HomeRamayanaBala KandaSarga 29Shloka 11
Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

सिद्धाश्रम-प्रसङ्गः

Siddhashrama and the Vāmana Narrative

एतस्मिन्नन्तरे राम कश्यपोऽग्निसमप्रभ:।अदित्या सहितो राम दीप्यमान इवौजसा।।1.29.10।।देवीसहायो भगवान् दिव्यं वर्षसहस्रकम् ।व्रतं समाप्य वरदं तुष्टाव मधुसूदनम्।।1.29.11।।

devīsahāyo bhagavān divyaṃ varṣasahasrakam | vrataṃ samāpya varadaṃ tuṣṭāva madhusūdanam || 1.29.11 ||

“那位圣者在女神阿底提(Aditi)的扶持下,圆满了历经一千天界之年的誓愿,便赞颂摩度苏陀那(Madhusūdana)——赐福施愿者。”毗湿瓦密多罗继续说道。

देवीसहायःhaving the goddess as helper (with Aditi's support)
देवीसहायः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदेवी + सहाय (प्रातिपदिकानि)
Formसमासः: देव्याः सहायः इति षष्ठी-तत्पुरुषः; पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (भगवान्/कश्यपः)
भगवान्the venerable one
भगवान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्
दिव्यम्divine
दिव्यम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (वर्षसहस्रकम्)
वर्षसहस्रकम्a thousand years
वर्षसहस्रकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवर्ष + सहस्रक (प्रातिपदिकानि)
Formसमासः: वर्षाणां सहस्रकम् इति षष्ठी-तत्पुरुषः; नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; परिमाणवाचक (a thousand years)
व्रतम्vow
व्रतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्
समाप्यhaving completed
समाप्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आप् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव-रूपम् (gerund/absolutive); अर्थः: समाप्य = having completed
वरदम्boon-giving
वरदम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवरद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; विशेषणम् (मधुसूदनम्)
तुष्टावpraised/extolled
तुष्टाव:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्तु (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्, परस्मैपदम्; रूपम्: तुष्टाव (he praised)
मधुसूदनम्Madhusūdana (slayer of Madhu)
मधुसूदनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमधु + सूदन (प्रातिपदिकानि)
Formसमासः: मधोः सूदनः इति षष्ठी-तत्पुरुषः; पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

"O Rama in the mean time revered Kasyapa resplendent like the god of fire radiating lustre with Aditi who had completed a thousand divine years of austerities pleased (with her penance) the conferer of boons, Lord Madhusudana" (Visnu) (And she said to Visnu):

V
Viśvāmitra
R
Rāma
K
Kaśyapa
A
Aditi
M
Madhusūdana (Viṣṇu)

FAQs

Dharma is fidelity to vows (vrata) and truthful perseverance (satya in practice): sustained discipline culminates in reverent praise and rightful reception of grace.

Viśvāmitra describes Kaśyapa’s completed austerity and his act of praising Viṣṇu (Madhusūdana), setting up the ensuing boon-related episode.

Steadfastness in vrata and devotional reverence—spiritual achievement grounded in long-term ethical commitment.