Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Kotirudra Samhita, Shloka 4

ओंकार-परमेश-लिङ्गकथा — The Narrative of the Oṃkāra Parameśa Liṅga

Gokarṇa–Vindhya Episode

सूत उवाच । ओंकारे परमेशाख्यं लिंगमासीद्यथा द्विजाः । तथा वक्ष्यामि वः प्रीत्या श्रूयतां परमर्षयः । कस्मिंश्चित्समये चाञ नारदो भगवान्मुनिः । गोकर्णाख्यं शिवं गत्वा सिषेवे परभक्तिमान्

sūta uvāca | oṃkāre parameśākhyaṃ liṃgamāsīdyathā dvijāḥ | tathā vakṣyāmi vaḥ prītyā śrūyatāṃ paramarṣayaḥ | kasmiṃścitsamaye cāña nārado bhagavānmuniḥ | gokarṇākhyaṃ śivaṃ gatvā siṣeve parabhaktimān

苏多说道:“噢,诸位二次生者,正如名为至上主(Parameśvara)的林伽在唵迦罗处显现一般,我也将怀着欢喜为你们叙述——请聆听吧,诸大圣仙。某一时,尊贵的圣者那罗陀,具足无上虔敬,前往果迦尔那的湿婆处,恭敬礼拜供奉。”

सूतःSūta
सूतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
ओंकारेin/at Oṃkāra
ओंकारे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootओंकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; अधिकरण (locative)
परमेश-आख्यम्named ‘Parameśa’
परमेश-आख्यम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपरमेश + आख्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण (लिङ्गम्); तत्पुरुष-समास (नामधेयार्थ: ‘परमेश इति आख्यं’)
लिङ्गम्the liṅga
लिङ्गम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
आसीत्was
आसीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ्-लकार (imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
यथाas
यथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमान/प्रकारवाचक-अव्यय (indeclinable: ‘as/how’)
द्विजाःO twice-born (Brahmins)
द्विजाः:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; संबोधनार्थे अपि (context: addressing)
तथाthus
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: ‘thus/in that manner’)
वक्ष्यामिI will explain
वक्ष्यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट्-लकार (simple future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपदम्
वःto you
वः:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी (6/4), बहुवचन; सर्वनाम; ‘to you/for you’ (dative sense)
प्रीत्याwith affection
प्रीत्या:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootप्रीति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; हेतौ/भावे (instrumental: ‘with affection’)
श्रूयताम्let it be heard
श्रूयताम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्; आज्ञार्थे (imperative passive-like: ‘let it be heard’)
परम-ऋषयःO great sages
परम-ऋषयः:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपरम + ऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/सम्बोधन (1/8), बहुवचन; कर्मधारय-समास (‘परमा ऋषयः’)
कस्मिन्in a certain (time)
कस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; सर्वनाम; अधिकरण
चित्some
चित्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय)
Formअनिश्चितार्थक-अव्यय (particle: ‘some/any’)
समयेat a time
समये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसमय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; अधिकरण
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
अञthen/indeed (particle)
अञ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअञ् (अव्यय/निपात)
Formनिपात (emphatic/particle; पाठभेद: ‘अथ’/‘अज’ इत्यादि सम्भव)
नारदःNārada
नारदः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
भगवान्-मुनिःthe revered sage
भगवान्-मुनिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभगवत् + मुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्मधारय-समास (‘भगवान् स मुनिः’)
गोकर्ण-आख्यम्named Gokarṇa
गोकर्ण-आख्यम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootगोकर्ण + आख्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेषण (शिवम्); तत्पुरुष-समास (‘गोकर्ण इति आख्यः’)
शिवम्Śiva
शिवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), ‘having gone’
सिषेवेserved/worshipped
सिषेवे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसेव् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्
पर-भक्तिमान्having supreme devotion
पर-भक्तिमान्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपर + भक्तिमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषण (नारदः); कर्मधारय-समास (‘परा भक्तिः यस्य सः’)

Suta Goswami

Tattva Level: pati

Shiva Form: Paśupatinātha

Jyotirlinga: Oṃkāreśvara

Sthala Purana: Sūta introduces how the liṅga called Parameśa manifested at Oṃkāra and begins the narrative frame: Nārada, endowed with supreme devotion, goes to Gokarṇa and worships Śiva—setting up a chain of transmission leading to the Oṃkāra jyotirliṅga account.

Significance: Links tīrtha-to-tīrtha devotion: a paradigmatic bhakta (Nārada) seeks Śiva’s presence and worships, modeling śraddhā and bhakti as the means by which Śiva’s grace becomes accessible.

Offering: pushpa

S
Shiva
N
Narada
O
Omkara (Omkareshwar Linga)
G
Gokarna

FAQs

It frames the Omkāra Liṅga as a manifestation of Parameśvara and highlights bhakti—exemplified by Nārada—as the right approach to receive the sacred narrative and its liberating import.

By naming the Liṅga ‘Parameśa’ and locating it in Omkāra, the verse presents the Liṅga as Saguna-accessible form through which devotees approach the transcendent Lord with reverence and devotion.

Pilgrimage and devoted worship (sevā) of Śiva at a holy kṣetra are implied; meditative remembrance of Oṃ (Omkāra) alongside Liṅga-pūjā aligns with Shaiva practice, supported by japa of the Panchākṣarī (Om Namaḥ Śivāya).