Ramayana — Yuddha Kanda, Sarga 31, Shloka 39
मायाशिरोप्रदर्शनम्
The Display of the Illusory Head of Rāma
Devanagari script
राक्षसंक्रूरकर्माणंविद्युज्जिह्वंत्वमानय ।येनतद्राघवशिरस्सङ्ग्रामात्स्वयमाहृतम् ।।।।
Transliteration
rākṣasaṃ krūrakarmāṇaṃ vidyujjihvaṃ tvam ānaya |
yena tad rāghavaśiraḥ saṅgrāmāt svayam āhṛtam ||
Translation
把那个行事残忍的罗刹毗杜吉瓦带过来——正是他亲自从战场上带回了拉格瓦（罗摩）的头颅。
Word by Word
राक्षसम्the rakshasa
राक्षसम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
क्रूरकर्माणम्of cruel deeds
क्रूरकर्माणम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootक्रूर-कर्मन् (प्रातिपदिक; क्रूर + कर्मन्)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुव्रीहि-समासः (क्रूराणि कर्माणि यस्य = one whose deeds are cruel) विशेषण (qualifying rākṣasam/vidyujjihvam)
विद्युज्जिह्वम्Vidyujihva
विद्युज्जिह्वम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootविद्युत्-जिह्व (प्रातिपदिक; विद्युत् + जिह्व)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय-समासः (विद्युत्-इव जिह्वा यस्य/विद्युत्सदृशी जिह्वा = Vidyujihva, proper name)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
आनयbring
आनय:
Kriya (क्रिया/Command)
TypeVerb
Rootआ-नी (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
येनby whom
येन:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम (relative pronoun: by whom)
तत्that
तत्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेष्य-निर्देश (that)
राघवशिरःRama's head
राघवशिरः:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootराघव-शिरस् (प्रातिपदिक; राघव + शिरस्)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शिरः राघवस्य = Raghava's head)
सङ्ग्रामात्from the battlefield
सङ्ग्रामात्:
Apadana (अपादान/Source)
TypeNoun
Rootसङ्ग्राम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन
स्वयम्personally
स्वयम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; आत्मनः-प्रयोग (reflexive adverb: oneself)
आहृतम्brought
आहृतम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootआ-हृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र विशेषण (qualifying rāghavaśiraḥ)
Context
"Bring that Rakshasa, Vidyujihvam of cruel deeds who brought Rama's head from the battlefield."
Characters & Entities
R
RāvaṇaV
VidyujihvaR
Rāghava (Rāma)B
battlefieldFAQs
It shows adharma through deliberate deception and intimidation; dharma in the Ramayana upholds truth (satya) and rejects cruelty as a means of persuasion.
Rāvaṇa orders an attendant to summon Vidyujihva, who is associated with producing the supposed “head of Rāma.”
Negatively framed: the absence of compassion and truthfulness in Rāvaṇa’s strategy.