Mantra 15
Sukta 6.51
Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Viśve Devāḥ (Indra-led)
Chandas: Anuṣṭubh-like
Samhita Patha (Devanagari)
यूयं हि ष्ठा सुदानव इन्द्रज्येष्ठा अभिद्यवः । कर्ता नो अध्वन्ना सुगं गोपा अमा ॥
Samhita Patha (IAST)
यू॒यं हि ष्ठा सु॑दानव॒ इन्द्र॑ज्येष्ठा अ॒भिद्य॑वः । कर्ता॑ नो॒ अध्व॒न्ना सु॒गं गो॒पा अ॒मा ॥
Transliteration
yūyáṃ hí ṣṭhā su-dānava índra-jyeṣṭhā abhi-dyávaḥ | kártā no ádhvann ā́ su-gáṃ gopā́ amā́ ||
Translation
你们确是施赐善礼者，以因陀罗为最上，向光明奋进的诸力。愿为我等行旅开辟善道——在此与我等同在的守护者。
Padapatha (Word Analysis)
यू॒यम् । हि । स्थ । सु॒ऽदा॒न॒वः॒ । इन्द्र॑ऽज्येष्ठाः । अ॒भिऽद्य॑वः । कर्ता॑ । नः॒ । अध्व॑न् । आ । सु॒ऽगम् । गो॒पाः । अ॒मा ॥यूयम् । हि । स्थ । सुदानवः । इन्द्रज्येष्ठाः । अभिद्यवः । कर्ता । नः । अध्वन् । आ । सुगम् । गोपाः । अमा ॥yūyam | hi | stha | su-dānavaḥ | indra-jyeṣṭhāḥ | abhi-dyavaḥ | kartā | naḥ | adhvan | ā | su-gam | gopāḥ | amā
Word by Word
यूयम्you (all)
यूयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हिindeed, for
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
स्थare
स्थ:
—
TypeVerb
Rootअस् (धातु) / अस्-लट् (वेदिक-आदेश)
सुदानवःO good givers / bountiful ones
सुदानवः:
कर्तृ (सम्बोधन-सम्बन्ध)
TypeNoun (address) / Adjective
Rootसु-दानु (प्रातिपदिक); दानु/दानव (दानव-सम्बन्ध)
इन्द्रज्येष्ठाःhaving Indra as the foremost / Indra-chief
इन्द्रज्येष्ठाः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootइन्द्र-ज्येष्ठ (बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समास प्रातिपदिक)
अभिद्यवःheavenward / reaching toward heaven
अभिद्यवः:
कर्तृ (विशेषण/सम्बोधन)
TypeNoun/Adjective
Rootअभि-द्यु (प्रातिपदिक; ‘द्यु’ = द्यौ/द्युत् ‘heaven/shine’)
कर्तार्makers, doers
कर्तार्:
कर्तृ
TypeNoun (agent) / Kṛdanta
Rootकृ (धातु) → कर्तृ (कृदन्त, तृच्)
नःfor us / of us
नः:
सम्प्रदान (हितार्थे) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अध्वन्path, journey
अध्वन्:
कर्म
TypeNoun
Rootअध्वन् (प्रातिपदिक)
न(particle)
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
सुगम्easy to go, auspicious
सुगम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु-ग (प्रातिपदिक; ‘good-going’)
गोपाःcow-protectors, guardians
गोपाः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeNoun
Rootगो-पा (प्रातिपदिक; ‘protector of cows’)
अमाat home, nearby
अमा:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootअमा (अव्यय; ‘at home/near’)