Shloka 4

सुन्दरकाण्डे अष्टपञ्चाशः सर्गः

हनुमद्वृत्तान्तकथनम्, सीताभिज्ञान-प्रदानम्, लङ्कादाह-वर्णनम्

Devanagari script

तत्त्वतस्सर्वमेतन्नः प्रब्रूहि त्वं महाकपे।श्रुतार्थाश्चिन्तयिष्यामो भूयः कार्यविनिश्चयम्।।।।

Transliteration

tattvataḥ sarvam etan naḥ prabrūhi tvaṃ mahākape | śrutārthāś cintayiṣyāmo bhūyaḥ kāryaviniścayam ||

Translation

“大猿啊，请如实而详尽地告诉我们所发生的一切。听明此事之后，我们将再作思量，裁定应行之策。”

Word by Word

• तत्त्वतः: truly, in reality
• तत्त्वतः: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्त्वतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: कर्म (Karma)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; Accusative singular (object of प्रब्रूहि)

• एतत्: this
• एतत्: कर्म (Karma)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; apposition to सर्वम्

• नः: to us
• नः: सम्प्रदान (Sampradāna)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी, बहुवचन (enclitic); here चतुर्थी-प्रयोग (to us)

• प्रब्रूहि: tell, explain
• प्रब्रूहि: क्रिया (Kriyā)
• Type: Verb
• Root: प्र-ब्रू (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; Parasmaipada

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्ता (Kartā)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन; Nominative singular

• महाकपे: O great monkey
• महाकपे: सम्बोधन (Sambodhana)
• Type: Noun
• Root: महाकपि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; समासः कर्मधारय (महान् कपिः); Vocative singular

• श्रुतार्थाः: having heard the matter
• श्रुतार्थाः: कर्ता (Kartā)
• Type: Adjective
• Root: श्रुत + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः बहुव्रीहि/तत्पुरुष-प्रायः (श्रुतः अर्थः येषाम् = those who have heard the matter); Nominative plural (subject of चिन्तयिष्यामः)

• चिन्तयिष्यामः: we will consider
• चिन्तयिष्यामः: क्रिया (Kriyā)
• Type: Verb
• Root: चिन्त् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple future), उत्तमपुरुष, बहुवचन; Parasmaipada

• भूयः: further, again
• भूयः: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: भूयः (अव्यय)
• Form: अव्यय; पुनरर्थक क्रियाविशेषण (again/further)

• कार्यविनिश्चयम्: the decision about the task
• कार्यविनिश्चयम्: कर्म (Karma)
• Type: Noun
• Root: कार्य + विनिश्चय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (कार्यस्य विनिश्चयः); Accusative singular

Context

"O Hanuman, tell us in detail the entire thing. On hearing it, we will think about the next course of action.

Characters & Entities

• Hanuman
• Vanaras (search party)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is grounded in satya (truthful reporting) and wise deliberation. Right action is not impulsive; it follows accurate testimony and thoughtful decision-making.

What is the narrative situation?

After Hanuman’s return/communication (or during his report), the vanara leadership asks him to narrate the facts fully so they can decide the next steps.

Which character virtue is emphasized?

Collective prudence and accountability: leaders seek truth and deliberate before acting, reflecting responsible governance and strategic dharma.