Shloka 50

सुन्दरकाण्डे अष्टपञ्चाशः सर्गः

हनुमद्वृत्तान्तकथनम्, सीताभिज्ञान-प्रदानम्, लङ्कादाह-वर्णनम्

Devanagari script

अहं लङ्कापुरी वीर निर्जिता विक्रमेण ते।यस्मात्तस्माद्विजेतासि सर्वरक्षांस्यशेषतः।।।।

Transliteration

ahaṃ laṅkāpurī vīra nirjitā vikrameṇa te |

yasmāt tasmād vijetāsi sarva-rakṣāṃsy aśeṣataḥ ||

Translation

“勇士啊，我乃楞迦城之守护神力，已为你的英勇所降伏。因此你必将尽数征服一切罗刹，无一遗余。”

Word by Word

• अहम्: I
• अहम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, उत्तमपुरुष; एकवचन; प्रथमा (कर्ता)

• लङ्कापुरी: Lankā-city (Lankā)
• लङ्कापुरी: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लङ्कापुरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (कर्ता/विषय)

• वीर: O hero
• वीर: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वीर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचन; सम्बोधन (vocative)

• निर्जिता: has been conquered
• निर्जिता: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: नि√जि (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय); स्त्रीलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; कर्मणि-प्रयोगे कर्तरि/विषये (predicate participle)

• विक्रमेण: by valor
• विक्रमेण: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: विक्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचन; तृतीया (करण)

• ते: of you / your
• ते: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; एकवचन; षष्ठी (सम्बन्ध)

• यस्मात्: since/because
• यस्मात्: Hetu (हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय-प्रयोग (हेतु/कारणार्थे); मूलतः पञ्चमी-एकवचन-रूपम्

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Nidana/Hetu (निदान/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय-प्रयोग (तस्मात्=अतः/ततः); मूलतः पञ्चमी-एकवचन-रूपम्

• विजेता: conqueror
• विजेता: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वि√जि (धातु) + तृच् (कृदन्त)
• Form: कर्तरि कृदन्त (तृच्=agent noun); पुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (सम्बोधनार्थे/विधेय)

• असि: are
• असि: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अस् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान); मध्यमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद

• सर्वरक्षांसि: all rākṣasas/demons
• सर्वरक्षांसि: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व + रक्षस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; बहुवचन; द्वितीया (कर्म); समासः—कर्मधारय (सर्वाणि रक्षांसि)

• अशेषतः: entirely, without remainder
• अशेषतः: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अशेष (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (क्रियाविशेषण)

Context

'O hero! I am the presiding deity of Lanka whom you have won by your valour. Therefore you will win many demons she foretold.

Characters & Entities

• Laṅkā
• Hanumān (implicit addressee)
• rākṣasāḥ (rākṣasas/demons)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is supported by auspicious confirmation: rightful effort aligned with a just cause receives strengthening signs, encouraging perseverance without arrogance.

What is the narrative situation?

After being subdued, Laṅkā’s presiding goddess addresses Hanumān and foretells his success against the rākṣasas.

Which character virtue is emphasized?

Vikrama (heroic valour) validated by restraint—victory is portrayed as serving a righteous mission, not domination for its own sake.