HomeRamayanaBala KandaSarga 18Shloka 31
Previous Verse
Next Verse

Shloka 31

पुत्रजन्मोत्सवः — Birth of the Princes and Viśvāmitra’s Arrival

Bālakāṇḍa 18

भरतस्यापि शत्रुघ्नो लक्ष्मणावरजो हि स:।।।।प्राणै: प्रियतरो नित्यं तस्य चासीत्तथा प्रिय:।

bharatasyāpi śatrughno lakṣmaṇāvarajo hi saḥ | prāṇaiḥ priyataro nityaṃ tasya cāsīttathā priyaḥ ||

同样,室多卢伽那——罗什曼那的幼弟——对婆罗多而言常比性命更为珍爱;而婆罗多亦同样为室多卢伽那所挚爱。

भरतस्यof Bharata
भरतस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootभरत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (also)
शत्रुघ्नःŚatrughna
शत्रुघ्नः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशत्रुघ्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
लक्ष्मणावरजःyounger brother of Lakṣmaṇa
लक्ष्मणावरजः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootलक्ष्मण-अवरज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (लक्ष्मणस्य अवरजः)
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphasis)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
प्राणैःthan (his) life-breaths
प्राणैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), बहुवचन; तुलना-अर्थे (than life)
प्रियतरःdearer
प्रियतरः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रियतर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तरप्-प्रत्यय (comparative)
नित्यम्always
नित्यम्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण (adverbial accusative) ‘always’
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
आसीत्was
आसीत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
तथाthus/in that way
तथा:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (manner adverb)
प्रियःdear
प्रियः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

In a similar manner Satrughna, younger brother of Lakshmana, became dearer than his own life to Bharata. Similarly, Bharata also was dear to Satrughna.

B
Bharata
Ś
Śatrughna
L
Lakṣmaṇa

FAQs

Dharma here is expressed as unwavering familial loyalty—love that protects unity within the royal household and supports righteous conduct through mutual devotion.

The text is describing the bonds among Daśaratha’s sons, emphasizing how closely paired the brothers were in affection.

Śatrughna’s steadfast devotion and Bharata’s reciprocal affection—constancy in love and loyalty.