Shloka 27
इन्द्रजित्-हनूमद्-युद्धं तथा निकुम्भिलायां होमः
Indrajit vs Hanuman; Indrajit’s Nikumbhila rite
Devanagari script
सोऽर्चिःपिनद्धोददृशेहोमशोणिततर्पितः ।सन्ध्यागतइवादित्यःसुतीव्रोऽग्नि: समुत्थितः ।।।।
Transliteration
so 'rciḥ pinaddho dadṛśe homaśoṇitatarpitaḥ | sandhyāgata ivādityaḥ sutīvro 'gniḥ samutthitaḥ ||
Translation
因受火供之血而饱足，火焰显得浓厚膨涌；它炽烈升腾，光辉夺目，宛如暮时之日。
Word by Word
अथthen
अथ:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formआरम्भ/अनन्तर-निपात (then)
इन्द्रजित्Indrajit
इन्द्रजित्:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootइन्द्रजित् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्
राक्षसभूतयेfor the benefit of the rakshasas
राक्षसभूतये:
सम्प्रदान (Sampradāna/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootराक्षस + भूत (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, चतुर्थी-विभक्तिः (Dative), एकवचनम्; तत्पुरुषः (राक्षसानां भूतिः/भूतये = for the welfare/prosperity of the rakshasas)
तुindeed/but
तु:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेष-निपात (but/indeed)
जुहावoffered
जुहाव:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Root√हु (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
हव्यम्oblation
हव्यम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootहव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्
विधिनाaccording to rule
विधिना:
करण (Karaṇa/करण)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), एकवचनम्
विधानवित्knower of the rite
विधानवित्:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootविधान + विद्(वित्) (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; उपपद-तत्पुरुषः (विधानं वेत्ति इति)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Root√दृश् (धातु) + क्त्वा
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund/Absolutive), ‘having seen’
व्यतिष्ठन्तstood/assembled
व्यतिष्ठन्त:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-√स्था (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect/Past), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्
चand
च:
समुच्चय (Coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात (and)
राक्षसाःrakshasas
राक्षसाः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, बहुवचनम्
तेthose
ते:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, बहुवचनम्; सर्वनाम
महासमूहेषुin great gatherings
महासमूहेषु:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहा + समूह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः, बहुवचनम्; कर्मधारयः (महान्तः समूहाः)
समानयज्ञाःhaving the same rite/participating in the same sacrifice
समानयज्ञाः:
कर्तृविशेषण (qualifier of राक्षसाः)
TypeAdjective
Rootसमान + यज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, बहुवचनम्; कर्मधारयः (समानः यज्ञः येषाम्)
Context
"O monkeys! Why have you lost enthusiasm to fight, looking sad and running away? Where has your valour gone?"
Characters & Entities
A
Agni (fire)I
Indrajit (implied as ritual agent)FAQs
The verse uses vivid imagery to mark an ominous empowerment; it implicitly cautions that power-signs are not proof of righteousness.
The sacrificial fire responds dramatically to Indrajit’s offerings, indicating the rite’s potency.
Discernment—readers are urged to distinguish dazzling power from dharmic legitimacy.