किष्किन्धाप्रवेशः—लक्ष्मणस्य कोपः, तारासान्त्वम्, सुग्रीवदर्शनम्
Lakshmana Enters Kishkindha: Anger, Tara’s Mediation, and Sugriva Encountered
अङ्गदस्य गृहं रम्यं मैन्दस्य द्विविधस्य च।गवयस्य गवाक्षस्य गजस्य शरभस्य च।।।।विद्युन्मालेश्च सम्पाते स्सूर्याक्षस्य हनूमतः।वीरबाहो स्सुबाहोश्च नलस्य च महात्मनः।।।।कुमुदस्य सुषेणस्य तारजाम्बवतोस्तथा।दधिवक्त्रस्य नीलस्य सुपाटलसुनेत्रयोः।।।।एतेषां कपिमुख्यानां राजमार्गे महात्मनाम्।ददर्श गृहमुख्यानि महासाराणि लक्ष्मणः।।।।
aṅgadasya gṛhaṃ ramyaṃ maindasya dvividhasya ca | gavayasya gavākṣasya gajasya śarabhasya ca ||
vidyunmāleś ca sampāteḥ sūryākṣasya hanūmataḥ | vīrabāhoḥ subāhoś ca nalasya ca mahātmanaḥ ||
kumudasya suṣeṇasya tārājāmbavatoḥ tathā | dadhivaktrasya nīlasya supāṭalasunetrayoḥ ||
eteṣāṃ kapimukhyānāṃ rājamārge mahātmanām | dadarśa gṛhamukhyāni mahāsārāṇi lakṣmaṇaḥ ||
沿着王道,罗什曼那看见诸位大猿将的华美府邸:安伽陀、迈因陀、提毗陀、伽婆耶、伽婆叉、伽阇、舍罗婆;又有电鬘、三跋提、日眼与哈奴曼;以及勇臂、善臂与高贵的那罗;库牟陀、苏舍那,并塔罗与阎婆梵;还有达提伐克特罗、尼罗、苏帕塔罗与苏涅特罗——这些显赫首领的宅第富足而庄严。
On the royal road, Lakshmna saw beautiful homes of monkey-chiefs- Angada, Mainda, Dwivida, Gavaya, Gavaksha, Gaja, Sarabha, Vidyunmalin, Sampati, Suryaksha, Hanuman, Veerabahu, Subahu, the great Nala, Kumuda and Sushena. Similarly he saw the homes of Tara and Jambavan, Dadhivaktra, Nila, Supatala and Sunetra. (Tara mentioned here is a male monkey.)
Dharma appears as social order and alliance: a well-organized community of leaders implies responsibility to act collectively for a righteous cause—supporting Rāma’s quest is the alliance’s moral test.
Lakṣmaṇa proceeds through Kiṣkindhā and observes the prosperous establishments of Sugrīva’s principal allies and commanders.
Collective strength under leadership—implying readiness for service (sevā) and fidelity to the pledged alliance with Rāma.