Adhyaya 10

Verse 1

ऋषय ऊचुः । ततस्ते दानवाः सर्वे हिरण्यकशिपूत्तराः । युद्धाद्भग्नास्तु किं कुर्युर्व्यवसायं महामते

诸仙（ṛṣi）说道：“其后，彼等一切达那婆（Dānava）——希兰尼亚迦湿布（Hiraṇyakaśipu）之子——战败溃散，复将采取何等谋略与行径？大心者啊。”

Verse 2

विस्तरेणापि नो ब्रूहि तेषां वृत्तमनुत्तमम् । श्रोतुमिच्छामहे सर्वे त्वत्तो वै सांप्रतं द्विज

请为我等详尽宣说彼等无上之事迹。我们众人今皆愿闻，确由汝口而出，噢二次生的婆罗门圣者。

Verse 3

सूत उवाच । भग्ना रणात्तु ते सर्वे बलहीनास्तु वै तदा । गतदर्पाः सुदुःखार्ता दैत्यास्ते पितरं गताः

苏多（Sūta）说道：其时彼等皆于战阵中败折，实已力竭；傲气尽失，深受忧苦所逼，那些底提耶（Daitya）遂往其父处而去。

Verse 4

भक्त्या प्रणम्य ते सर्वे समूचुः कश्यपं तदा । दानवा ऊचुः । भवद्वीर्यात्समुत्पत्तिरस्माकं द्विजसत्तम

于是众人以虔敬礼拜迦叶波而说道。达那婆言：“噢，最胜二次生者，我们由你雄健的精力而生。”

Verse 5

देवतानां महाभाग दानवानां तथैव च । वयं च दानवाः सर्वे बलवीर्यपराक्रमाः

噢，大福德者，在诸天与达那婆之中，我们这所有达那婆亦具足力量、勇武与英雄威势。

Verse 6

उपायज्ञाः सुधीराश्च उद्यमेन समन्विताः । वयं तु बहवस्तात देवास्त्वल्पास्तथैव च

我们善于权谋，心智明澈，并具坚定的奋发之力。亲爱的父亲啊，我们人数众多，而诸天实在稀少。

Verse 7

कथं जयंति ते सर्वे वयं भग्ना महाहवात् । तत्किं वै कारणं तात बलतेजः समन्विताः

为何他们尽皆得胜，而我们却在大战中溃败？亲爱的父亲啊，这究竟是什么缘由——明明我们也具足力量与炽烈威能？

Verse 8

मत्तनागसहस्राणामेकैकस्य महामते । बलमस्ति च दैत्यस्य नास्ति देवेषु तादृशम्

噢，智者啊，每一位大底耶都具千头发情狂象之力；在诸天之中并无可与之比拟的力量。

Verse 9

जयश्च दृश्यते तात देवेष्वेव महाहवे । तत्सर्वं कथयस्वैव संशयंछेत्तुमर्हसि

亲爱的啊，在那场大决战中，胜利显现在诸天神众之中。因此请将一切详述，因为你能为我断除疑惑。

Verse 10

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे दैत्यतपश्चर्यावर्णनंनाम दशमोऽध्यायः

至此，在《圣莲华往世书》之《大地品》中，第十章《魔族（阿修罗）苦行之描写》圆满结束。

Verse 11

वीर्यनिर्वापकस्तातो माताक्षेत्रमिदं सदा । धारणे पालने चैव पोषणे च यथैव हि

因此，亲爱的啊，母亲恒为承受并安置种子的田地；正如她在怀胎、守护与养育孩子之事上亦复如是。

Verse 12

किं कुर्याद्विषमार्थे तु पिता पुत्रे च वै तथा । अत्र प्रधानं कर्मैव मामेवं बुद्धिराश्रिता

若因儿子而起艰难相违之境，父亲当如何行？在此，唯有正当的行持最为根本——这便是我所依持的见解。

Verse 13

द्वैविध्यं कर्मसंबंधं पापपुण्यसमुद्भवम् । सत्यमेव समाश्रित्य क्रियते धर्म उत्तमः

业之系属有二，生起为罪与福。唯依真实而住，方能修行至上的法（达摩）。

Verse 14

तपोध्यानसमायुक्तं तारणाय हि तं सुताः । पतनाय पातकं प्रोक्तं सर्वदैव न संशयः

诸子啊，与苦行与禅定相应者，确被宣说为解脱之道；而罪业（pātaka）则被说为堕落之因——对此永无疑惑。

Verse 15

बलेन परिवारेण आभिजात्येन पुत्रकाः । पुण्यहीनस्य पुंसो वै तद्बलं विकलायते

凭借力量、族亲扶持、贵胄出身与诸子；然而对缺乏福德（puṇya）之人而言，这一切力量确会枯萎消散。

Verse 16

उन्नता गिरिदुर्गेषु वृक्षाः संति सुपुत्रकाः । पतंति वातवेगेन समूलास्तु घनास्तथा

即便高大之树，深根固植于山岳险固之处，也会被狂风之力掀倒——连根拔起而坠；稠密林木亦复如是。

Verse 17

सत्यधर्मविहीनास्ते तथायांति यमक्षयम् । साधारणः प्राणिनां च धर्म एष सुपुत्रकाः

凡缺失真实与正法（dharma）者，便如其所行而趋向阎摩（Yama）之境。此乃一切众生共同之法则，善子啊。

Verse 18

येन संतरते जंतुरिह चैव परत्र च । तद्युष्माभिः परित्यक्तं सत्यं धर्मसमन्वितम्

使众生得以安然渡越——此世与彼世——的，正是具足正法（dharma）之真实；而你们却将其弃舍。

Verse 19

अधर्ममास्थितं पुत्रा युष्माभिः सत्यवर्जितैः । सत्यधर्मतपोभ्रष्टाः पतिता दुःखसागरे

我的孩子们，你们舍弃真理而依附于非正法（adharma）。你们背离真、法与苦行（tapas），已堕入苦海之中。

Verse 20

देवाश्च सत्यसंपन्नाः श्रेयसा च समन्विताः । तपः शांतिदमोपेताः सुपुण्या पापवर्जिताः

诸天（deva）具足真理，并与通向至善之道相应；他们具苦行（tapas）、寂静与自制，功德圆满，远离罪垢。

Verse 21

यत्र सत्यं च धर्मश्च तपः पुण्यं तथैव च । यत्र विष्णुर्हृषीकेशो जयस्तत्र प्रदृश्यते

凡真理与正法（dharma）安住之处，苦行（tapas）与功德亦同在；凡毗湿奴（Viṣṇu）——感官之主赫利希凯沙（Hṛṣīkeśa）——临在之处，胜利便昭然可见。

Verse 22

तेषां सहायः संभूतो वासुदेवः सनातनः । तस्माज्जयंति ते देवाः सत्यधर्मसमन्विताः

为他们，永恒的婆苏提婆（Vāsudeva）显现为助伴；因此那些具足真理与正法的诸天得以获胜。

Verse 23

सहायेन बलेनैव पौरुषेण तथैव च । भवंतः किल वै पुत्रास्तपः सत्यविवर्जिताः

你们只倚仗同盟、蛮力与逞勇之气；据说你们这些孩子，既无苦行（tapas），亦无真理。

Verse 24

यस्य विष्णुः सहायश्च तपश्चैव बलं तथा । तस्यैव च जयो दृष्ट इति धर्मविदो विदुः

凡以毗湿奴为助伴，又具苦行与力量者，胜利确实唯归于他；通达法（dharma）之人如是知晓。

Verse 25

यूयं धर्मविहीनास्तु तपः सत्यविवर्जिताः । ऐंद्रं पदं बलेनैव प्राप्तवंतश्च पूर्वतः

你们缺失法（dharma），又离于苦行与真实；从前你们仅凭蛮力才得到了因陀罗之位。

Verse 26

तपो विना महाप्राज्ञा धर्मेण यशसा विना । बलदर्पगुणैः पुत्रा न प्राप्यमैन्द्रकं पदम्

大智者啊，我的儿子们：若无苦行，亦无正法与清誉，则纵有力量、傲慢或诸般资质，也不能得那如因陀罗之位。

Verse 27

प्राप्याप्यैंद्रं पदं पुत्रास्ततो भ्रष्टा भवंति हि । तस्माद्यूयं प्रकुर्वंतु तपः पुत्राः समन्विताः

儿子们，即便得至因陀罗的崇高之位，也确会从中堕落。因此你们诸子当同心坚住，修行苦行（tapas）。

Verse 28

अविरोधेन संयुक्ता ज्ञानध्यानसमन्विताः । वैरं चैव न कर्तव्यं केशवेन समं कदा

当以和合无争而相连，具足正知与禅观；并且无论何时，都不可与凯沙瓦（Keśava）结怨为敌。

Verse 29

एवंविधा यदा पुत्रा यूयं धन्या भविष्यथ । परां सिद्धिं तदा सर्वे प्रयास्यथ न संशयः

当你们成为如此贤善的儿子时，你们必真得福佑。那时你们众人都将证得至上圆满——对此毫无疑惑。

Verse 30

एवं संभाषितास्ते तु कश्यपेन महात्मना । समाकर्ण्य पितुर्वाक्यं दानवास्ते महौजसः

就这样，蒙大心的迦叶波如此开示，那些威力强盛的达那婆听罢父亲之言，便随之作出回应与行动。

Verse 31

प्रणम्य कश्यपं भक्त्या समुत्थाय त्वरान्विताः । सुमंत्रं चक्रिरे दैत्याः परस्परसमाहिताः

他们以虔敬礼拜迦叶波，随即迅速起身；诸代底耶便共商良策，彼此专注，同心一致。

Verse 32

हिरण्यकशिपू राजा तानुवाचाथ दानवान् । तपश्चैव करिष्यामो दुष्करं सर्वदायकम्

随后，希兰尼亚迦湿布王对诸达那婆说道：“诚然，我们将修行苦行（tapas），虽难行，却能赐予一切所愿之恩赐。”

Verse 33

हिरण्याक्षस्तदोवाच करिष्ये दारुणं तपः । ततो बलेन त्रैलोक्यं ग्रहीष्ये नात्र संशयः

随后，希兰尼亚克沙说道：“我将修行猛烈的苦行。凭由此所得之力，我必夺取三界——对此毫无疑惑。”

Verse 34

रणे निर्जित्य गोविंदं तमिमं पापचेतसम् । व्यापाद्य देवताः सर्वाः पदमैंद्रं व्रजाम्यहम्

我既在战场上击败了戈文达，又诛尽诸天神，便将前往莲华因陀罗；此人心念罪恶。

Verse 35

बलिरुवाच । एवं न युज्यते कर्तुं युष्माभिर्दितिजेश्वराः । विष्णुना सह यद्वैरं तद्वैरं नाशकारणम्

婆利说道：“噢，底提之子（代提耶）的诸王，你们如此行事并不相宜。与毗湿奴结怨——此等仇恨正是毁灭之因。”

Verse 36

दानधर्मैस्तथा पुण्यैस्तपोभिर्यज्ञयाजनैः । तमाराध्य हृषीकेशं सुखं गच्छंति मानवाः

人们以布施、正法、功德、苦行与举行祭祀（yajña）来礼敬赫利湿凯沙；礼敬之后，便得安乐。

Verse 37

हिरण्यकशिपुरुवाच । अहमेवं न करिष्ये हरेराराधनं कदा । स्वभावं तु परित्यज्य शत्रुसेवा प्रचर्यते

希兰耶迦湿布说道：“我绝不会如此礼拜哈利。舍弃自身本性，终将沦为侍奉仇敌。”

Verse 38

मरणादधिकं तं तु मानयंति हि पंडिताः । विष्णोः सेवा न वै कार्या मया चान्यैश्च दानवैः

智者确实将那条路视为比死亡更甚。故而，侍奉毗湿奴断不可为——无论是我，还是其他达那婆。

Verse 39

तमुवाच महात्मानं बलिः पितामहं पुनः । धर्मशास्त्रेषु यद्दृष्टं मुनिभिस्तत्त्ववेदिभिः

于是，婆利再次对他的祖父、伟大的圣者说道：“凡在《达摩论典》（Dharma-śāstra）中，由通达真理的牟尼所宣说者——”

Verse 40

राजनीतियुतं मंत्रं शत्रोश्चैव प्रधानतः । हीनमात्मानमाज्ञाय रिपुं तं बलिनं तथा

当采纳立足于治国权谋的谋略，并以敌为先加以考量时，应当认清自身之弱——也同样要明白那敌人之强。

Verse 41

तस्य पार्श्वे प्रगत्वैव जयकालं प्रतीक्षयेत् । दीपच्छायां समाश्रित्य तमो वसति सर्वदा

既已来到他身旁，便当等待胜利的吉时；因为黑暗依凭灯影为庇护，常常栖居其间。

Verse 42

स्नेहं दशागतं प्रेक्ष्य दीपस्यापि महाबलम् । प्रकाशं याति वेगेन तमश्च वर्द्धते पुनः

见灯油已至将尽之际，纵然灯焰强盛，其光亦迅速衰退——而黑暗又再增长。

Verse 43

तथा प्रसादयेच्छन्नः स्नेहं निर्दिश्य तत्त्वतः । स्नेहं कृत्वासुरैः सार्द्धं धर्मभावैः सुरद्विषः

同样地，他应隐藏本意而去取悦并笼络他们——外表上指示真挚的情爱。如此与阿修罗结成“友好”之纽带后，那诸天之敌便将以正法之相而行。

Verse 44

पूर्वमुक्तं सुमंत्रं तु मुनिना कश्यपेन हि । तेन मंत्रेण राजेंद्र कुरु कार्यं स्वमात्मवान्

那殊胜的真言确已先由圣仙迦叶波所传授。大王中之王啊，摄持自心，以此真言成就汝之所作。

Verse 45

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा प्राह दैत्यः प्रतापवान् । पौत्र नैवं करिष्येहं मानभंगं तथात्मनः

听闻他的话语，那威猛的阿修罗答道：“孙儿，我在此决不如此行事，免得自损我之荣誉。”

Verse 46

अन्ये च बांधवाः सर्वे तमूचुर्नयपंडितम् । बलिनोक्तं च यत्पुण्यं देवतानां प्रियंकरम्

于是其余诸亲族也对那通达正道的智者说道：“婆利所言之功德行，实为诸天所欢喜。”

Verse 47

शक्रमानकरं प्रोक्तं दानवानां भयंकरम् । करिष्यामो वयं सर्वे तप एवमनुत्तमम्

此已宣说为释迦（因陀罗）之强敌，亦令檀那婆众惊惧。是故我等众人当修此无上苦行。

Verse 48

तपसा निर्जित्य देवान्हरिष्यामः स्वकं पदम् । एवमामंत्र्य ते सर्वे निराकृत्य बलिं तदा

“以苦行我等将征服诸天，夺回我等应得之位。”如是相告，众人遂辞去，并于彼时弃绝婆利。

Verse 49

विष्णोः सार्द्धं महावैरं हृदि कृत्वा महासुराः । तपश्चक्रुस्ततः सर्वे गिरिदुर्गेषु सानुषु

诸大阿修罗心怀对毗湿奴的深重仇怨，于是都在山中要塞与峰脊之处修行苦行。

Verse 50

एवं ते दानवाः सर्वे त्यक्तरागाः सुनिश्चिताः । कामक्रोधविहीनाश्च निराहारा जितक्लमाः

如是，诸达那婆皆舍离贪著，意志坚定；离欲离嗔，断食持斋，并战胜疲惫。