Ramayana — Yuddha Kanda, Sarga 4, Shloka 75
समुद्रतट-प्रयाणम् तथा वेलावन-निवेशः
March to the Seacoast and Encampment at the Shore
Devanagari script
अङ्कोलांश्च करञ्चांश्च प्लक्षन्यग्रोधतिन्दुकान् ।जम्बुकामलकान्नापान्भजन्ति स्म प्लवङ्गमाः ।।।।
Transliteration
aṅkolāṃśca karañjāṃśca plakṣanyagrodhatindukān | jambukāmalakānnīpānbhajanti sma plavaṅgamāḥ ||
Translation
众猴军前来依止并欢喜于安拘罗、迦兰阇、钵叉、尼伽罗陀、丁杜迦、阎浮、阿摩罗迦与尼波等树。
Word by Word
अङ्कोलान्ankola trees
अङ्कोलान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअङ्कोल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः (Masculine), द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), बहुवचनम् (Plural)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction)
करञ्चान्karañja trees
करञ्चान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकरञ्च (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः (Masculine), द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), बहुवचनम् (Plural)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction)
प्लक्ष-न्यग्रोध-तिन्दुकान्plakṣa, banyan (nyagrodha), and tinduka trees
प्लक्ष-न्यग्रोध-तिन्दुकान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्लक्ष (प्रातिपदिक) + न्यग्रोध (प्रातिपदिक) + तिन्दुक (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समासः (copulative compound); पुंलिङ्गः (Masculine), द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), बहुवचनम् (Plural)
जम्बू-कामलकान्jambu and āmalaka trees
जम्बू-कामलकान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजम्बू (प्रातिपदिक) + आमलक (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समासः (copulative compound); पुंलिङ्गः (Masculine), द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), बहुवचनम् (Plural)
नीपान्nīpa trees
नीपान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनीप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः (Masculine), द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), बहुवचनम् (Plural)
भजन्तिthey resort to / enjoy / frequent
भजन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभज् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), परस्मैपदम् (Parasmaipada), प्रथम-पुरुषः (3rd person), बहुवचनम् (Plural)
स्मindeed / (past narrative marker)
स्म:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootस्म (अव्यय)
Formस्म-शब्दः (particle), भूतार्थे/वृत्त्यर्थे (often marking past narrative)
प्लवङ्गमाःthe vanaras (monkey-warriors)
प्लवङ्गमाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्लवङ्गम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः (Masculine), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम् (Plural)
Context
Vanaras went adoring the Ankola, Karanja, Plaksa, Nyagrodha, Jambu,Amla and neepa trees.
Characters & Entities
V
VanarasFAQs
Valmiki's inclusion of specific flora like Plaksha and Nyagrodha adds realism (Satya) to the narrative, documenting the biodiversity of the landscape traversed by the army.
While descriptive, it illustrates the support nature provides to those engaged in a righteous cause (Dharma), as the forest sustains the Vanara army on their mission.