HomeRamayanaBala KandaSarga 22Shloka 2
Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

बलातिबलोपदेशः

The Instruction of Bala and Atibala

कृतस्वस्त्ययनं मात्रा पित्रा दशरथेन च।पुरोधसा वसिष्ठेन मङ्गलैरभिमन्त्रितम्।।1.22.2।।स पुत्रं मूर्ध्न्युपाघ्राय राजा दशरथ: प्रियम्।ददौ कुशिकपुत्राय सुप्रीतेनान्तरात्मना।।1.22.3।।

kṛtasvastyayanaṃ mātrā pitrā daśarathena ca | purodhasā vasiṣṭhena maṅgalair abhimantritam || 1.22.2 ||

sa putraṃ mūrdhny upāghrāya rājā daśarathaḥ priyam | dadau kuśikaputrāya suprītenāntarātmanā || 1.22.3 ||

在母亲与父王十车王(Daśaratha)行毕吉祥的祝福与送别仪式,又由家祭婆悉吒(Vasiṣṭha)以吉祥真言加持净化之后,十车王亲吻爱子头顶,内心欢喜而允诺,将他托付给鸠尸迦之子——毗湿瓦密多(Viśvāmitra)。

kṛta-svastyayanam(him) for whom the svastyayana rites were performed
kṛta-svastyayanam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootkṛta (प्रातिपदिक; PPP from √kṛ) + svastyayana (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (determinative: 'svastyayana having been done'); नपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया/प्रथमा (Acc./Nom.) एकवचन; here as predicate/qualifier to putram (acc.)
mātrāby the mother
mātrā:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootmātṛ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन (Singular)
pitrāby the father
pitrā:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन (Singular)
daśarathenaby Daśaratha
daśarathena:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootdaśaratha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन (Singular); apposition to pitrā
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक (conjunction)
purodhasāby the family priest
purodhasā:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootpurodhas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन (Singular)
vasiṣṭhenaby Vasiṣṭha
vasiṣṭhena:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootvasiṣṭha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन (Singular); apposition to purodhasā
maṅgalaiḥwith auspicious (rites/mantras)
maṅgalaiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootmaṅgala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन (Plural)
abhimantritamconsecrated/blessed by mantras
abhimantritam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootabhi-√mantr (मन्त्र्, धातु)
Formकृत्-प्रत्ययान्त (PPP: क्त), नपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; qualifies putram (acc.)
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
putramson
putram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootputra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
mūrdhnion the head/forehead
mūrdhni:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmūrdhan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन (Singular)
upāghrāyahaving kissed/smelled
upāghrāya:
Kriya (क्रिया-विशेषणम्)
TypeVerb
Rootupa-√ghrā (घ्रा, धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकाल (having smelled/kissed)
rājāthe king
rājā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
daśarathaḥDaśaratha
daśarathaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdaśaratha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; apposition to rājā
priyamdear
priyam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootpriya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् to putram
dadaugave/entrusted
dadau:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√dā (दा, धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
kuśika-putrāyato the son of Kuśika (Viśvāmitra)
kuśika-putrāya:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootkuśika (प्रातिपदिक) + putra (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष ('son of Kuśika'); पुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन
suprītenawith a very pleased
suprītena:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootsuprīta (प्रातिपदिक; PPP from su-√prī)
Formकृत् (PPP), पुंलिङ्ग (m.), तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; qualifies antarātmanā
antar-ātmanāheart/inner self
antar-ātmanā:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootantar (अव्यय/पूर्वपद) + ātman (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष ('inner self'); पुंलिङ्ग (m.), तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन

Rama was given farewell by his parents with recitation of mantras (for securing prosperity and averting evils). Priest Vasishta sanctified him with mantras Dasaratha kissed his son on the forehead and delivered him to the care of Viswamitra, with a heart full of cheer.

D
Daśaratha
R
Rāma
V
Vasiṣṭha
V
Viśvāmitra (Kuśikaputra)
S
Svastyayana (benedictory rite)

FAQs

Rāja-dharma and satya: Daśaratha honors his commitment to the sage and subordinates personal attachment to righteous obligation, entrusting his son after proper sanctifying rites.

Rāma is ritually blessed and formally handed over by Daśaratha to Viśvāmitra for the forest-mission.

Daśaratha’s dutiful integrity (truthfulness and responsibility) and the culture of respectful transition into discipleship under a guru.