Shloka 20
रावणस्यात्मप्रशंसा लङ्कावर्णनं च
Ravana’s Self-Praise and the Description of Lanka
Devanagari script
एवमुक्ता तु वैदेही क्रुद्धा संरक्तलोचना।अब्रवीत्परुषं वाक्यं रहिते राक्षसाधिपम्।।।।
Transliteration
evam uktā tu vaidēhī kruddhā saṃrakta-locanā |
abravīt paruṣaṃ vākyaṃ rahite rākṣasādhipam ||
Translation
维提诃依言被触怒，双目赤红，在那僻静之处对罗刹之主说出了严厉的话语。
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्ययम्; प्रकारवाचक (manner adverb)
उक्ताaddressed/told
उक्ता:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Root√वच् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; स्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; ‘having been spoken to’
तुbut
तु:
सम्बन्ध (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्ययम्; अवधान/विरोधसूचक निपात (but/indeed)
वैदेहीVaidehi (Sita)
वैदेही:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवैदेही (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; proper noun/epithet of Sita
क्रुद्धाangry
क्रुद्धा:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Root√क्रुध् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; स्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्
संरक्त-लोचनाwith reddened eyes
संरक्त-लोचना:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसंरक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक, √रञ्ज् with सम्) + लोचन (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समासः (संरक्ते लोचने यस्याः); स्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√ब्रू (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect/Past), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; parasmaipada
परुषम्harsh
परुषम्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरुष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; agrees with वाक्यम्
वाक्यम्words/speech
वाक्यम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्
रहितेin a solitary place
रहिते:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootरहित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी एकवचनम्; locative absolute sense ‘in a lonely place’ (elliptic)
राक्षस-अधिपम्the lord of demons
राक्षस-अधिपम्:
सम्प्रदान/कर्म (Addressee as object/प्रति)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक) + अधिप (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (राक्षसानाम् अधिपः); पुंलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्
Context
Just as people get scared of death, all (creatures) including gandharvas, gods, evil spirits, birds and snakes run away from me.
Characters & Entities
S
Sītā (Vaidehī)R
RāvaṇaFAQs
Speaking truth to wrongdoing—even in isolation and danger—upholds Dharma; moral courage is part of righteous conduct.
After hearing Rāvaṇa’s threats and boasts, Sītā begins her direct rebuke of him.
Moral courage and satya-vākya (truthful speech) in the face of coercion.