HomeRamayanaBala KandaSarga 10Shloka 10
Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

ऋश्यशृङ्ग-आनयनम्

Bringing Ṛśyaśṛṅga to Aṅga and His Marriage to Śāntā

तत: कदाचित्तं देशमाजगाम यदृच्छया।विभण्डकसुतस्तत्र ताश्चापश्यद्वराङ्गना:।।।।

tataḥ kadācittaṃ deśam ājagāma yadṛcchayā |

vibhaṇḍaka-sutas tatra tāś cāpaśyad varāṅganāḥ ||

后来有一日,毗槃陀迦之子偶然来到那处地方,在那里看见了那些美丽的女子。

tāḥthey (those women)
tāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
citraveṣāḥwearing splendid attire
citraveṣāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootcitra + veṣa (प्रातिपदिक)
Formसमासः कर्मधारयः (citraḥ veṣaḥ yāsām), स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् tāḥ
pramadāḥwomen
pramadāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpramadā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; apposition to tāḥ
gāyantyaḥsinging
gāyantyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootgai (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (present active participle); स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
madhurasvarāḥsweet-voiced
madhurasvarāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootmadhura + svara (प्रातिपदिक)
Formसमासः कर्मधारयः (madhuraḥ svaraḥ yāsām), स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् tāḥ
ṛṣiputramthe sage's son
ṛṣiputram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootṛṣi + putra (प्रातिपदिक)
Formसमासः षष्ठी-तत्पुरुषः; पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
upāgamyahaving approached
upāgamya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootgam + upa (धातु)
Formक्त्वान्त (gerund) from √gam with upa-; अर्थः ‘having approached’
sarvāḥall
sarvāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् tāḥ/pramadāḥ
vacanamwords
vacanam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvacana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
abruvansaid
abruvan:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbrū (धातु)
Formलकारः लङ् (Imperfect), परस्मैपदम्, पुरुषः 3, वचनम् बहुवचनम्

One day this son of Vibhandaka (Rsyasringa) accidentally came to the place where he saw the beautiful women.

V
Vibhaṇḍaka
Ṛśyaśṛṅga
W
women (varāṅganāḥ)
F
forest region (implied setting)

FAQs

The verse sets up a dharma-test: innocence and strict ascetic upbringing meet worldly allure, highlighting the need for discernment (viveka) to protect vows.

Ṛśyaśṛṅga, raised in isolation, wanders to a certain spot and for the first time sees women sent to entice him.

Ṛśyaśṛṅga’s simplicity/naivety—an ascetic purity that is vulnerable without worldly knowledge.