Previous Verse
Next Verse

Shloka 183

Viśokā Dvādaśī Vow, Guḍa-Dhenū (Jaggery-Cow) Gift, and Śaila-Dāna (Mountain-Charity) Rites

तत्सर्वं नाशमायाति गिरिर्वज्राहतो यथा । अथातः संप्रवक्ष्यामि रौप्याचलमनुत्तमम्

tatsarvaṃ nāśamāyāti girirvajrāhato yathā | athātaḥ saṃpravakṣyāmi raupyācalamanuttamam

彼等一切皆归于毁灭,如山岳遭金刚雷霆所击。今当详说无上之劳毗耶遮罗——银山。

तत्that
तत्:
कर्म/भाव-विशेषण (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम (that)
सर्वम्all
सर्वम्:
कर्म/भाव-विशेषण (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
नाशम्destruction
नाशम्:
गति-कर्म (कर्म)
TypeNoun
Rootनाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
आयातिgoes/comes to (reaches)
आयाति:
क्रिया (आख्यात)
TypeVerb
Rootआ + √या (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
गिरिःa mountain
गिरिः:
कर्ता (कर्तृ)
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
वज्र-आहतःstruck by a thunderbolt
वज्र-आहतः:
कर्तृविशेषण (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवज्र (प्रातिपदिक) + आहत (कृदन्त, √हन् (धातु) आ + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तृतीया-तत्पुरुषः (वज्रेण आहतः)
यथाas
यथा:
उपमान (उपमान-निर्देशक)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमानवाचक (comparative: as/like)
अथthen/now
अथ:
सम्बन्ध (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; आरम्भ/अनन्तरार्थक निपात (then/now)
अतःtherefore
अतः:
हेतु (हेतु-निर्देशक)
TypeIndeclinable
Rootअतः (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थक/तस्मात्-अर्थक (therefore/from this)
सं-प्रवक्ष्यामिI shall explain fully
सं-प्रवक्ष्यामि:
क्रिया (आख्यात)
TypeVerb
Rootसम् + प्र + √वच् (धातु)
Formलृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
रौप्य-अचलम्the silver mountain
रौप्य-अचलम्:
कर्म (कर्म)
TypeNoun
Rootरौप्य (प्रातिपदिक) + अचल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मधारयः (रौप्यः अचलः)
अनुत्तमम्unsurpassed, excellent
अनुत्तमम्:
कर्म-विशेषण (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनुत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण

Unspecified narrator (contextual speaker not provided in the excerpt)

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Type: mountain

Sandhi Resolution Notes: तत्सर्वं = तत् सर्वम्; नाशमायाति = नाशम् आयाति; गिरिर्वज्राहतो = गिरिः वज्र-आहतः; अथातः = अथ अतः; रौप्याचलम् = रौप्य-अचलम्

R
Raupyācala

FAQs

It introduces Raupyācala as a distinct sacred landmark, signaling a shift into tīrtha-style description where specific mountains and regions are mapped and praised within the Purāṇic world.

Indirectly: by transitioning from the theme of impermanence and destruction to the praise/description of a sacred place, it frames devotion and pilgrimage as a response to worldly transience.

The thunderbolt-mountain simile underscores impermanence: even what seems solid and lasting can perish, encouraging humility and a turn toward higher (spiritual) pursuits.