Rig Veda 8.41.3: Mandala 8, Sukta 41, Mantra 3
Sukta 8.41
Devata: Varuṇa (all-encompassing, all-seeing law)
Samhita Patha (Devanagari)
स क्षपः परि षस्वजे न्युस्रो मायया दधे स विश्वं परि दर्शतः । तस्य वेनीरनु व्रतमुषस्तिस्रो अवर्धयन्नभन्तामन्यके समे ॥
Transliteration
sa kṣapaḥ pari sasvaje ni usraḥ māyayā dadhe sa viśvaṃ pari darśataḥ | tasya venīr anu vratam uṣas tisro avardhayan nabhantām anyake same ||
Translation
他环抱诸夜于四方；以其幻化之力，将黎明之母牛安置在下；他环观一切有。循其法则，三重曙光如编织之流而增长——愿诸光在另一同一中辉耀。
Word by Word
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
क्षपःnights
क्षपः:
कर्म
TypeNoun
Rootक्षप् (स्त्री) ‘रात्रि’
परिaround
परि:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
षस्वजेembraced
षस्वजे:
क्रिया
TypeVerb
Root√स्वज् (स्वजँ/स्वञ्ज्) ‘आलिङ्गने’
न्युस्रःstreaming down / flowing
न्युस्रः:
कर्तृ (सः इत्यस्य विशेषणम्) / विधेय
TypeAdjective
Rootन्युस्र (प्रातिपदिक; विशेषण)
माययाby (his) magic/power
मायया:
करण
TypeNoun
Rootमाया (स्त्री)
दधेhas placed/has set
दधे:
क्रिया
TypeVerb
Root√धा (धाञ्) ‘धारणे/स्थापने’
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वम्the whole (all)
विश्वम्:
कर्म
TypeAdjective (substantive use)
Rootविश्व (विशेषण/सर्वनामवत्)
परिaround
परि:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
दर्शतःvisible, to-be-seen, manifest
दर्शतः:
कर्म-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootदर्शत (विशेषण) < √दृश् ‘दर्शने’
तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वेनीःbraids/locks (rays as braids)
वेनीः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवेनी (स्त्री) ‘वेणी/कुचबन्ध/केशरचना’
अनुfollowing, along
अनु:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
व्रतम्the ordinance/law
व्रतम्:
कर्म
TypeNoun
Rootव्रत (नपुंसक) ‘व्रत/नियम/आज्ञा’
उषःDawn
उषः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootउषस् (स्त्री) ‘उषा’
तिस्रःthree
तिस्रः:
कर्तृ-विशेषणम्
TypeNumeral
Rootत्रि (संख्या) स्त्रीलिङ्ग-रूपम्
अवर्धयन्they increased
अवर्धयन्:
क्रिया
TypeVerb
Root√वृध् (वृधँ) ‘वर्धने’
अभन्ताम्let them shine
अभन्ताम्:
क्रिया
TypeVerb
Root√भा/√भन् (भानँ/भनँ) ‘दीप्तौ/प्रकाशे’ (वेदिक) अथवा √भा ‘शोभने’
अन्यकेelsewhere / in another (place)
अन्यके:
अधिकरण
TypeAdjective (substantive use)
Rootअन्यक (प्रातिपदिक; ‘अन्य/भिन्न’)
समेin the level place / on the plain
समे:
अधिकरण
TypeNoun/Adjective (locative)
Rootसम (नपुंसक/पुं) ‘सम/समतल’
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.