Shloka 9

किष्किन्धाकाण्डे षट्त्रिंशः सर्गः — सुग्रीवस्य भय-त्यागः, कृतज्ञता, तथा लक्ष्मणेन सान्त्वन-प्रेरणा

Sugriva’s Reassurance and Lakshmana’s Counsel

Devanagari script

धनुर्विष्फारयानस्य यस्य शब्देन लक्ष्मण।सशैला कम्पिता भूमिस्सहायै: किन्नु तस्य वै।।।।

Transliteration

dhanurviṣphārayānasya yasya śabdena lakṣmaṇa |

saśailā kampitā bhūmis sahāyaiḥ kinnu tasya vai ||

Translation

噢，罗什摩那啊，仅凭他拉弓弦的震响，大地连同群山都为之战栗；他又何须助手呢？

Word by Word

• धनुः-विष्फारयानस्य: of him who twangs the bow
• धनुः-विष्फारयानस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: धनुस् + विष्फारयन् (विष्फारय = स्फुर्/स्फारय् causative) (प्रातिपदिक/कृदन्त)
• Form: तत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुषः: धनुः विष्फारयतः/विष्फारयतः तस्य); पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• यस्य: whose
• यस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• शब्देन: by the sound
• शब्देन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: शब्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• लक्ष्मण: O Lakshmana
• लक्ष्मण: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: लक्ष्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• सशैला: together with mountains
• सशैला: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स + शैल (प्रातिपदिक)
• Form: बहुव्रीहि-समास (शैलैः सह वर्तते इति); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘भूमिः’ इत्यस्य विशेषणम्

• कम्पिता: shaken
• कम्पिता: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कम्प् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (PPP/क्त); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘भूमिः’ इत्यस्य विशेषणम्

• भूमिः: the earth
• भूमिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भूमि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सहायैः: with helpers/assistance
• सहायैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: सहाय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• किम्: what (use)
• किम्: Prashna (प्रश्न)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नार्थक

• नु: then/indeed (question particle)
• नु: Sambandha (सम्बन्धक)
• Type: Indeclinable
• Root: नु (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रश्न/अनुनय-निपात (interrogative particle)

• तस्य: for him/of him
• तस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; षष्ठी, एकवचन

• वै: indeed
• वै: Sambandha (सम्बन्धक)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय; निश्चयार्थक/खलु-अर्थे (emphatic particle)

Context

'O Lakshmana! the twang of his bow shook even the mountains and the earth. What assistance does he need?

Characters & Entities

• Rama
• Lakshmana
• earth (bhūmi)
• mountains (śaila)
• bow (dhanuḥ)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

True power aligned with dharma inspires awe and trust; the ethical response is supportive service and fidelity, not competition for prestige.

What is the narrative situation?

Continuing his reassurance, Sugriva cites Rama’s overwhelming martial presence to calm Lakshmana and reaffirm the alliance’s purpose.

Which character virtue is emphasized?

Faith in the righteous leader and humility: acknowledging Rama’s supremacy while committing to assist.