Shloka 64
औषधिपर्वताहरणम् / The Retrieval of the Herb
Bearing Mountain
Devanagari script
महौषध्यस्ततस्सर्वास्तस्मिन् पर्वतसत्तमे ।विज्ञायार्थिनमायान्तंततोजग्मुरदर्शनम् ।।6.74.64।।
Transliteration
mahauṣadhyas tataḥ sarvās tasmin parvatasattame | vijñāyārthinam āyāntaṃ tato jagmur adarśanam || 6.74.64 ||
Translation
于是，在那最胜的山上，一切大灵药察知有求者前来，便尽皆隐没，不复可见。
Word by Word
महौषध्यःgreat herbs
महौषध्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा-औषधि (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
ततःthen; thereafter
ततः:
Apadana (अपादान)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, अपादान/क्रमवाचक (from then/thereafter)
सर्वाःall
सर्वाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; महौषध्यः इत्यस्य विशेषण
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
पर्वतसत्तमेin the best mountain
पर्वतसत्तमे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपर्वत-सत्तम (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (पर्वतानां सत्तमः), पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
विज्ञायhaving perceived
विज्ञाय:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootवि-ज्ञा (धातु)
Formल्यप्/क्त्वा-समकक्ष अव्ययभाव कृदन्त (absolutive), 'having known/perceived'
अर्थिनम्a seeker
अर्थिनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअर्थिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आयान्तम्coming
आयान्तम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआ-या (धातु)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle), द्वितीया एकवचन, पुंलिङ्ग; अर्थिनम् इत्यस्य विशेषण
ततःthen
ततः:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रमवाचक
जग्मुःwent
जग्मुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट्, प्रथमपुरुष, बहुवचन
अदर्शनम्to invisibility; out of sight
अदर्शनम्:
Gati-Karma (गतिकर्म)
TypeNoun
Rootअदर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; गत्यर्थक्रियायां लक्ष्यस्थान (to invisibility)
Context
Perceiving a seeker coming for them, the herbs all over the wonderful mountain disappeared.
Characters & Entities
H
Hanumān (implied seeker)FAQs
Dharma is tested by obstacles: righteous aims may still face concealment and delay, requiring patience and steadiness rather than despair.
As Hanumān arrives to obtain the herbs, the powerful herbs mysteriously become invisible.
Kṣānti (forbearance) is implicitly demanded—though the scene soon shows how difficult that restraint becomes.