HomeRamayanaBala KandaSarga 22Shloka 4
Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

बलातिबलोपदेशः

The Instruction of Bala and Atibala

ततो वायुस्सुखस्पर्शो नीरजस्को ववौ तदा।विश्वामित्रगतं दृष्ट्वा रामं राजीवलोचनम्।।1.22.4।।

tato vāyuḥ sukhasparśo nīrajasko vavau tadā |

viśvāmitragataṁ dṛṣṭvā rāmaṁ rājīvalocanam || 1.22.4 ||

随后,见莲华眼的罗摩随毗湿瓦蜜多罗而行,便有和悦之风吹起,清净无尘。

saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (तद्-सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); सर्वनाम
putram(his) son
putram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootputra (पुत्र-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
mūrdhnion the head/forehead
mūrdhni:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmūrdhan (मूर्धन्-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन)
upāghrāyahaving kissed/smelled affectionately
upāghrāya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण; prior action)
TypeVerb
Rootupa-ā-ghrā (उप+आ+घ्रा-धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वा/ल्यप्-प्रत्यय: -ya); ‘having smelled/kissed’ (contextual: kissed/smelled affectionately)
rājāthe king
rājā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrājan (राजन्-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
daśarathaḥDaśaratha
daśarathaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdaśaratha (दशरथ-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); apposition to rājā
priyamdear/beloved
priyam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootpriya (प्रिय-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); agrees with putram
dadaugave/handed over
dadau:
Kriyā (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootdā (दा-धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन); parasmaipada
kuśikaputrāyato Kuśika’s son (Viśvāmitra)
kuśikaputrāya:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootkuśika (कुशिक-प्रातिपदिक) + putra (पुत्र-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Dative (4th/चतुर्थी), Singular (एकवचन); समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (कुशिकस्य पुत्रः)
suprītenawith a very pleased
suprītena:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootsu-prīta (सु+प्री-धातु, क्त-प्रत्यय/प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter (पुं/नपुं), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन); qualifies antarātmanā
antarātmanāwith (his) inner heart/soul
antarātmanā:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootantar-ātman (अन्तरात्मन्-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन); समासः—कर्मधारयः (अन्तरः आत्मा = inner self/heart)

At the sight of the lotus-eyed Rama accompanying Viswamitra, the wind blew pollen-free with a gentle touch.

R
Rāma
V
Viśvāmitra

FAQs

Nature itself is portrayed as affirming dharmic movement—when a righteous mission begins, auspicious signs accompany it, strengthening resolve in satya-driven action.

As Rāma departs with Viśvāmitra, the environment turns auspicious with a gentle, clean breeze.

Rāma’s auspiciousness and readiness for duty—his dharmic journey harmonizes with the world around him.