Shloka 16
Devanagari script
नहिमेजीवितंरक्ष्यंपुत्रदारधनानिच ।।।।त्वंपश्यमांजुहूषन्तंत्वदर्थेजीवितंयुधि ।
Transliteration
na hi me jīvitaṃ rakṣyaṃ putradāra-dhanāni ca | tvaṃ paśya māṃ juhūṣantaṃ tvadarthe jīvitaṃ yudhi || 6.57.16 ||
Translation
我不必守护此生，也不恋子嗣、妻室与财富。请看我：为你之故，在战场上我愿奉献生命。
Word by Word
नnot
न:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation)
हिindeed
हि:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), हेत्वर्थ/निश्चयार्थ: "indeed"
मेmy
मे:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन (Singular)
जीवितम्life
जीवितम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजीवित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन (Singular)
रक्ष्यम्to be spared
रक्ष्यम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootरक्ष्य (प्रातिपदिक)
Formतव्यत्/यत्-प्रत्ययान्त (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन: "to be protected/spared"
पुत्रदारधनानिsons, wife, and wealth
पुत्रदारधनानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुत्र-दारा-धन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), बहुवचन (Plural); इतरेतर-द्वन्द्व: पुत्राः च दाराः च धनानि च
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (and)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
पश्यsee
पश्य:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
माम्me
माम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular)
जुहूषन्तम्ready to offer up
जुहूषन्तम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootहु (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (present participle) परस्मैपद: जुहूषत्; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन: "wishing to offer/sacrifice"
त्वदर्थेfor your sake
त्वदर्थे:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeNoun
Rootत्वदर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine) / नपुंसकलिङ्ग (neuter) as sense; सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुष: तव अर्थः
जीवितम्life
जीवितम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजीवित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular)
युधिin battle
युधि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुध् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन (Singular)
Context
"I do not need to protect my life, sons, wives and wealth also. I am willing to give up my life also in war for you. You will see."
Characters & Entities
P
PrahastaR
RāvaṇaFAQs
It highlights the warrior ideal of self-sacrifice; ethically, the Ramayana also invites reflection on whether such sacrifice serves dharma or merely sustains an adharmic cause.
Prahasta declares unwavering readiness to die in war for Rāvaṇa.
Courage and self-offering (tyāga), expressed as loyalty to one’s lord.