Previous Verse
Next Verse

Shloka 77

पम्पा

तीर-वर्णनम् / Rama’s Lament at Pampa and the Approach to Rishyamuka

चिरिबिल्वा मधूकाश्च वञ्जुला वकुलास्तथा।चम्पकास्तिलकाश्चैव नागवृक्षास्सुपुष्पिताः।।।।नीपाश्च वरणाश्चैव खर्जूराश्च सुपुष्पिता।

ciribilvā madhūkāś ca vañjulā vakulās tathā | campakās tilakāś caiva nāgavṛkṣāḥ supuṣpitāḥ || nīpāś ca varaṇāś caiva kharjūrāś ca supuṣpitāḥ |

赤里比尔瓦与摩度迦,万珠罗与婆俱罗;瞻波迦与提罗迦,以及那伽树,皆盛开灿然。尼波、婆罗那与海枣树亦复如是,繁花满枝。

चिरिबिल्वाःchiribilva trees
चिरिबिल्वाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootचिरिबिल्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
मधूकाःmadhūka trees
मधूकाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमधूक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
वञ्जुलाःvañjula trees
वञ्जुलाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवञ्जुल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
वकुलाःbakula trees
वकुलाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवकुल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
तथाlikewise/also
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb/particle)
चम्पकाःcampaka trees
चम्पकाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootचम्पक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
तिलकाःtilaka trees
तिलकाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतिलक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
एवindeed/even
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle of emphasis)
नागवृक्षाःnāga trees
नागवृक्षाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनाग + वृक्ष (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative: 'nāga'-related tree), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सुपुष्पिताःfully blossomed
सुपुष्पिताः:
Karta-anvaya (कर्तृ-सम्बन्ध/qualifier)
TypeAdjective
Rootसु + पुष्पित (कृदन्त; √पुष्प् (धातु) + क्त)
Formभूतकर्मणि/भूतकालिक-विशेषण (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (adjective) to tree-nouns
नीपाःnīpa (kadamba) trees
नीपाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनीप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
वरणाःvaraṇa trees
वरणाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवरण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
एवeven/indeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (emphasis)
खर्जूराःdate-palms (kharjūra)
खर्जूराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootखर्जूर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
सुपुष्पिताःin full bloom
सुपुष्पिताः:
Karta-anvaya (कर्तृ-सम्बन्ध/qualifier)
TypeAdjective
Rootसु + पुष्पित (कृदन्त; √पुष्प् (धातु) + क्त)
Formभूतकालिक-विशेषण, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण

'Chiribilva, madhuka, vanjula, bakula, champaka, tilaka and naga varana and kharjura trees are in full bloom.

R
Rama (speaker)
L
Lakshmana
V
vañjula
V
vakula
C
campaka
T
tilaka
N
nāgavṛkṣa
N
nīpa
V
varaṇa

FAQs

Dharma is reverent coexistence: naming and noticing living diversity fosters humility and non-harming. Satya is the disciplined attention that accurately recognizes the world rather than reducing it to one’s sorrow.

Rama continues cataloging the flowering trees of the Pampā region while traveling with Lakṣmaṇa.

Patience and groundedness: Rama’s mind remains capable of ordered speech and observation during an emotionally difficult quest.