HomeRamayanaBala KandaSarga 17Shloka 20
Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

सप्तदशः सर्गः — देवसंवादः तथा वानर-ऋक्ष-उत्पत्तिः

Divine Council and the Generation of Vanara Allies

देवा महर्षिगन्धर्वास्तार्क्ष्या यक्षा यशस्विन:।नागा: किम्पुरुषाश्चैव सिद्धविद्याधरोरगा:।।।।बहवो जनयामासुर्हृष्टास्तत्र सहस्रश:।वानरान्सुमहाकायान्सर्वान्वै वनचारिण:।।।।अप्सरस्सु च मुख्यासु तथा विद्याधरीषु च।नागकन्यासु च तथा गन्धर्वीणां तनूषु च ।।।।

devā maharṣigandharvās tārkṣyā yakṣā yaśasvinaḥ |

nāgāḥ kimpuruṣāś caiva siddhavidyādharo ragāḥ ||

bahavo janayāmāsur hṛṣṭās tatra sahasraśaḥ |

vānarān sumahākāyān sarvān vai vanacāriṇaḥ ||

apsarassu ca mukhyāsu tathā vidyādharīṣu ca |

nāgakanyāsu ca tathā gandharvīṇāṁ tanūṣu ca ||

诸天、诸大圣仙、乾闼婆、迦楼罗、声名显赫的夜叉,以及龙族、金普鲁沙、悉达、持明者与诸大蛇——其中许多欢喜踊跃,借由上首天女、女持明者、龙女以及女乾闼婆之身,成千上万地生出巨大无比的婆那罗,皆为林中行者。

देवाःgods
देवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, बहुवचन; पुंलिङ्ग; Nominative plural
महर्षिगन्धर्वाःgreat sages and Gandharvas
महर्षिगन्धर्वाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहर्षि (प्रातिपदिक) + गन्धर्व (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, बहुवचन; पुंलिङ्ग; द्वन्द्व (महर्षयः च गन्धर्वाः च); Nominative plural
तार्क्ष्याःTārkṣyas (Garuḍas)
तार्क्ष्याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतार्क्ष्य (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, बहुवचन; पुंलिङ्ग; Nominative plural
यक्षाःYakṣas
यक्षाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयक्ष (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, बहुवचन; पुंलिङ्ग; Nominative plural
यशस्विनःrenowned
यशस्विनः:
Karta-anvaya (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootयशस्विन् (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, बहुवचन; पुंलिङ्ग; विशेषण; Nominative plural masculine adjective
नागाःNāgas (serpents)
नागाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनाग (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, बहुवचन; पुंलिङ्ग; Nominative plural
किम्पुरुषाःKimpuruṣas
किम्पुरुषाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम्पुरुष (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, बहुवचन; पुंलिङ्ग; Nominative plural
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
एवindeed
एव:
Avadharana (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
सिद्धविद्याधरोरगाःSiddhas, Vidyādharas, and Uragas
सिद्धविद्याधरोरगाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसिद्ध (प्रातिपदिक) + विद्याधर (प्रातिपदिक) + उरग (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, बहुवचन; पुंलिङ्ग; द्वन्द्व (सिद्धाः च विद्याधराः च उरगाः च); Nominative plural
बहवःmany
बहवः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, बहुवचन; पुंलिङ्ग; विशेषण; Nominative plural masculine
जनयामासुःbegot, produced
जनयामासुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; periphrastic perfect
हृष्टाःdelighted
हृष्टाः:
Karta-anvaya (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootहृष्ट (कृदन्त; √हृष्)
Formभूतकृदन्त/क्त; प्रथमा, बहुवचन; पुंलिङ्ग; Nominative plural masculine
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण; place)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक/adverb of place
सहस्रशःin thousands
सहस्रशः:
Kriya-visheshana (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसहस्रशः (अव्यय)
Formअव्यय; परिमाणवाचक/adverb ‘by thousands’
वानरान्monkeys
वानरान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया, बहुवचन; पुंलिङ्ग; Accusative plural
सुमहाकायान्of very huge bodies
सुमहाकायान्:
Karma-anvaya (कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (अव्यय/उपसर्ग-प्राय) + महा (प्रातिपदिक) + काय (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया, बहुवचन; पुंलिङ्ग; विशेषण; कर्मधारय (सुमहान् कायः येषाम्); Accusative plural masculine
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma-anvaya (कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया, बहुवचन; पुंलिङ्ग; विशेषण; Accusative plural masculine
वैindeed
वै:
Avadharana (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphasis/assertion)
वनचारिणःforest-dwellers
वनचारिणः:
Karma-anvaya (कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवन (प्रातिपदिक) + चारिन् (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया, बहुवचन; पुंलिङ्ग; विशेषण; समासः (वने चरन्ति) सप्तमी-तत्पुरुष; Accusative plural masculine (agreeing with वानरान्)
अप्सरस्सुamong Apsarases
अप्सरस्सु:
Adhikarana (अधिकरण; source-locative)
TypeNoun
Rootअप्सरस् (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी, बहुवचन; स्त्रीलिङ्ग; Locative plural
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
मुख्यासुamong the chief (ones)
मुख्यासु:
Adhikarana-anvaya (अधिकरण-विशेषण; to अप्सरस्सु)
TypeAdjective
Rootमुख्य (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी, बहुवचन; स्त्रीलिङ्ग; विशेषण; Locative plural feminine
तथाlikewise
तथा:
Kriya-visheshana (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; manner adverb
विद्याधरीषुamong female Vidyādharas
विद्याधरीषु:
Adhikarana (अधिकरण; source-locative)
TypeNoun
Rootविद्याधरी (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी, बहुवचन; स्त्रीलिङ्ग; Locative plural
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
नागकन्यासुamong Nāga maidens
नागकन्यासु:
Adhikarana (अधिकरण; source-locative)
TypeNoun
Rootनाग (प्रातिपदिक) + कन्या (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी, बहुवचन; स्त्रीलिङ्ग; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (नागानां कन्याः); Locative plural
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
तथाlikewise
तथा:
Kriya-visheshana (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; manner adverb
गन्धर्वीणाम्of female Gandharvas
गन्धर्वीणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगन्धर्वी (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, बहुवचन; स्त्रीलिङ्ग; Genitive plural
तनूषुin bodies
तनूषु:
Adhikarana (अधिकरण; source-locative)
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी, बहुवचन; स्त्रीलिङ्ग; Locative plural
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय

The devatas, rishis, gandharvas, garudas, yakshas, kimpurushas, siddhas, vidyadharas, uragas and many others were immensely pleased. Thousands of gigantic monkeys wandering in forests were procreated from principal apsarasas - vidhyadaris, nagas, and gandharvas.

D
Devas
M
Maharṣis
G
Gandharvas
Y
Yakṣas
N
Nāgas
S
Siddhas
V
Vidyādharas
U
Uragas
A
Apsarases
V
Vānaras

FAQs

Dharma is safeguarded by collective responsibility: many orders of beings contribute resources and lineage so that adharma can be checked when it threatens the world.

A catalog-like account describes how numerous divine and semi-divine groups participate in producing vast Vānara forces destined to assist Rāma’s future campaign.

Hṛṣṭatā (joyful willingness) in service: the participants act gladly for a righteous end, modeling cooperative duty rather than reluctant compliance.