Shloka 19

रावणस्यात्मप्रशंसा लङ्कावर्णनं च

Ravana’s Self-Praise and the Description of Lanka

Devanagari script

अङ्गुल्या न समो रामो मम युद्धे स मानुषः।तव भाग्येन सम्प्राप्तं भजस्व वरवर्णिनि।।।।

Transliteration

aṅgulyā na samo rāmo mama yuddhe sa mānuṣaḥ | tava bhāgyena samprāptaṃ bhajasva varavarṇini ||

Translation

那罗摩不过是凡人，在战场上连我的一根手指都不及。因你福德深厚，我得以来到你前；皈依于我吧，肤色姣美的夫人。

Word by Word

• अङ्गुल्या: with (my) finger
• अङ्गुल्या: करण (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अङ्गुली (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे तृतीया एकवचनम्

• न: not
• न: निषेध (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय

• समः: equal
• समः: विशेषण (Predicate/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; predicate adjective

• रामः: Rama
• रामः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्

• मम: my
• मम: सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी एकवचनम्; genitive ‘of me/my’

• युद्धे: in battle
• युद्धे: अधिकरण (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: युद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे सप्तमी एकवचनम्; locative ‘in battle’

• सः: that (one)
• सः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; demonstrative

• मानुषः: a mere human
• मानुषः: विशेष्य (Predicate nominal/विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: मानुष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; predicate noun

• तव: your
• तव: सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी एकवचनम्; genitive ‘your’

• भाग्येन: by (your) luck
• भाग्येन: हेतु (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: भाग्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे तृतीया एकवचनम्; instrumental ‘by fortune’

• सम्प्राप्तम्: arrived/obtained
• सम्प्राप्तम्: क्रियाविशेषण/भाव (Result state/भाव)
• Type: Adjective
• Root: √आप् (धातु) + सम् (उपसर्ग) + प्र (उपसर्ग)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्गे द्वितीया/प्रथमा एकवचनम्; here as predicate ‘(I am) arrived/obtained’ (elliptic)

• भजस्व: resort to/accept (me)
• भजस्व: क्रिया (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भज् (धातु)
• Form: लोट्-लकारः (Imperative), मध्यमपुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्

• वर-वर्णिनि: O fair-complexioned lady
• वर-वर्णिनि: सम्बोधन (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक) + वर्णिन् (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समासः (वरः वर्णः यस्याः); स्त्रीलिङ्गे सम्बोधन एकवचनम्

Context

O lady of fine complexion, Rama is a (mere) mortal. In war he is no match (even) for my finger. It is your good fortune that you have got me here. Take refuge in me.

Characters & Entities

• Rāma
• Rāvaṇa
• Sītā

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma critiques arrogance (mada) and coercive power-claims; satya is not self-glorification but alignment with right. Rāvaṇa’s boast exemplifies adharma through pride and intimidation.

What is the narrative situation?

Rāvaṇa boasts of martial superiority and urges Sītā to accept him as protector and refuge.

Which character virtue is emphasized?

Sītā’s steadfast loyalty and refusal to accept unrighteous ‘refuge’ grounded in adharma.