Ramayana — Yuddha Kanda, Sarga 127, Shloka 19

भरद्वाजाश्रम-समागमः / Meeting Bharadvaja at the Hermitage

Homeward Blessings

Devanagari script

अकालफलिनोवृक्षास्सर्वेचापिमधुस्रवाः ।फलान्यमृतगन्धीनिबहूनिविविधानि च ।।6.127.19।।भवन्तुमार्गेभगवन्नयोध्यांप्रतिगच्छतः ।

Transliteration

akālaphalino vṛkṣāḥ sarve cāpi madhusravāḥ |

phalāny amṛtagandhīni bahūni vividhāni ca ||6.127.19||

bhavantu mārge bhagavan ayodhyāṃ pratigacchataḥ |

Translation

噢圣者世尊，当我们踏上归往阿逾陀的道路时，愿沿途一切树木皆于非时结实，甘甜汁涌，果实繁多而各色各样，芬芳如甘露。

Word by Word

• अकालफलिनः: bearing fruit out of season
• अकालफलिनः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अकाल + फलिन् (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (अकाले फलानि यस्य/येषां); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; वृक्षाः इति विशेषण

• वृक्षाः: trees
• वृक्षाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वृक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; वृक्षाः इति विशेषण

• च: and
• च: Sambandha (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय

• अपि: also
• अपि: Sambandha (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (also)

• मधुस्रवाः: oozing honey/sweet juice
• मधुस्रवाः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: मधु + स्रव (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (मधु स्रवति इति); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; वृक्षाः इति विशेषण

• फलानि: fruits
• फलानि: Karta (कर्ता) / Karma (कर्म) (contextual)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन

• अमृतगन्धीनि: nectar-scented
• अमृतगन्धीनि: Karta (कर्ता) / Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अमृत + गन्धिन् (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (अमृतस्य गन्धः यस्य); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; फलानि इति विशेषण

• बहूनि: many
• बहूनि: Karta (कर्ता) / Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: बहु (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; फलानि इति विशेषण

• विविधानि: various
• विविधानि: Karta (कर्ता) / Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: विविध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; फलानि इति विशेषण

• च: and
• च: Sambandha (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय

• भवन्तु: let there be / may there be
• भवन्तु: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भू (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative/benedictive sense), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• मार्गे: on the path
• मार्गे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मार्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन

• भगवन्: O venerable one
• भगवन्: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• अयोध्याम्: to Ayodhya
• अयोध्याम्: Karma (कर्म) / Gati-karma (गतिकर्म)
• Type: Noun
• Root: अयोध्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (motion-goal), एकवचन

• प्रतिगच्छतः: of (him) going back
• प्रतिगच्छतः: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Verb
• Root: प्रति + √गम् (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle); पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; (तस्य) गच्छतः = ‘of him who is going’

Context

"O divine sage! Let all the trees bear fruits out of season of several kinds of many sweet and juicy, tasting nectar appear on our way as we proceed to Ayodhya."

Characters & Entities

• Bharadvāja
• Ayodhyā
• mārga (the road/path)
• vṛkṣa (trees)
• phala (fruits)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is gentle kingship and compassion: Rāma seeks a boon that eases the journey and benefits the traveling community, reflecting care rather than self-indulgence.

What is the narrative situation?

Given the chance to ask a boon, Rāma requests that the path to Ayodhyā become abundant with sweet, unseasonal fruits for the return journey.

Which character virtue is emphasized?

Rāma’s benevolence and restraint—using a boon for welfare and auspiciousness rather than personal gain.