Shloka 84
सागरप्रशमनम् / The Pacification of the Ocean and the Building of Nala’s Bridge
Devanagari script
घोषेणमहतातस्यसिन्धोर्घोषंसमुच्छ्रितम् ।भीमन्तर्दधेभीमातरन्तीहरिवाहिनी ।।।।
Transliteration
ghoṣeṇa mahatā tasya sindhor ghoṣaṃ samucchritam |
bhīmaṃ tardadhe bhīmā tarantī hari-vāhinī ||
Translation
他们发出震天巨吼，那可畏的猿军渡海之时，竟将大海自身雷鸣般的轰响也尽数压过。
Word by Word
घोषेणby noise
घोषेण:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootघोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
महताgreat/loud
महता:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषण (to ‘घोषेण’)
तस्यof that/of it
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी, एकवचन
सिन्धोःof the ocean
सिन्धोः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootसिन्धु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
घोषम्sound/roar
घोषम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootघोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
समुच्छ्रितम्raised/aloud
समुच्छ्रितम्:
विशेषण (to ‘घोषम्’)
TypeAdjective
Rootसम् + उत् + श्रि (धातु-कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘घोषम्’ इति कर्मविशेषण
भीमम्terrible
भीमम्:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootभीम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (to ‘घोषम्’)
अन्तर्दधेwas drowned/vanished
अन्तर्दधे:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootअन्तर् + धा (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
भीमाfearsome
भीमा:
विशेषण (to subject)
TypeAdjective
Rootभीम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (to ‘हरिवाहिनी’)
तरन्तीcrossing
तरन्ती:
विशेषण (to ‘हरिवाहिनी’)
TypeAdjective
Rootतॄ (धातु-कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (Present active participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
हरिवाहिनीthe monkey-army
हरिवाहिनी:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootहरि + वाहिनी (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (हरीणां वाहिनी); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
Context
The terrific sound caused by the frightening advancement of massive monkey troops the sound of the ocean got drowned.
Characters & Entities
O
Ocean (Sindhu/Sāgara)V
Vānara army (Hari-vāhinī)FAQs
Dharma here is the strength of unified resolve—when many act together for a righteous end, fear is overcome and obstacles are subdued.
As the monkey forces surge across, their collective noise eclipses the ocean’s sound.
Fearlessness born of solidarity—courage amplified by shared purpose.