Mantra 1
Sukta 8.15
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
तम्वभि प्र गायत पुरुहूतं पुरुष्टुतम् । इन्द्रं गीर्भिस्तविषमा विवासत ॥
Samhita Patha (IAST)
तम्व॒भि प्र गा॑यत पुरुहू॒तं पु॑रुष्टु॒तम् । इन्द्रं॑ गी॒र्भिस्त॑वि॒षमा वि॑वासत ॥
Transliteration
tám ūm̐ abhí prá gāyata puruhūtáṃ puruṣṭutám | índraṃ gī́rbhis taviṣám ā́ vivāsata ||
Translation
向他倾尽歌咏吧——向那多受呼唤、多受赞颂的因陀罗；以灵感之言迎近那雄猛之力，使之住于你内，成为胜利的威能。
Padapatha (Word Analysis)
तम् । ऊँ॒ इति॑ । अ॒भि । प्र । गा॒य॒त॒ । पु॒रु॒ऽहू॒तम् । पु॒रु॒ऽस्तु॒तम् । इन्द्र॑म् । गीः॒ऽभिः । त॒वि॒षम् । आ । वि॒वा॒स॒त॒ ॥तम् । ऊँ इति । अभि । प्र । गायत । पुरुहूतम् । पुरुस्तुतम् । इन्द्रम् । गीःभिः । तविषम् । आ । विवासत ॥tam | oṃ iti | abhi | pra | gāyata | puru-hūtam | puru-stutam | indram | gīḥ-bhiḥ | taviṣam | ā | vivāsata
Word by Word
तम्him (that one)
तम्:
कर्म (स्तुत्य/आह्वेय-वस्तु) / उद्देश्यम्
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अभिtowards, unto
अभि:
(क्रियाविशेषणम्) अभिमुखता/प्रत्यभिमुख-गमन/स्तुति-प्रवृत्तिः
TypeIndeclinable (preverb)
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
प्रforth, forward
प्र:
(क्रियाविशेषणम्) प्रगमन/प्रकर्ष
TypeIndeclinable (preverb)
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
गायतsing (you all)!
गायत:
(मुख्यक्रिया) —
TypeVerb
Rootगै (गायति) धातुः
पुरुहूतम्much-invoked
पुरुहूतम्:
कर्म (इन्द्रस्य विशेषणम्) / उद्देश्यम्
TypeAdjective/Epithet
Rootपुरुहूत (प्रातिपदिक; पुरु + हूत < √ह्वा/√हू ‘आह्वान’)
पुरुष्टुतम्much-praised
पुरुष्टुतम्:
कर्म (इन्द्रस्य विशेषणम्) / उद्देश्यम्
TypeAdjective/Epithet
Rootपुरुष्टुत (प्रातिपदिक; पुरु + स्तुत < √स्तु ‘स्तुति’)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म (स्तुत्यः/आह्वेयः) / उद्देश्यम्
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
गीर्भिःwith hymns/words
गीर्भिः:
करणम्
TypeNoun
Rootगीर् (प्रातिपदिक; ‘स्तुति/वाक्’)
तविषम्the mighty/strengthful one
तविषम्:
कर्म (इन्द्रस्य विशेषण-रूपेण) / उद्देश्यम्
TypeNoun (abstract) / epithet
Rootतविष (प्रातिपदिक; ‘बल/तेज’)
आhither, to
आ:
(क्रियाविशेषणम्) आह्वान-आगमन-सम्प्राप्ति
TypeIndeclinable (preverb)
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
विवासतrevere/worship (you all)!
विवासत:
(मुख्यक्रिया) —
TypeVerb
Root√वास् (विवासति ‘पूजयति/स्तौति/उपासते’—वेदिक प्रयोग) + वि-