Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 15, Shloka 26

अभिषेकसज्जा तथा सुमन्त्रस्य प्रेषणम्

Coronation Preparations and Sumantra’s Commission

राममानय सूतेति यदस्यभिहितोऽनया।।2.15.26।।किमिदं कारणं येन ममाज्ञा प्रतिहन्यते।

rāmam ānaya sūteti yad asyābhihito ’nayā || 2.15.26 ||

kim idaṃ kāraṇaṃ yena mamājñā pratihanyate |

“御者啊,把罗摩带来”——她曾如此吩咐你。究竟因何缘故,使我的命令受阻?

रामम्Rāma
रामम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
आनयbring
आनय:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootनी (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद; उपसर्ग: आ-
सूतO charioteer
सूत:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
यत्that which
यत्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सम्बन्धक (relative)
असिyou are
असि:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
अभिहितःtold; instructed
अभिहितः:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootअभि + धा (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; उपसर्ग: अभि-; कर्मणि भाव (told/ordered)
अनयाby her
अनया:
Karana (करण/Agent-instrument)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; सर्वनाम
किम्what?
किम्:
Karma (कर्म/Object complement)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; प्रश्नवाचक (interrogative)
इदम्this
इदम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; विशेषण (qualifying kāraṇam)
कारणम्reason
कारणम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootकारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन
येनby which; because of which
येन:
Hetu/Karana (हेतु/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; सम्बन्धक (relative)
ममmy
मम:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
आज्ञाcommand
आज्ञा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootआज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
प्रतिहन्यतेis thwarted/obstructed
प्रतिहन्यते:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive); उपसर्ग: प्रति-

You had been asked by her (Kaikeyi) to bring Rama here. What is the reason the command is disregarded?

D
Daśaratha
S
Sumantra
R
Rāma
K
Kaikeyī (implied by ‘anayā/asyā’)

FAQs

Accountability in duty: a king’s order is meant to be executed faithfully; obstruction of rightful command signals disorder that must be investigated.

Daśaratha questions why Rāma has not been brought, though Kaikeyī had instructed Sumantra accordingly.

Commitment to satya and procedure—orders and messages must be conveyed and fulfilled without distortion.