Shloka 132

सुन्दरकाण्डे अष्टपञ्चाशः सर्गः

हनुमद्वृत्तान्तकथनम्, सीताभिज्ञान-प्रदानम्, लङ्कादाह-वर्णनम्

Devanagari script

तत्सर्वं च मया तत्र सीतार्थमिति जल्पितम्।।5.58.131।।अस्याहं दर्शनाकाङ्क्षी प्राप्तस्त्वद्भवनं विभो।मारुतस्यौरसः पुत्रो वानरो हनुमानहम्।।5.58.132।।

Transliteration

tatsarvaṃ ca mayā tatra sītārtham iti jalpitam | asyāhaṃ darśanākāṅkṣī prāptas tvad-bhavanaṃ vibho | mārutasyaurasaḥ putro vānaro hanumān aham ||5.58.132||

Translation

在那里我坦然陈述一切：“此行皆为悉多。我渴望得见她，故来到你的宫殿，主宰啊。我是哈奴曼，婆那罗之身——风神摩鲁多的亲生之子。”

Word by Word

• तत्: that
• तत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय

• मया: by me
• मया: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया, एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक अव्यय

• सीतार्थम्: for Sita's sake
• सीतार्थम्: Prayojana (प्रयोजन/हेतु)
• Type: Noun
• Root: सीता + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः

• इति: thus
• इति: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उक्त्यर्थक अव्यय

• जल्पितम्: was spoken
• जल्पितम्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जल्प् (धातु)
• Form: क्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• अस्याः: of her
• अस्याः: Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• अहम्: I
• अहम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन

• दर्शनाकाङ्क्षी: desiring to see
• दर्शनाकाङ्क्षी: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दर्शन + आकाङ्क्षिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः

• प्राप्तः: arrived
• प्राप्तः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: प्र-आप् (धातु)
• Form: क्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• त्वत्-भवनम्: your mansion
• त्वत्-भवनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: त्वद् + भवन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः

• विभो: O mighty one
• विभो: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: विभु (प्रातिपदिक)
• Form: सम्बोधन, एकवचन

• मारुतस्य: of Maruta
• मारुतस्य: Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: मारुत (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, एकवचन

• औरसः: legitimate
• औरसः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: औरस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• पुत्रः: son
• पुत्रः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• वानरः: vanara
• वानरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वानर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• हनुमान्: Hanuman
• हनुमान्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हनुमत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अहम्: I
• अहम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन

Context

"The wicked-minded Ravana, then enquired me why I came to Lanka and why I killed the demons.

Characters & Entities

• Hanumān
• Sītā
• Rāvaṇa
• Māruta (Vāyu/Wind-god)
• Laṅkā

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dūta-dharma grounded in satya: Hanumān openly declares his purpose (for Sītā) and his identity, embodying truthful speech even in an enemy court.

What is the narrative situation?

Before Rāvaṇa, Hanumān explains that his actions were undertaken for Sītā and introduces himself as Hanumān, son of Māruta.

Which character virtue is emphasized?

Fearless integrity: he speaks without concealment, showing moral clarity and unwavering commitment to Rāma’s cause.