Shloka 15

हनूमत्सीतासंवादः

Hanumān–Sītā Dialogue and Identity Verification

Devanagari script

पृथिव्यां राजसिंहानां मुख्यस्य विदितात्मनः।।।।स्नुषा दशरथस्याहं शत्रुसैन्यप्रतापिनः।

Transliteration

pṛthivyāṃ rāja-siṃhānāṃ mukhyasya viditātmanaḥ | snuṣā daśarathasyāhaṃ śatru-sainya-pratāpinaḥ ||

Translation

我是陀沙罗陀的儿媳——他乃大地诸王中如狮之最尊者，明了真我，能摧伏敌军。

Word by Word

• पृथिव्याम्: on earth
• पृथिव्याम्: अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/सप्तमी), एकवचन

• राजसिंहानाम्: of the lion-like kings
• राजसिंहानाम्: सम्बन्ध (Sambandha/Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: राजसिंह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/षष्ठी), बहुवचन; समासः राजाः इव सिंहाः (राज + सिंह)

• मुख्यस्य: of the foremost
• मुख्यस्य: सम्बन्ध (Sambandha/Genitive relation)
• Type: Adjective
• Root: मुख्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/षष्ठी), एकवचन; विशेषणम् (qualifier)

• विदितात्मनः: of the self-knowing (one)
• विदितात्मनः: सम्बन्ध (Sambandha/Genitive relation)
• Type: Adjective
• Root: विदितात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/षष्ठी), एकवचन; समासः विदितः आत्मा यस्य (विदित + आत्मन्)

• स्नुषा: daughter-in-law
• स्नुषा: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: स्नुषा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/प्रथमा), एकवचन

• दशरथस्य: of Daśaratha
• दशरथस्य: सम्बन्ध (Sambandha/Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: दशरथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/षष्ठी), एकवचन

• अहम्: I
• अहम्: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/प्रथमा), एकवचन

• शत्रुसैन्यप्रतापिनः: of the vanquisher of enemy armies
• शत्रुसैन्यप्रतापिनः: सम्बन्ध (Sambandha/Genitive relation)
• Type: Adjective
• Root: शत्रु-सैन्य-प्रतापिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/षष्ठी), एकवचन; समासः शत्रूणां सैन्यस्य प्रतापी (शत्रु + सैन्य + प्रतापिन्)

Context

"I am daughter-in-law of king Dasaratha, knower of the self, the foremost among kings on earth and a slayer of enemy army.

Characters & Entities

• Sita
• Dasharatha

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Satya (truthful self-identification) aligned with dharma: Sita states her lawful place in the Ikshvaku household, emphasizing legitimacy, duty, and honorable lineage.

What is the narrative situation?

Sita begins to identify herself formally to Hanuman, establishing her connection to Rama’s family.

Which character virtue is emphasized?

Sita’s dignity and clarity—she speaks truthfully and with composure even in captivity.