Adhyaya 94

Verse 1

कुंजल उवाच । श्रूयतामभिधास्यामि तत्सर्वं कारणं सुत । यस्मात्तौ तादृशौ जातौ स्वमांसपरिभक्षकौ

孔阇罗说道：“听着，孩子——我将为你宣说全部因由；正因如此，那二人竟生于那般境地，成了啖食自身血肉者。”

Verse 2

सर्वत्र कारणं कर्म शुभाशुभं न संशयः । पुण्येन कर्मणा पुत्र नरः सौख्यं प्रभुंजति

凡事皆以业（karma）为因，无论吉业或凶业，毫无疑惑。凭借福德之行，孩子，人便得享安乐。

Verse 3

दुष्कृतं भुंजते चात्र पापयुक्तेन कर्मणा । सूक्ष्मवर्त्मविचार्यैवं शास्त्रज्ञानेन चक्षुषा

在此世间，众生以染罪之行受报，品尝恶业之果；故当以经论之智为眼，审察业道之幽微。

Verse 4

स्थूलधर्मं प्रदृष्ट्वैव सुविचार्य पुनः पुनः । समारभेन्नरः कर्म मनसा निपुणेन च

先观明白粗显之外在法度，复又反复思惟；然后人当以善巧明辨之心而起行。

Verse 5

समूर्तिकारकः शिल्पी रसमावर्त्तयेद्यथा । अग्नेश्च तेजसा पुत्र ज्वालाभिश्च समंततः

譬如塑匠造像，翻搅锻炼熔融之金属；同样地，孩子，凭借火的光辉与四面腾起的焰舌，万物得以炽热而成形。

Verse 6

द्रवीभूतो भवेद्धातुर्वह्निना तापितः शनैः । यादृशं वत्स भक्ष्यंतु रसपक्वं निषेच्यते

金属被火慢慢加热，便会熔化。亲爱的孩子，同样地，食物若已充分烹炼、化为精华，便适合食用并为身心所摄受。

Verse 7

तादृशं जायते वत्स रूपं चैव न संशयः । यादृशं क्रियते कर्म तादृशं परिभुज्यते

亲爱的孩子，确实会生起相应的形态，此中毫无疑惑。行为如何造作，果报便如何受用。

Verse 8

कर्म एव प्रधानं यद्वर्षारूपेण वर्त्तते । क्षेत्रेषु यादृशं बीजं वपते कृषिकारकः

唯有业（karma）为最要，运作而显为诸果报（如雨降下）。在田地里，农夫播下何种种子，便会结成何种结果。

Verse 9

तादृशं भुंजते तात फलमेव न संशयः । यादृशं क्रियते कर्म तादृशं परिभुज्यते

亲爱的孩子，必定受得那样的果报，毫无疑惑。行为如何造作，便如何承受其后果。

Verse 10

विनाशहेतुः कर्मास्य सर्वे कर्मवशा वयम् । कर्म दायादका लोके कर्म संबंधिबांधवाः

业（karma）是毁败之因；我们众生皆受业力所制。在此世间，业是我们的遗产，业本身亦是亲缘与眷属之系缚。

Verse 11

कर्माणि चोदयंतीह पुरुषं सुखदुःखयोः । सुवर्णं रजतं वापि यथारूपं निषिच्यते

在此世间，众生之业推动人趋向乐与苦；正如金或银注入模具，便随其模而成相应之形。

Verse 12

तथा निषिच्यते जंतुः पूर्वकर्मवशानुगः । पंचैतानीह दृश्यंते गर्भस्थस्यैव देहिनः

如是，具身之众生受孕成形，受前业之势所驱而随行；在此，居于胎中的灵魂可见五种这样的情状。

Verse 13

आयुः कर्म च वित्तं च विद्यानि धनमेव च । यथा मृत्पिंडकं कर्त्ता कुरुते यद्यदिच्छति

寿命、所作之业、财富、学识与资具：如陶工随意塑造一团泥土，造物主亦随其意愿而安排塑成。

Verse 14

तथा कर्मकृतं चैव कर्त्तारं प्रतिपद्यते । देवत्वमथ मानुष्यं पशुत्वं पक्षितां तथा

同样，所作之业必然归于其作者，招致天界之身、或人身、或畜生之性，亦复有鸟类之境。

Verse 15

तिर्यक्त्वं स्थावरत्वं वा याति जंतुः स्वकर्मभिः । स एव तु तथा भुंक्ते नित्यं विहितमात्मनः

众生由自身之业，或堕畜生之生，乃至堕为不动之类；而同一众生亦必定依其应得之次第，受用那为自身所判定之果报。

Verse 16

आत्मना विहितं दुःखमात्मना विहितं सुखम् । गर्भशय्यामुपादाय भुंजते पूर्वदेहिकम्

忧苦由自身所造，安乐亦由自身所造。以母胎为床，众生受用从前身（前世）所携之业果。

Verse 17

पूर्वदेहकृतं कर्म न कश्चित्पुरुषोत्तमः । बलेन प्रज्ञया वापि समर्थः कर्तुमन्यथा

噫，至上人格（Puruṣottama）啊，前身所作之业，无人能令其异熟改易；无论凭力，抑或凭智，皆不能。

Verse 18

स्वकृतान्येव भुंजंति दुःखानि च सुखानि च । हेतुतः कारणैर्वापि सोहं कारेण बाध्यते

众生唯受自作之报，苦与乐皆然。或由动机，或由诸缘，我亦为业力之势所拘。

Verse 19

यथा धेनुसहस्रेषु वत्सो विंदति मातरम् । तद्वच्छुभाशुभं कर्म कर्तारमनुगच्छति

如同小牛在千百母牛中仍能寻得其母，善业与恶业亦必定追随其作者，终至其身。

Verse 20

उपभोगादृते यस्य नाश एव न विद्यते । प्राक्तनं बंधनं कर्म कोन्यथाकर्तुमर्हति

若不亲受便不得灭尽之业果，谁还能使往昔系缚之业改成他样？

Verse 21

सुशीघ्रमनुधावंतं विधानमनुधावति । शोभते संनिपातेन यथाकर्म पुराकृतम्

命运的法则迅疾追随奔走之人；当二者相逢时，便依照往昔所作之业而如实显现。

Verse 22

उपतिष्ठति तिष्ठंतं गच्छं तमनुगच्छति । करोति कुर्वतः कर्मच्छायेवानु विधीयते

它伴随站立者，追随行走者，并随行事者而行事；如影随形，必然被人的业行牵引而后至。

Verse 23

यथा छायातपौ नित्यं सुसंबद्धौ परस्परम् । उपसर्गा हि विषया उपसर्गा जरादयः

正如阴影与日光恒常相系，世间诸境亦与诸苦不相离；诸苦如老等种种。

Verse 24

पीडयंति नरं पश्चात्पीडितं पूर्वकर्मणा । येन यत्रोपभोक्तव्यं दुःखं वा सुखमेव च

随后，它们折磨那人——本已为前业所重——使他无论以何方式、在何处，都必须受报：或苦，或乐。

Verse 25

स तत्र बद्ध्वा रज्ज्वेव बलाद्दैवेन नीयते । दैवं प्राहुश्च भूतानां सुखदुःखोपपादनम्

他在那里如同被绳索缚住一般，被命运强力牵引而去；所谓“命运”，即令众生得乐受苦之因。

Verse 26

अन्यथा कर्मतच्चिंत्यं जाग्रतः स्वपतोपि वा । अन्यथा ह्युद्यते दैवं बध्यते च जिघांसति

若人以颠倒之心思惟其业——无论醒时或梦中——则天命（daiva）便以异相兴起：缚其身，求其毁灭。

Verse 27

शस्त्राग्निविषदुर्गेभ्यो रक्षितव्यं सुरक्षति । यथा पृथिव्यां बीजानि वृक्षगुल्मतृणान्यपि

当谨慎自护，远离兵刃、烈火、毒害与险境；警觉之慎，实能护持。正如大地之中，种子潜藏，终成树木、灌丛与诸草。

Verse 28

तथैवात्मनि कर्माणि तिष्ठंति प्रभवंति च । तैलक्षयाद्यथा दीपो निर्वाणमधिगच्छति

亦复如是，诸业在自性之中安住，亦复生起；如灯因油尽而至寂灭，光焰遂息。

Verse 29

कर्मक्षयात्तथा जंतोः शरीरं नाशमृच्छति । कर्मक्षयात्तथा मृत्युस्तत्त्वविद्भिरुदाहृतम्

众生之业既尽，其身便趋于坏灭；同样，诸真知者宣说：死亡亦由业尽而起。

Verse 30

विविधाः प्राणिनां रोगाः स्मृतास्तेषां च हेतवः । तस्मात्तत्त्वप्रधानस्तु कर्म एव हि प्राणिनाम्

众生所受诸般疾病甚多，其因亦皆有说。是故对一切有情而言，业（karma）实为主宰之理，乃真实的首要决定者。

Verse 31

यत्पुरा क्रियते कर्म तदिहैव प्रभुज्यते । यत्त्वया दृष्टमेवापि पृच्छितं तात सांप्रतम्

先前所作之业，确在此生此处受报。你亲眼所见之事，如今却来问我，孩子啊。

Verse 32

तस्यार्थं तु मया प्रोक्तं भुंजाते तौ हि सांप्रतम् । आनंदे कानने दृष्टं तयोः कर्मसुदारुणम्

其义我已如实宣说。那二人如今正在受其果报。在Ānanda之林中，他们极其惨烈可怖的业行已被显现。

Verse 33

तयोश्चेष्टां प्रवक्ष्यामि शृणु वत्स प्रभाषतः । कर्मभूमिरियं तात अन्या भोगार्थभूमयः

我将宣说他们各自的行止与生活方式；孩子啊，且听我言。此世为业之地（karma-bhūmi），他界则为受用之地（bhoga）。

Verse 34

सर्गादीनां महाप्राज्ञ तासु गत्वा सुभुंजति । सूत उवाच । चौलदेशे महाप्राज्ञः सुबाहुर्नाम भूमिपः

大智者啊，往彼等境界——自创生等而起——便能在彼处善享其乐。苏多曰：在Cōḻa之国，有一位大智之王，名为Subāhu。

Verse 35

रूपवान्गुणवान्धीरः पृथिव्यां नास्ति तादृशः । विष्णुभक्तो महाप्राज्ञो वैष्णवानां च सुप्रियः

其貌端严，德行具足，心志坚定；大地之上无与伦比。他是毗湿奴的虔信者，大智之人，亦为诸毗湿奴派信众所敬爱。

Verse 36

कर्मणा त्रिविधेनापि प्रध्यायन्मधुसूदनम् । अश्वमेधादिकान्यज्ञान्यजेत सकलान्नृप

大王啊，若以三种行持之道观想蜜杀者摩杜苏达那（毗湿奴），便能圆满获得一切祭祀之功德，自马祭（阿湿婆美陀）等始。

Verse 37

पुरोधास्तस्य चैवास्ति जैमिनिर्नाम ब्राह्मणः । स चाहूय सुबाहुं तमिदं वचनमब्रवीत्

他亦有一位家祭司，是名为阇弥尼的婆罗门。召来苏婆呼后，他说了如下言辞。

Verse 38

राजन्देहि सुदानानि यैः सुखं तु प्रभुंज्यत । दानैस्तु तरते लोकान्दुर्गान्प्रेत्य गतो नरः

大王啊，当施胜妙之布施，由此方能真实享受安乐；因为凭借施舍，世人离此身后，得以渡越幽险艰难的后世诸界。

Verse 39

दानेन सुखमाप्नोति यशः प्राप्नोति शाश्वतम् । दानेन चातुला कीर्तिर्जायते मृत्युमंडले

以布施得安乐，亦得恒常之名声；又因布施，在此死亡之世生起无量的声誉。

Verse 40

यावत्कीर्तिः स्थिता चात्र तावत्कर्ता दिवं वसेत् । तद्दानं दुष्करं प्राहुर्दातुं नैव प्रशक्यते

只要他的名声在此世间长存，施主便在天界安住同样久远。此等布施，人们说极其难行——实难圆满尽施。

Verse 41

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन दातव्यं मानवैः सदा । सुबाहुरुवाच । दानाच्च तपसो वापि द्वयोर्मध्ये सुदुष्करम्

因此，人们应当竭尽全力，恒常行布施。苏巴胡说：在布施与苦行之间，最为艰难的乃是真正的布施。

Verse 42

किं वा महत्फलं प्रेत्य तन्मे ब्रूहि द्विजोत्तम । जैमिनिरुवाच । दानान्न दुष्करतरं पृथिव्यामस्ति किंचन

“噢，最胜的二次生者，请告诉我：死后何者得最大果报？”阇弥尼说：“在世间，没有比布施更艰难之事。”

Verse 43

राजन्प्रत्यक्षमेवैकं दृश्यते लोकसाक्षिकम् । परित्यज्य प्रियान्प्राणान्धनार्थं लोभमोहिताः

大王啊，有一事唯独可亲见，举世为证：被贪欲迷惑的人，为了财物，竟舍弃自己所珍爱的生命。

Verse 44

प्रविशंति नरा लोके समुद्रमटवीं तथा । सेवामन्ये प्रपद्यंतेऽश्ववृत्तिरिति या स्थिता

世间有人入海涉险，亦有人入林受苦；另有人依附为役——此乃既定的生计之道，名为“阿湿婆·弗利提”(aśva-vṛtti)。

Verse 45

हिंसाप्रायां बहुक्लेशां कृषिं चैव तथा पुरा । तस्य दुःखार्जितस्यापि प्राणेभ्योपि गरीयसः

古时农耕多与伤害相连，且充满诸多艰辛；然而，即便是这般苦难所得之物，也被看作比自身性命更为贵重。

Verse 46

अर्थस्य पुरुषव्याघ्र परित्यागः सुदुष्करः । विशेषतो महाराज तस्य न्यायार्जितस्य च

噫，人中之虎，舍弃财物极其艰难——尤其是，大王啊，当那财富是以正当之法所得之时。

Verse 47

श्रद्धया विधिवत्पात्रे दत्तस्यांतो न विद्यते । श्रद्धा धर्मसुता देवी पावनी विश्वतारिणी

以信心依仪轨施与贤善受者之布施，其功德无有穷尽。信心乃女神，为法（Dharma）之女，能净化并救度整个世界。

Verse 48

सावित्री प्रसवित्री च संसारार्णवतारिणी । श्रद्धया साध्यते धर्मो महद्भिर्न्नार्थराशिभिः

她是娑维特丽（Sāvitrī），亦是普罗萨维特利（Prasavitṛ），能渡人越过轮回之海。法（Dharma）由信心而成就，并非凭巨大的财富堆积。

Verse 49

निष्किंचनास्तु मुनयः श्रद्धाधर्मा दिवं गताः । संति दानान्यनेकानि नानाभेदैर्नृपोत्तम

诸牟尼无所拥有，奉信而行正法，已得升天。王中最胜者啊，布施之类多种多样，依差别而分为诸类。

Verse 50

अन्नदानात्परं नास्ति प्राणिनां गतिदाकयम् । तस्मादन्नंप्रदातव्यंपयसाचसमन्वितम्

对众生而言，没有比施食更殊胜的布施，因为它赐予正道与安泰。因此应当布施食物，并兼施牛乳。

Verse 51

मधुरेणापि पुण्येन वचसा च समन्वितम् । नास्त्यन्नात्तु परं दानमिहलोके परत्र च

即使伴以甘美而有功德的言语，也没有比施食更大的布施——无论此世或来世皆然。

Verse 52

तारणाय हितायैव सुखसंपत्तिहेतवे । श्रद्धया विधिवत्पात्रे निर्मलेनापि चेतसा

为求解脱、为得真实利益、并作为安乐与兴盛之因，应以信心依仪轨施与堪受者，即使心念清净亦当如是。

Verse 53

अन्नैकस्य प्रदानस्य फलं भुंक्ते भवेन्नरः । ग्रासाद्ग्रासं प्रदातव्यं मुष्टिप्रस्थं न संशयः

人即便只施与一份食物，也能享受其布施之果。因此应当一口一口地施食——以一把一量——毫无疑虑。

Verse 54

अक्षयं जायते तस्य दानस्यापि महाफलम् । न च प्रस्थं न वा मुष्टिं नरस्य हि न संभवेत्

由此布施生起不灭之报与极大之果。因为对人而言，不可能既无一“钵罗萨他”(prastha)之量，亦无一把之物可施。

Verse 55

अनास्तिक्यप्रभावेण पर्वणि प्राप्य मानवः । श्रद्धया ब्राह्मणं चैकं भक्त्या चैव प्रभोजयेत्

当人因不信之势而逢至圣日仪期（parvan）时，也应怀信以虔敬供养，即便只供养一位婆罗门亦可。

Verse 56

एकस्यापिप्रधानस्यअन्नस्यापिप्रजेश्वर । जन्मांतरं सुसंप्राप्य नित्यं चान्नं प्रभुंजति

噢众生之主，即使仅以一次最殊胜的食物供施之功德，也能得来世吉祥之生，并恒常享受丰足之食。

Verse 57

पूर्वजन्मनि यद्दत्तं भक्त्या पात्रे सकृन्नरैः । जन्मांतरं सुसंप्राप्य नित्यमेव भुनक्ति च

人在前世若曾以虔敬之心，哪怕仅一次布施于堪受者；来世得生之后，便恒常受用其果报。

Verse 58

अन्नदानं प्रयच्छंति ब्राह्मणेभ्यो हि नित्यशः । मिष्टान्नपानं भुंजंति ते नरा अन्नदायिनः

那些恒常向婆罗门施食者，确实得以享用甘美的饮食与饮品；此等之人，名为施食者。

Verse 59

अन्नमेव वदंत्येत ऋषयो वेदपारगाः । प्राणभूतं न संदेहममृताद्धि समुद्भवम्

通达吠陀的圣仙宣说：唯有食物即是生命本身；毫无疑惑，因为它源自甘露（amṛta）之不死精华。

Verse 60

प्राणास्तेन प्रदत्ता हि येन चान्नं समर्पितम् । अन्नदानं महाराज देहि त्वं तु प्रयत्नतः

因为献食之人确实等同于赐予生命之息。故而，大王啊，当以殷勤之心努力行施食之布施。

Verse 61

एवमाकर्ण्य वै राजा जैमिनेस्तु महात्मनः । पुनः पप्रच्छ तं विप्रं जैमिनिं ज्ञानपंडितम्

国王如此聆听了大心的阇弥尼之后，又再次询问那位婆罗门——阇弥尼，这位通达智慧的学者。

Verse 94

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे चतुर्नवतितमोऽध्यायः

至此，《圣莲花往世书》大地篇中，维那传说、导师圣渡（Guru-tīrtha）功德赞与赤伐那事迹之第九十四章圆满结束。