Shloka 22

माल्यवानुपदेशः

Malyavan’s Counsel, Portents in Laṅkā, and the Proposal of Alliance

Devanagari script

तेषुतेषुचदेशेषुपुण्येष्वेवदृढव्रतैः ।।।।चर्यमाणंतपस्तीव्रंसन्तापयतिराक्षसान् ।

Transliteration

teṣu teṣu ca deśeṣu puṇyeṣv eva dṛḍhavrataiḥ |

caryamāṇaṃ tapas tīvraṃ santāpayati rākṣasān ||

Translation

在诸多地域，尤其在圣地之中，持坚固誓愿的苦行者所修炽烈苦行（tapas），灼烧并折磨罗刹。

Word by Word

• उत्पातान्: portents/omens
• उत्पातान्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: उत्पात (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्

• विविधान्: various
• विविधान्: कर्म-विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: विविध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (qualifying उत्पातान्)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: पूर्वकाल (Prior action)
• Type: Indeclinable
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव

• घोरान्: terrible
• घोरान्: कर्म-विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: घोर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (qualifying उत्पातान्)

• बहुविधान्: of many kinds
• बहुविधान्: कर्म-विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: बहु-विध (प्रातिपदिक; बहु + विध)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम्

• तथा: thus/also
• तथा: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण (adverb)

• विनाशम्: destruction
• विनाशम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: विनाश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• अनुपश्यामि: I foresee
• अनुपश्यामि: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: अनु-√पश् (धातु)
• Form: लट्-लकारः, उत्तम-पुरुषः (1st person), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• सर्वेषाम्: of all
• सर्वेषाम्: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-समूह, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (qualifying रक्षसाम्)

• रक्षसाम्: of the rakshasas
• रक्षसाम्: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: रक्षस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-समूह, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्

• अहम्: I
• अहम्: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम

Context

"The intense austerities performed by the sages in different regions determined firmly are tormenting the Rakshasas."

Characters & Entities

• tapas
• Rakṣasas

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Steady vows and self-discipline uphold dharma; inner restraint becomes a force that checks हिंसा (harm) and adharmic powers.

What is the narrative situation?

The poem explains why Rakshasas are distressed: the sages’ austerities across sacred regions exert a painful spiritual pressure on them.

Which character virtue is emphasized?

Dṛḍha-vrata—unbroken commitment to vows and disciplined practice.