HomeRamayanaBala KandaSarga 18Shloka 15
Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

पुत्रजन्मोत्सवः — Birth of the Princes and Viśvāmitra’s Arrival

Bālakāṇḍa 18

राज्ञ: पुत्रा महात्मानश्चत्वारो जज्ञिरे पृथक्।।।।गुणवन्तोऽनुरूपाश्च रुच्या प्रोष्ठपदोपमा:।

rājñaḥ putrā mahātmānaś catvāro jajñire pṛthak |

guṇavanto ’nurūpāś ca rucyā proṣṭhapadopamāḥ ||

于是,国王依次得四位大心之子:德行具足,诸般相称,光辉灿然,如同普罗什塔帕达(Proṣṭhapadā)之星宿。

तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयबोधक
अपिalso
अपि:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (also)
मनुजव्याघ्राःtigers among men
मनुजव्याघ्राः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeNoun
Rootmanuja + vyāghra (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; समासः—मनुजेषु व्याघ्राः (tigers among men)
वैदिकाध्ययनेin Vedic study
वैदिकाध्ययने:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootvaidika + adhyayana (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन; समासः—वैदिकम् अध्ययनम् (Vedic study)
रताःengaged; devoted
रताः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootrata (प्रातिपदिक; कृदन्त from √ram)
Formकृदन्त (past participle-like), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; ‘ते’ इति विशेषणम्
पितृशुश्रूषणरताdevoted to serving their parents
पितृशुश्रूषणरता:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootpitṛ + śuśrūṣaṇa + rata (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; समासः—पितॄणां शुश्रूषणम् (service to parents) तस्मिन् रताः
धनुर्वेदेin archery (science)
धनुर्वेदे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdhanus + veda (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति (Locative), एकवचन; समासः—धनुषः वेदः (science of archery)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयबोधक
निष्ठिताःaccomplished; proficient
निष्ठिताः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootniṣṭhita (प्रातिपदिक; कृदन्त from √sthā + ni)
Formकृदन्त (past participle-like), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; ‘ते’ इति विशेषणम्

The gandharvas sang melodiously. Groups of apsaras danced. Celestial kettledrums were sounded. Flowers were showered from the sky. Men througed to Ayodhya to witness the festivities.

D
Daśaratha
R
Rāma
B
Bharata
L
Lakṣmaṇa
Ś
Śatrughna

FAQs

The verse frames virtue as the true measure of royalty: noble birth is meaningful when paired with guṇa (character), supporting the ideal of dharmic kingship.

A summary statement concludes the birth-account: Daśaratha has four sons, each notable for excellence and auspicious brilliance.

Guṇavattā—possession of virtues—suggesting moral fitness to uphold family and royal responsibilities.