Shloka 17
रावणवधदर्शनम्
Lament of the Rākṣasa Women upon Seeing Rāvaṇa Slain
Devanagari script
एवंवदन्त्योरुरुदुस्तस्यतादुःखिताःस्त्रियः ।भूयएव च दुःखार्ताविलेपुश्चपुनःपुनः ।।।।
Transliteration
evaṃ vadantyor ururudus tasya tā duḥkhitāḥ striyaḥ |
bhūya eva ca duḥkhārtā vilepuś ca punaḥ punaḥ ||6.113.17||
Translation
她们如此诉说，那些悲恸的女子为他放声痛哭；被忧苦折磨，便一遍又一遍地哀号。
Word by Word
एवम्thus, in that way
एवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (Avyaya), प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
वदन्त्योःof/while the two (were) speaking/crying out
वदन्त्योः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootvad (धातु) + śatṛ/śānac?; here present active participle feminine (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle), स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी/सप्तमी? द्विवचन रूप 'वदन्त्योः' = स्त्रीलिङ्ग द्विवचन षष्ठी/सप्तमी (gen/loc dual)
रुरुदुःthey cried, wept
रुरुदुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootrud (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
तस्यof him, his
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/genitive), एकवचन
ताःthose
ताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/nominative), बहुवचन
दुःखिताःgrieving, sorrowful
दुःखिताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootduḥkhita (प्रातिपदिक; कृदन्त-निष्पन्न विशेषण)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण (qualifying ताः स्त्रियः)
स्त्रियःwomen
स्त्रियः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootstrī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/nominative), बहुवचन
भूयःagain, once more
भूयः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootbhūyas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय, पुनरावृत्तिवाचक (adverb: again/more)
एवindeed, just
एव:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारणार्थक (particle of emphasis)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयार्थक (conjunction)
दुःखार्ताःafflicted by sorrow
दुःखार्ताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootduḥkha-ārta (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (दुःखेन आर्ताः), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (ताः स्त्रियः)
विलेपुःthey lamented, wailed
विलेपुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvilap (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयार्थक
पुनःagain
पुनः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunar (अव्यय)
Formअव्यय, पुनरावृत्तिवाचक (again)
पुनःagain
पुनः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunar (अव्यय)
Formअव्यय, पुनरावृत्तिवाचक (repetition)
Context
Those women grieving in that way roared aloud, lamenting again and again cried, afflicted by sorrow.
Characters & Entities
R
Rāvaṇa (implicit: 'tasya')FAQs
Private sorrow becomes a public consequence when rulers choose adharma; collective suffering follows unethical leadership.
After the fall of Rāvaṇa, the women continue lamenting loudly, overcome by repeated waves of grief.
The verse chiefly highlights human vulnerability and the emotional cost of adharma rather than a single virtue.