Shloka 13

सिद्धाश्रम-प्रसङ्गः

Siddhashrama and the Vāmana Narrative

Devanagari script

शरीरे तव पश्यामि जगत्सर्वमिदं प्रभो।त्वमनादिरनिर्देश्यस्त्वामहं शरणं गत:।।1.29.13।।

Transliteration

śarīre tava paśyāmi jagat sarvam idaṃ prabho | tvam anādir anirdeśyas tvām ahaṃ śaraṇaṃ gataḥ || 1.29.13 ||

Translation

主啊，我在你的身中见到这整个宇宙。你无始无终，言语难以指陈；我已归依于你，求你庇护。

Word by Word

• शरीरे: in (your) body
• शरीरे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शरीर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्

• तव: of you/your
• तव: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम्; सर्वनाम

• पश्यामि: I see
• पश्यामि: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लट्-लकारः, उत्तमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्

• जगत्: the world/universe
• जगत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्

• सर्वम्: entire
• सर्वम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (जगत्)

• इदम्: this
• इदम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम; जगत् इत्यस्य विशेषणवत्

• प्रभो: O Lord
• प्रभो: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: प्रभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम

• अनादिः: beginningless
• अनादिः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनादि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (त्वम्)

• अनिर्देश्यः: indescribable
• अनिर्देश्यः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनिर्देश्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (त्वम्)

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम

• अहम्: I
• अहम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम

• शरणम्: refuge
• शरणम्: Gati-Karma (गति-कर्म)
• Type: Noun
• Root: शरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; गत्यर्थक-क्रियायोगे (शरणं गच्छ/गतो)

• गतः: have gone/approached
• गतः: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; अहम् इत्यस्य विशेषणम् (I have gone)

Context

Addressing Kasyapa whose sins had been washed clean, Lord Visnu pleased (with his penance) said: "Be prosperous you are dear to me. Worthy of a boon. Ask."

Characters & Entities

• Kāśyapa
• Viṣṇu

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma culminates in humility and refuge in the highest truth: recognizing one’s limits and surrendering to the beginningless reality that upholds all beings.

What is the narrative situation?

Kāśyapa describes a cosmic vision of Viṣṇu and formally declares śaraṇāgati (taking refuge).

Which character virtue is emphasized?

Humility and truth-oriented devotion: the willingness to accept the indescribable greatness of the divine and seek protection in it.