Shloka 76

सुन्दरकाण्डे अष्टपञ्चाशः सर्गः

हनुमद्वृत्तान्तकथनम्, सीताभिज्ञान-प्रदानम्, लङ्कादाह-वर्णनम्

Devanagari script

उक्तश्च मधुरां वाणीं तया स मदनार्दितः।।।।सीतया तव किं कार्यं महेन्द्रसमविक्रमः।

Transliteration

uktaś ca madhurāṃ vāṇīṃ tayā sa madanārditaḥ | sītayā tava kiṃ kāryaṃ mahendrasamavikramaḥ ||

Translation

曼陀陀梨以柔和之语劝告他——尽管他为欲火所逼：“你之威力可比摩诃因陀罗，又何必执著于悉多？”

Word by Word

• उक्तः: having spoken
• उक्तः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु; उक्त = क्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1/Nominative), एकवचन; ‘having spoken’

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय

• मधुराम्: sweet
• मधुराम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: मधुर (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (वाणीम्)

• वाणीम्: speech/words
• वाणीम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वाणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2/Accusative), एकवचन

• तया: by her
• तया: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, तृतीया (3/Instrumental), एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा (1/Nominative), एकवचन

• मदनार्दितः: tormented by love
• मदनार्दितः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: मदन + अर्दित (प्रातिपदिक; √अर्द् क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1/Nominative), एकवचन; तत्पुरुष (madana-ardita = ‘tormented by love’) विशेषणम् (सः)

• सीतया: with Sita
• सीतया: Sahakarana/Instrumental (सह/करण)
• Type: Noun
• Root: सीता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3/Instrumental), एकवचन

• तव: for you/your
• तव: Sambandha/Genitive (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी (6/Genitive), एकवचन

• किम्: what
• किम्: Prashna (प्रश्न)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; प्रश्नार्थक

• कार्यम्: need/purpose
• कार्यम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कार्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1/Nominative), एकवचन

• महेन्द्रसमविक्रमः: (you) whose prowess equals Mahendra’s
• महेन्द्रसमविक्रमः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: महेन्द्र + सम + विक्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1/Nominative), एकवचन; तत्पुरुष (mahendra-sama-vikrama = ‘having valour equal to Mahendra’) विशेषणम् (सः)

Context

"She spoke sweetly to Ravana, who was tormented by the god of love saying, 'For what purpose do you desire Sita? You are equal to Mahendra in might'.

Characters & Entities

• Mandodarī
• Rāvaṇa
• Sītā
• Mahendra (Indra)
• Madana (Kāma)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma urges mastery over desire; greatness in strength is incomplete without restraint and right intention.

What is the narrative situation?

Mandodarī attempts to dissuade Rāvaṇa by appealing to his status and power, questioning his fixation on Sītā.

Which character virtue is emphasized?

Wise counsel (nīti): Mandodarī uses gentle speech to redirect a mind driven by passion.