Shloka 20
हनूमदुपदेशः रावणस्य च कोपः
Hanuman’s Counsel to Ravana and Ravana’s Wrath
Devanagari script
न चापि त्रिषु लोकेषु राजन्विद्येत कश्चन।राघवस्य व्यलीकं यः कृत्वा सुखमवाप्नुयात्।।।।
Transliteration
na cāpi triṣu lokeṣu rājan vidyeta kaścana | rāghavasya vyalīkaṃ yaḥ kṛtvā sukham avāpnuyāt ||
Translation
大王啊，纵观三界，绝无一人能在触怒罗伽婆（罗摩）之后仍得安乐。
Word by Word
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (particle)
त्रिषुin three
त्रिषु:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसङ्ख्यावाचक, पुं/नपुंसक, सप्तमी, बहुवचन
लोकेषुworlds
लोकेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
विद्येतwould exist
विद्येत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; 'might exist' (with negation = 'would not exist')
कश्चनanyone
कश्चन:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअनिश्चित-प्रत्ययान्त (चन), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'anyone'
राघवस्यof Raghava (Rama)
राघवस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
व्यलीकम्offence/displeasure
व्यलीकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootव्यलीक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'offence/displeasure'
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसम्बन्ध-सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त (absolutive/gerund), 'having done'
सुखम्happiness
सुखम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अवाप्नुयात्might obtain
अवाप्नुयात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअव-आप् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
Context
"O king! there is none in these three worlds who can enjoy happiness by displeasing Rama.
Characters & Entities
R
Rāghava (Rāma)T
Three worlds (trailokya)FAQs
Harming the righteous (dhārmika) rebounds inevitably; lasting well-being cannot coexist with injustice toward dharma.
Hanumān states the inevitability of consequences if Rāvaṇa continues to offend Rāma by holding Sītā.
Rāma’s steadfast dharma: his moral authority is portrayed as universally consequential.