्तमः

那位苦行女取来清水，奉献给乔达摩；而那位最胜仙人，便以此水不断维持其每日的修持与仪轨。

Verse 6

ताश्चैवमृषिपत्न्यस्तु क्रुद्धास्तां पर्यभर्त्सयन् । परावृत्य गतास्सर्वास्तूटजान्कुटिलाशयाः

于是诸仙之妻怒火炽盛，严厉斥责她。随后她们尽皆转身离去——那些住在林庵的女子——心怀曲折不正之念。

Verse 7

स्वाम्यग्रे विपरीतं च तद्वृत्तं निखिलं ततः । दुष्टाशयाभिः स्त्रीभिश्च ताभिर्वै विनिवेदितम्

随后在其师主面前，那些心怀恶意的女子将整件事颠倒歪曲、反其本真地禀报了。

Verse 8

अथ तासां वचः श्रुत्वा भाविकर्मवशात्तदा । गौतमाय च संकुद्धाश्चासंस्ते परमर्षयः

当时他们听闻那些话语，因宿业之力所驱使，诸位大圣仙对乔多摩生起忿怒，遂以责难之言对他说道。

Verse 9

विघ्नार्थं गौतमस्यैव नानापूजोपहारकैः । गणेशं पूजयामासुस्संकुद्धास्ते कुबुद्धयः

为专门给乔达摩制造障碍，那些心术不正、怒火中烧的人便以种种供奉与多样供品，开始礼拜伽内沙（Gaṇeśa）。

Verse 10

आविर्बभूव च तदा प्रसन्नो हि गणेश्वरः । उवाच वचनं तत्र भक्ताधीनः फलप्रदः

于是，伽内舍主（Gaṇeśvara）、众伽那之主在彼处显现，确然欢喜。作为赐果之尊，随顺信徒之爱敬，他就在那地方开口说道。

Verse 11

गणेश उवाच । प्रसन्नोऽस्मि वरं ब्रूत यूयं किं करवाण्यहम् । तदीयं तद्वचः श्रुत्वा ऋषयस्तेऽबुवंस्तदा

伽内沙说道：“我已欢喜。请说出你们所求的恩赐——我当为你们做什么？”听到他这番话，诸位圣仙随即回答。

Verse 12

ऋषय ऊचुः । त्वया यदि वरो देयो गौतमस्स्वाश्रमाद्बहिः । निष्कास्यं नो ऋषिभिः परिभर्त्स्य तथा कुरु

诸圣仙说道：“若你要赐予恩愿，就安排让乔多摩从自己的道场被逐出。让我们这些仙人将他驱逐并加以斥责——请如此成就。”

Verse 13

सूत उवाच । स एवं प्रार्थितस्तैस्तु विहस्य वचनं पुनः । प्रोवाचेभमुखः प्रीत्या बोधयंस्तान्सतां गतिः

苏多说道：他被他们如此恳求，便含笑，再次欢喜开口；那位高贵者——为善人之归依、正道之所向——以慈爱教诲他们。

Verse 14

गणेश उवाच । श्रूयतामृषयस्सर्वे युक्तं न क्रियतेऽधुना । अपराधं विना तस्मै क्रुध्यतां हानिरेव च

伽内沙说道：“诸位圣仙请听。如今应行之事却未被实行。彼人并无过失，却有人将嗔怒加诸其身——其果唯有伤害而已。”

Verse 15

उपस्कृतं पुरा यैस्तु तेभ्यो दुःखं हितं न हि । यदा च दीयते दुःखं तदा नाशो भवेदिह

对那些昔日曾受尊敬、蒙善待之人，加以痛苦从无益处。因为一旦施加苦难，毁灭必定在此世间生起。

Verse 16

ईदृशं च तपः कृत्वा साध्यते फलमुत्तमम् । शुभं फलं स्वयं हित्वा साध्यते नाहितं पुनः

修行如此的苦行，便能成就至上的果报。然而若人自弃吉祥善果，便又将获得无益之果。

Verse 17

सूत उवाच । इत्येवं वचनं श्रुत्वा तस्य ते मुनिसत्तमाः । बुद्धिमोहं तदा प्राप्ता इदमेव वचोऽब्रुवन्

苏多说道：“他们如此听了他的话，那些最胜的圣仙便一时心智迷惘，于是以如下言辞作答。”

Verse 18

ऋषय ऊचुः । कर्तव्यं हि त्वया स्वामिन्निदमेव न चान्यथा । इत्युक्तस्तु तदा देवो गणेशो वाक्यमब्रवीत्

诸圣仙说道：“主啊，此事唯当由你来行——唯此而已，别无他途。”如此被请托后，神圣的伽内沙便开口答复。

Verse 19

गणेश उवाच । असाधुस्साधुतां चैव साधुश्चासाधुतां तथा । कदाचिदपि नाप्नोति ब्रह्मोक्तमिति निश्चितम्

伽内沙说道：“不善之人终不能真正成就圣善；而圣者亦不堕入不善。此事决定无疑——乃梵天所宣说。”

Verse 20

यदा च भवतां दुःखं जातं चानशनात्पुरा । तदा सुखं प्रदत्तं वै गौतमेन महर्षिणा

往昔你们因断食而生忧苦之时，正是大圣者乔达摩赐予你们安慰与解脱之乐。

Verse 21

इदानीं वै भवद्भिश्च तस्मै दुःखं प्रदीयते । नेतद्युक्ततमं लोके सर्वथा सुविचार्यताम्

如今因你们的作为，痛苦正加诸于他。这在世间绝非最相宜之道——当从各方面深思熟虑。

Verse 22

स्त्रीबलान्मोहिता यूयं न मे वाक्यं करिष्यथ । एतद्धिततमं तस्य भविष्यति न संशयः

你们被女子之力所迷惑，必不遵行我的话。然而毫无疑问——此事终将成为他最大的福祉。

Verse 23

पुनश्चायमृषिश्रेष्ठो दास्यते वस्सुखं ध्रुवम् । तारणं न च युक्तं स्याद्वरमन्यं वृणीत वै

再者，这位最上等的圣贤必定赐你安乐。但要直接使其渡越（即立刻解脱）并不相宜；因此，你当确实另择他愿。

Verse 24

सूत उवाच । इत्येवं वचनं तेन गणेशेन महात्मना । यद्यप्युक्तमृषिभ्यश्च तदप्येते न मेनिरे

苏多(Sūta)说：如此，这番言辞由大心的象头神伽内沙(Gaṇeśa)说出。然而，尽管是对诸仙圣(ṛṣi)而说，他们仍未接受。

Verse 25

इति श्रीशिवमहापुराणे चतुर्थ्यां कोटिरुद्रसंहितायां गौतमव्यवस्थावर्णनं नाम पंचविंशोऽध्यायः

至此，《圣湿婆摩诃往世书》第四部《拘底鲁陀罗集》（Koṭirudra Saṃhitā）中名为“乔达摩之法度述说”的第二十五章圆满结束。

Verse 26

गणेश उवाच । भवद्भिः प्रार्थ्यते यच्च करिष्येऽहं तथा खलु । पश्चाद्भावि भवेदेव इत्युक्त्वांतर्दधे पुनः

象头神伽内沙说道：“你们所祈求于我的，我必如实成办；待时机成熟，必定应验。”说罢，他又从众人眼前隐没不见。

Verse 27

गौतमस्स न जानाति मुनीनां वै दुराशयम् । आनन्दमनसा नित्यं पत्न्या कर्म चकार तत्

乔达摩并未察觉那些仙人内心真实的恶念。其心恒常欢悦，他与妻子一道继续行那份侍奉之事。

Verse 28

तदन्तरे च यज्जातं चरितं वरयोगतः । तद्दुष्टर्षिप्रभावात्तु श्रूयतां तन्मुनीश्वराः

诸位最胜牟尼，请听：其间所发生之事，乃由赐福之瑜伽威力而起；实则皆因那恶劣仙人（ṛṣi）的影响所致。

Verse 29

गौतमस्य च केदारे तत्रासन्व्रीहयो यवाः । गणेशस्तत्र गौर्भूत्वा जगाम किल दुर्बला

在乔达摩的凯达拉田地里，有稻米与大麦。其间，象头神伽内沙化作一头母牛，来回徘徊，仿佛虚弱无力。

Verse 30

कंपमाना च सा गत्वा तत्र तद्वरयोगतः । व्रीहीन्संभक्षयामास यवांश्च मुनिसत्तमाः

她战战兢兢地走到那里；凭借那赐福的威力，噢诸位最胜牟尼，她开始吞食稻谷，也吃起大麦。

Verse 31

एतस्मिन्नन्तरे दैवाद्गौतमस्तत्र चागतः । स दयालुस्तृणस्तंम्बैर्वारयामास तां तदा

其间，因天意使然，乔达摩来到那里。他心怀慈悲，当即以一束束青草将她拦住。

Verse 32

तृणस्तंबेन सा स्पृष्टा पपात पृथिवीतले । मृता च तत्क्षणादेव तदृषेः पश्यतस्तदा

她仅被一茎青草触及，便倒在地上；就在那一瞬间，她当场死去，而那位圣仙正亲眼目睹。

Verse 33

ऋषयश्छन्नरूपास्ते ऋषिपत्न्यस्तथाशुभाः । ऊचुस्तत्र तदा सर्वे किं कृतं गौतमेन च

当时，那些仙贤隐匿真形；他们的妻子亦被不祥之念驱使，众人齐声在彼处说道：“乔多摩究竟做了什么？”

Verse 34

गौतमोऽपि तथाहल्यामाहूयासीत्सुविस्मितः । उवाच दुःखतो विप्रा दूयमानेन चेतसा

随后，乔多摩也召来阿诃利耶，惊愕万分地伫立着。那位婆罗门心中悲苦如焚，遂开口说道。

Verse 35

गौतम उवाच । किं जातं च कथं देवि कुपितः परमेश्वरः । किं कर्तव्यं क्व गन्तव्यं हत्या च समुपस्थिता

乔多摩说道：“女神啊，究竟发生了什么，又是如何发生的，使至上主宰（帕拉梅湿伐罗）不悦？如今当作何事、当往何处，而杀生之罪又如何竟临到我们面前？”

Verse 36

सूत उवाच एतस्मिन्नन्तरे विप्रो गौतमं पर्यभर्त्सयन् । विप्रपत्न्यस्तथाऽहल्यां दुर्वचोभिर्व्यथां ददुः

苏多说道：其间，一位婆罗门开始斥责乔多摩；而诸婆罗门之妻亦以尖刻伤人的言辞，使阿诃利耶备受痛楚。

Verse 37

दुर्बुद्धयश्च तच्छिष्यास्सुतास्तेषां तथैव च । गौतम परिभर्त्स्यैव प्रत्यूचुर्धिग्वचो मुहुः

那些心智邪恶之人——连同他们的弟子以及同样的儿子们——辱骂乔达摩，并一再以轻蔑之言回击。

Verse 38

ऋषय ऊचुः । मुखं न दर्शनीयं ते गम्यतां गम्यतामिति । दृष्ट्वा गोघ्नमुखं सद्यस्सचैलं स्नानमाचरेत्

诸仙人说道：“你的面容不应示人——走开，走开！”凡见到杀牛者之面者，应立刻沐浴净身，即便衣服未脱亦然。

Verse 39

यावदाश्रममध्ये त्वं तावदेव हविर्भुजः । पितरश्च न गृह्णंति ह्यस्मद्दत्तं हि किञ्चन

只要你仍在此道场（āśrama）之内，你便确是吞受供献（havis）者；而诸祖灵（Pitṛ）对我们所献之物，丝毫不予受纳。

Verse 40

तस्माद्गच्छान्यतस्त्वं च परिवारसमन्वितः । विलम्बं कुरु नैव त्वं धेनुहन्पापकारक

因此，你当即刻离开此处，携同随从前往他方。不可迟延——噫，杀牛之人，造罪之徒！

Verse 41

सूत उवाच । इत्युक्त्वा ते च तं सर्वे पाषाणैस्समताडयन् । व्यथां ददुरतीवास्मै त्वहल्यां च दुरुक्तिभिः

苏多说道：他们说罢，众人便一齐以石击打他，使他痛苦至极；又以粗暴辱骂之言折磨阿诃利耶（Ahalyā）。

Verse 42

ताडितो भर्त्सितो दुष्टैर्गौतमो गिरमब्रवीत् । इतो गच्छामि मुनयो ह्यन्यत्र निवसाम्यहम्

被恶人殴打并严厉辱骂后，圣者乔多摩说道：“诸位牟尼，我将离开此地；确实，我将住在别处。”

Verse 43

इत्युक्त्वा गौतमस्तस्मात्स्थानाच्च निर्गतस्तदा । गत्वा क्रोशं तदा चक्रे ह्याश्रमं तदनुज्ञया

说罢，乔多摩便从那处离去；在她的许可下，他行至一拘舍之远，并在那里建立了一座阿湿罗摩。

Verse 44

यावच्चैवाभिशापो वै तावत्कार्य्यं न किंचन । न कर्मण्यधिकारोऽस्ति दैवे पित्र्येऽथ वैदिके

只要诅咒仍在生效，便不可着手任何事；亦无资格行诸天祭仪、祖灵祭仪，或履行吠陀之法事。

Verse 45

मासार्धं च ततो नीत्वा मुनीन्संप्रार्थयत्तदा । गौतमो मुनिवर्य्यस्स तेन दुःखेन दुखितः

随后，半月既过，尊贵的牟尼乔多摩怀着那同一忧苦，前去拜见诸牟尼，恳切哀求。

Verse 46

गौतम उवाच । अनुकंप्यो भवद्भिश्च कथ्यतां क्रियते मया । यथा मदीयं पापं च गच्छत्विति निवेद्यताम्

乔多摩说道：“愿诸位以慈悲开示我——凡应当行之事，我皆愿奉行——使我的罪业得以消散离去。请告知其方便之道。”

Verse 47

सूत उवाच । इत्युक्तास्ते तदा विप्रा नोचुश्चैव परस्परम् । अत्यंतं सेवया पृष्टा मिलिता ह्येकतस्स्थिताः

苏多说道：如是被请问之时，那些婆罗门圣贤彼此并未交谈。因被以极大谦恭与奉事之心恭敬请教，他们便聚集一处，同立于一地。

Verse 48

गौतमो दूरतः स्थित्वा नत्वा तानृषिसत्तमान् । पप्रच्छ विनयाविष्टः किं कार्यं हि मयाधुना

乔多摩恭敬地远远站立，向诸位最胜仙人顶礼。怀着谦卑之心，他问道：“如今我当作何事？”

Verse 49

इत्युक्ते मुनिना तेन गौतमेन महात्मना । मिलितास्सकलास्ते वै मुनयो वाक्यमब्रुवन्

当大德仙人乔多摩说完这些话后，聚集的诸仙齐齐会合，随即开口作答。

Verse 50

ऋषय ऊचुः । निष्कृतिं हि विना शुद्धिर्जायते न कदाचन । तस्मात्त्वं देहशुद्ध्यर्थं प्रायश्चित्तं समाचर

诸仙人说道：“若无尼什克里提（niṣkṛti，赎罪净除），清净永不生起。因此，为净化你的身与有身之境，当如法修行普罗耶施吉多（prāyaścitta，忏悔赎罪之仪）。”

Verse 51

त्रिवारं पृथिवीं सर्वां क्रम पापं प्रकाशयन् । पुनरागत्य चात्रैव चर मासव्रतं तथा

绕行大地全境三匝——由此显露并驱散诸罪——随后当再回到此处，就在此地如法奉持一月之誓戒（māsa-vrata）。

Verse 52

शतमेकोत्तरं चैव ब्रह्मणोऽस्य गिरेस्तथा । प्रक्रमणं विधायैवं शुद्धिस्ते च भविष्यति

如是行之，若对这座圣山并亦对梵天之所作一百零一次绕行，你的清净必定成就。

Verse 53

अथवा त्वं समानीय गंगास्नानं समाचर । पार्थिवानां तथा कोटिं कृत्वा देवं निषेवय

或者，取来恒河圣水，行恒河沐浴；并且同样地，塑造一拘胝（亿数）土制林伽，礼拜并侍奉主神（湿婆）。

Verse 54

गंगायां च ततः स्नात्वा पुनश्चैव भविष्यति । पुरा दश तथा चैकं गिरेस्त्वं क्रमणं कुरु

随后在恒河中沐浴；此后你将再次获得更新之境。依古来所规定，绕行此山十遍，再加一遍。

Verse 55

शत कुंभैस्तथा स्नात्वा पार्थिवं निष्कृतिर्भवेत् । इति तैर्षिभिः प्रोक्तस्तथेत्योमिति तद्वचः

依规定以百只水罐行沐浴后，与土制（pārthiva）仪轨相关的赎罪便告圆满。诸位圣仙如是宣说；他亦应允其言，曰：“如是。”并诵“唵”。

Verse 56

पार्थिवानां तथा पूजां गिरेः प्रक्रमणं तथा । करिष्यामि मुनिश्रेष्ठा आज्ञया श्रीमतामिह

噢，诸牟尼中最胜者！依此处诸尊者之命，我将宣说供奉“帕尔提瓦”（土制）林伽之法，并述绕行圣山之仪。

Verse 57

इत्युक्त्वा सर्षिवर्यश्च कृत्वा प्रक्रमणं गिरेः । पूजयामास निर्माय पार्थिवान्मुनिसत्तमः

说罢，那位最上牟尼与诸仙同作恭敬绕山之行。随后，这位最胜的圣者以土塑成帕尔提瓦之形，并以虔敬礼拜湿婆。

Verse 58

अहल्या च ततस्साध्वी तच्च सर्वं चकार सा । शिष्याश्च प्रतिशिष्याश्च चक्रुस्सेवां तयोस्तदा

于是贤淑的阿诃利耶（Ahalyā）尽行所嘱之事。其时，弟子与弟子之弟子亦向二人恭敬奉事。