Shloka 49

Devanagari script

अङ्गदःप्रतिविद्धाङ्गोवालिपुत्रो न कम्पते ।शिलापादपवर्षाणितस्यमूर्ध्निववर्ष ह ।।।।

Transliteration

aṅgadaḥ pratividdhāṅgo vāliputro na kampate |

śilāpādapavarṣāṇi tasya mūrdhni vavarṣa ha ||

Translation

纵使遍体被射穿，婆林之子安伽陀亦不动摇；他向库姆婆头顶倾泻巨石与连根拔起的树木。

Word by Word

• अङ्गदः: Angada
• अङ्गदः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: अङ्गद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• प्रतिविद्धाङ्गः: with limbs pierced (yet firm)
• प्रतिविद्धाङ्गः: कर्ता-विशेषणम् (Qualifier of subject)
• Type: Adjective
• Root: प्रतिविद्ध-अङ्ग (प्रातिपदिक; प्रतिविद्ध + अङ्ग)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying अङ्गदः)

• वालिपुत्रः: Vali's son
• वालिपुत्रः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: वालि-पुत्र (प्रातिपदिक; वालि + पुत्र)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; अङ्गदस्य उपनाम

• न: not
• न: सम्बन्ध (Negation to verb)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्ययम् (negation particle)

• कम्पते: shakes/is shaken
• कम्पते: क्रिया (Kriyā/Verb)
• Type: Verb
• Root: कम्प् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्

• शिलापादपवर्षाणि: showers of rocks and trees
• शिलापादपवर्षाणि: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: शिला-पादप-वर्ष (प्रातिपदिक; शिला + पादप + वर्ष)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; 'वर्ष' = shower; कर्मपदम् (object of ववर्ष)

• तस्य: of him/his
• तस्य: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसक-सम्भवः, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम्

• मूर्ध्नि: on the head
• मूर्ध्नि: अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
• Type: Noun
• Root: मूर्धन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्

• ववर्ष: rained/showered
• ववर्ष: क्रिया (Kriyā/Verb)
• Type: Verb
• Root: वृष् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• ह: indeed
• ह: सम्बन्ध (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: ह (अव्यय)
• Form: पादपूरण/निपात (emphatic particle)

Context

Vali's son was not shaken by the strike, showered rain of rocks and trees on his (Kumbha) forehead.

Characters & Entities

• Aṅgada
• Vālin
• Kumbha

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Steadfastness in a righteous cause: even when wounded, Aṅgada remains firm, embodying resolve aligned with Dharma.

What is the narrative situation?

Despite being pierced by arrows, Aṅgada retaliates by hurling rocks and trees at Kumbha.

Which character virtue is emphasized?

Fearlessness and resilience—Aṅgada’s composure under injury and his continued resistance.