Shloka 21
द्वितीयः सर्गः (Sarga 2): Sugriva’s Alarm and Hanuman’s Commission
Devanagari script
वालिप्रणिहितावेतौ शङ्केऽहं पुरुषोत्तमौ।राजानो बहुमित्राश्च विश्वासो नात्र हि क्षमः।।
Transliteration
vālipraṇihitāv etau śaṅke 'haṃ puruṣottamau | rājāno bahumitrāś ca viśvāso nātra hi kṣamaḥ ||
Translation
我怀疑这两位卓越之士乃婆梨所遣。君王多有盟友，因此在此不宜轻易信任。
Word by Word
वालिप्रणिहितौsent by Vali
वालिप्रणिहितौ:
कर्ता-विशेषण (Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootवालि + प्र-नि-हित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) ‘प्रणिहित’ = sent; तत्पुरुष-समास (वालिना प्रणिहितौ)
एतौthese two
एतौ:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन
शङ्केI suspect/doubt
शङ्के:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Rootशङ्क् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; आत्मनेपद
अहम्I
अहम्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा, एकवचन
पुरुषोत्तमौtwo excellent men
पुरुषोत्तमौ:
कर्ता-विशेषण (Subject-qualifier)
TypeNoun
Rootपुरुष + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; कर्मधारय-समास (उत्तमौ पुरुषौ)
राजानःkings
राजानः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (Plural)
बहुमित्राःhaving many allies
बहुमित्राः:
कर्ता-विशेषण (Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootबहु + मित्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारय-समास (बहूनि मित्राणि येषाम्)
चand
च:
सम्बन्ध/समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
विश्वासःtrust
विश्वासः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootविश्वास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नnot
न:
निपात (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
अत्रhere/in this case
अत्र:
देशाधिकरण (Locative adverbial)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb: here/in this matter)
हिindeed
हि:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphasis)
क्षमःproper/appropriate
क्षमः:
कर्ता-विशेषण (Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootक्षम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘विश्वासः’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्
Context
'I support these two excellent men might have been sent by Vali. Kings have many friends and so it may not be appropriate to trust any king.
Characters & Entities
S
SugrivaH
HanumanV
ValiR
RamaL
LakshmanaFAQs
Dharma supports cautious trust: one must verify intentions before forming alliances, especially amid political danger.
Sugrīva fears deception by Vālī and warns Hanumān that kings often work through allies and agents.
Political prudence and vigilance (apramāda) in protecting oneself and one’s dependents.