HomeRamayanaBala KandaSarga 18Shloka 47
Previous Verse
Next Verse

Shloka 47

पुत्रजन्मोत्सवः — Birth of the Princes and Viśvāmitra’s Arrival

Bālakāṇḍa 18

ते सर्वे हृष्टमनसस्तस्य राज्ञो निवेशनम्।।।।विविशु: पूजितास्तत्र निषेदुश्च यथार्हत:।

te sarve hṛṣṭamanasas tasya rājño niveśanam | viviśuḥ pūjitās tatra niṣeduś ca yathārhataḥ ||

众人心怀欢悦,步入王之宫邸;在彼处受礼敬供养,遂依其位分与德行,各各就座。

तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण of ‘ते’
हृष्टमनसःwith delighted minds
हृष्टमनसः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootहृष्ट (प्रातिपदिक) + मनस् (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (‘हृष्टं मनः येषां ते’), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण of ‘ते’
तस्यof that
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
राज्ञःof the king
राज्ञः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
निवेशनम्residence; palace
निवेशनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनिवेशन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
विविशुःentered
विविशुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + विश् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, बहुवचन
पूजिताःhonored
पूजिताः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘having been honored’
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेश-अव्यय (adverb of place)
निषेदुःsat down
निषेदुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + सद् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, बहुवचन
and
:
Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
यथाaccording to
यथा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formरीति-अव्यय (adverb: ‘as/according to’)
अर्हतःtheir due (worth)
अर्हतः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootअर्हत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; used adverbially with यथा = ‘according to (their) worth/status’

All of them with gladdened hearts entered the royal palace and sat down, in accordance with their position after having been duly honoured by the king.

D
Daśaratha
V
Viśvāmitra

FAQs

Social dharma through order and respect: honoring guests and seating them appropriately preserves harmony and acknowledges virtue.

After reception, the sages proceed into the palace and take their seats as per custom.

Gracious hospitality and recognition of merit—Daśaratha’s court upholds dignified protocol.