Ramayana — Yuddha Kanda, Sarga 83, Shloka 3
त्र्यशीतितमः सर्गः (Sarga 83)
Hanumān Reports Sītā’s ‘Slaying’; Rāma Collapses; Lakṣmaṇa’s Counter-Discourse on Dharma and Artha
Devanagari script
तद्गच्छकुरुसाहाय्यंस्वबलेनाभिसम्वृतः ।क्षिप्रमक्षपतेतस्यकपिश्रेष्ठस्ययुध्यतः ।।6.83.3।।
Transliteration
tad gaccha kuru sāhāyyaṃ sva-balena abhisamvṛtaḥ | kṣipram ṛkṣapate tasya kapi-śreṣṭhasya yudhyataḥ ||6.83.3||
Translation
因此你当出发——率领并护持你自己的军势——熊族之主啊，速速去援助那位最胜的猴王，正当他鏖战之时。
Word by Word
तत्therefore
तत्:
सम्बन्ध/वाक्योपपादक (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formहेतौ/तस्मात्-अर्थे अव्ययवत् प्रयोग (therefore)
गच्छgo
गच्छ:
क्रिया (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन
कुरुdo/make
कुरु:
क्रिया (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन
साहाय्यम्help
साहाय्यम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसाहाय्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2/कर्म), एकवचन
स्वबलेनwith your own army/strength
स्वबलेन:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + बल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3/करण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: स्वस्य बलम्
अभिसंवृतःsurrounded/escorted
अभिसंवृतः:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootअभि+सम्+वृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘surrounded/attended’
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्रम् (अव्यय)
Formकाल/शीघ्रार्थक-अव्यय (adverb)
ऋक्षपतेO lord of bears
ऋक्षपते:
सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootऋक्षपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ऋक्षाणां पतिः
तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6/सम्बन्ध), एकवचन
कपिश्रेष्ठस्यof the best of monkeys
कपिश्रेष्ठस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootकपि (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: कपीनां श्रेष्ठः
युध्यतःwhile (he is) fighting
युध्यतः:
सम्बन्ध/काल (Circumstantial)
TypeVerb
Rootयुध् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; ‘while fighting’ (genitive absolute-like)
Context
"O King of Bears! Accompanied by your army, go to the battlefield and help the best of monkeys."
Characters & Entities
R
RāmaJ
JāmbavānFAQs
It reflects kṣātra-dharma: timely support of allies and decisive action in a just war to protect the righteous cause.
During active combat, Rāma directs Jāmbavān to reinforce a key Vānara warrior engaged in battle.
Strategic leadership and responsibility toward allies.