Shloka 11
वसिष्ठ-आतिथ्यं
Vasiṣṭha’s Hospitality to Viśvāmitra and the Summoning of Śabalā/Kāmadhenu
Devanagari script
कृत्वोभौ सुचिरं कालं धर्मिष्ठौ ता: कथा: शुभा:।मुदा परमया युक्तौ प्रीयेतां तौ परस्परम्।।।।
Transliteration
kṛtvobhau suciraṃ kālaṃ dharmiṣṭhau tāḥ kathāḥ śubhāḥ | mudā paramayā yuktau prīyetāṃ tau parasparam ||
Translation
那两位持守正法之人久坐畅谈吉祥之语；满怀至乐，彼此欢悦，相互称心。
Word by Word
कृत्वाhaving done / having held
कृत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund); पूर्वकालिक-क्रिया ‘having done/made’
उभौboth (of them)
उभौ:
Karta (कर्ता; Subject)
TypeNoun
Rootउभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; ‘both’
सुचिरम्very long
सुचिरम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुचिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (कालम्)
कालम्time
कालम्:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण; duration)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कालपरिमाणे द्वितीया (accusative of duration)
धर्मिष्ठौmost righteous
धर्मिष्ठौ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootधर्मिष्ठ (प्रातिपदिक; इष्ठ-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; विशेषणम् (उभौ)
ताःthose
ताः:
Karma (कर्म; Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; सर्वनाम
कथाःconversations/stories
कथाः:
Karma (कर्म; Object)
TypeNoun
Rootकथा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; कर्मपद (object)
शुभाःauspicious
शुभाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषणम् (कथाः)
मुदाwith joy
मुदा:
Karaṇa (करण; Instrumental)
TypeNoun
Rootमुद्/मुदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; साधन/भावे (instrumental: with joy)
परमयाgreat, supreme
परमया:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषणम् (मुदा)
युक्तौengaged/absorbed
युक्तौ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयुक्त (कृदन्त; √युज् (धातु) क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; क्त-प्रत्ययान्त; विशेषणम् (उभौ)
प्रीयेताम्were/let be pleased
प्रीयेताम्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√प्री (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/benedictive-like usage), प्रथमपुरुष, द्विवचन; आत्मनेपदम्; ‘let the two be pleased’
तौthose two
तौ:
Karta (कर्ता; Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; सर्वनाम
परस्परम्each other
परस्परम्:
Karma (कर्म; reciprocal object)
TypeIndeclinable
Rootपरस्परम् (अव्यय)
Formअव्यय; अन्योन्यार्थक (reciprocal adverb)
Context
Both the righteous personalities dwelt at length on various matters and interesting anecdotes with great delight and derived mutual pleasure.
Characters & Entities
V
ViśvāmitraV
VasiṣṭhaFAQs
Dharma is supported by sādhusaṅga—righteous people strengthen harmony through auspicious and respectful dialogue.
Viśvāmitra and Vasiṣṭha converse at length, enjoying a cordial exchange.
Mutual respect and goodwill (paraspara-prīti) between two eminent dhārmic figures.