Ramayana — Sundara Kanda, Sarga 64, Shloka 9
अङ्गद
प्रत्यागमनम् — Angada’s Return and the Confirmation of Sītā’s Discovery
Devanagari script
स त्वदागमनं श्रुत्वा सहैभिर्हरियूथपैः।प्रहृष्टो न तु रुष्टोऽसौ वनं श्रुत्वा प्रधर्षितम्।।।।
Transliteration
sa tvadāgamanaṃ śrutvā sahaibhir hariyūthapaiḥ |
prahṛṣṭo na tu ruṣṭo 'sau vanaṃ śrutvā pradharṣitam ||
Translation
听闻你已到来，他与这些婆那罗军的首领们一同欢喜，并未动怒，纵然听说林苑遭到损坏。
Word by Word
सःhe
सः:
कर्ता (कर्तृकारक)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
त्वत्-आगमनम्your arrival
त्वत्-आगमनम्:
कर्म (कर्मकारक)
TypeNoun
Rootत्वत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + आगमन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (तव आगमनम्)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
पूर्वकाल (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootश्रु (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त (gerund), पूर्वकालिक क्रिया; having heard
सहtogether with
सह:
सह (सहकारक)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक (preposition-like indeclinable)
एभिःwith these
एभिः:
सह (सहकारक)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; instrumental plural
हरियूथपैःwith the monkey-troop leaders
हरियूथपैः:
सह (सहकारक)
TypeNoun
Rootहरि + यूथप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (हरीणां यूथपाः)
प्रहृष्टःvery pleased
प्रहृष्टः:
विधेय (कर्ता-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootप्रहृष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; predicate adjective
नnot
न:
सम्बन्ध (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; negation
तुbut
तु:
सम्बन्ध (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; contrastive particle
रुष्टःangry
रुष्टः:
विधेय (कर्ता-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootरुष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; predicate adjective
असौthat one (he)
असौ:
कर्ता (कर्तृकारक)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; demonstrative pronoun
वनम्the grove
वनम्:
कर्म (कर्मकारक)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
पूर्वकाल (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootश्रु (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त (gerund), पूर्वकालिक क्रिया
प्रधर्षितम्violated/assaulted
प्रधर्षितम्:
विशेषण (कर्म-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootप्र + धृष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; adjective qualifying वनम्
Context
"He was not angry at your destruction of the garden. On the other hand, he was very glad to hear about your arrival.
Characters & Entities
S
SugrīvaA
AṅgadaFAQs
Measured leadership: prioritizing the greater mission and relationships over anger at material damage.
The speaker reports that Sugrīva reacted with joy to Aṅgada’s arrival and did not take offence at the grove’s destruction.
Kṣamā (forbearance) and wise governance—restraint in anger.