Shloka 7

सीताप्रत्यय-प्रदानम्

Sita’s Recognition and Reassurance by the Envoy

Devanagari script

विक्रान्तस्त्वं समर्थस्त्वं प्राज्ञस्त्वं वानरोत्तम।येनेदं राक्षसपदं त्वयैकेन प्रधर्षितम्।।।।

Transliteration

vikrāntas tvaṃ samarthas tvaṃ prājñas tvaṃ vānarottama | yenedam rākṣasa-padaṃ tvayaikena pradharṣitam ||

Translation

“你英勇，你能干，你智慧，婆那罗中之最；唯你一人，便敢猛然进犯这罗刹的巢穴与要塞。”

Word by Word

• विक्रान्तः: valiant
• विक्रान्तः: सम्बोधन-विशेषण (Sambodhana-viśeṣaṇa/सम्बोधनविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विक्रान्त (प्रातिपदिक; √क्रम्)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle used adjectivally), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; संबोधनार्थे (predicate to त्वम्)

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्ता (Karta/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• समर्थः: capable
• समर्थः: कर्तृ-विशेषण (Kartṛ-viśeṣaṇa/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: समर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; predicate adjective

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्ता (Karta/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• प्राज्ञः: wise
• प्राज्ञः: कर्तृ-विशेषण (Kartṛ-viśeṣaṇa/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्राज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; predicate adjective

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्ता (Karta/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• वानरोत्तम: O best of monkeys
• वानरोत्तम: सम्बोधन (Sambodhana/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वानर (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष/उपपद-तत्पुरुष (वानराणाम् उत्तमः); पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन

• येन: whereby
• येन: करण (Karaṇa/करण)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; ‘by which/whereby’

• इदम्: this
• इदम्: कर्म (Karma/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन

• राक्षस-पदम्: demon-abode
• राक्षस-पदम्: कर्म (Karma/कर्म)
• Type: Noun
• Root: राक्षस (प्रातिपदिक) + पद (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (rākṣasānāṃ padam = abode of demons); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन

• त्वया: by you
• त्वया: कर्तृ (Kartṛ in passive/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन

• एकेन: alone
• एकेन: कर्तृ-विशेषण (Kartṛ-viśeṣaṇa/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; ‘alone/single-handed’ (qualifying त्वया)

• प्रधर्षितम्: assailed
• प्रधर्षितम्: कर्म (Karma/कर्म)
• Type: Verb
• Root: प्र-धर्ष् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; ‘assailed’

Context

"O foremost among the vanaras! you have trespassed the abodes of demons all alone. You are mighty and capable and wise.

Characters & Entities

• Sita
• Hanuman
• Rakshasas

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Honoring merit truthfully: dharma includes recognizing and affirming righteous courage and service, which encourages continued protection of the innocent.

What is the narrative situation?

Sītā responds to Hanumān by praising his extraordinary entry into Laṅkā and his fearless mission.

Which character virtue is emphasized?

Hanumān’s vīrya (heroic courage) joined with prajñā (wise judgment).