Home›Narada Purana›Uttara Bhaga›Adhyaya 66›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 1

The Greatness of Haridvāra

Gaṅgādvāra-māhātmya

Devanagari script

अथ गङ्गाद्वारमाहात्म्यं प्रारभ्यते । मोहिन्युवाच । कुरुक्षेत्रस्य माहात्म्यं श्रुतं पापापहं महत् । त्वत्तो द्विजवरश्रेष्ठ सर्वसिद्धिप्रदं नृणाम् ॥ १ ॥

Transliteration

atha gaṅgādvāramāhātmyaṃ prārabhyate | mohinyuvāca | kurukṣetrasya māhātmyaṃ śrutaṃ pāpāpahaṃ mahat | tvatto dvijavaraśreṣṭha sarvasiddhipradaṃ nṛṇām || 1 ||

Translation

如今开始宣说“恒河之门”（Gaṅgādvāra）的圣德。摩希尼说道：“我已从您——最殊胜的婆罗门——听闻库鲁克舍特罗那广大、灭罪的圣威；此教能赐众生一切成就（悉地）。”

Word by Word
अथnow/then
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then/now)
गङ्गाद्वार-माहात्म्यम्the greatness of Gaṅgādvāra
गङ्गाद्वार-माहात्म्यम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगङ्गाद्वार + माहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विषय (topic)
प्रारभ्यतेis begun/commences
प्रारभ्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + रभ् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive: is begun)
मोहिनीMohinī
मोहिनी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमोहिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
कुरुक्षेत्रस्यof Kurukṣetra
कुरुक्षेत्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootकुरुक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
माहात्म्यम्greatness
माहात्म्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमाहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
श्रुतम्heard
श्रुतम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) + क्त (कृत्)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र ‘माहात्म्यम्’ इत्यस्य विशेषणम्
पाप-अपहम्sin-destroying
पाप-अपहम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपाप + अपह (प्रातिपदिक; अपह = अप + हृ-धातोः कृत)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (sin-removing)
महत्great
महत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
त्वत्तःfrom you
त्वत्तः:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/स्त्री (pronoun), पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन
द्विज-वर-श्रेष्ठO best of the excellent twice-born
द्विज-वर-श्रेष्ठ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज + वर + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (vocative), एकवचन; संबोधन (address)
सर्व-सिद्धि-प्रदम्bestowing all accomplishments
सर्व-सिद्धि-प्रदम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व + सिद्धि + प्रद (प्रातिपदिक; प्रद = प्र + दा-धातोः कृत)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (bestowing all attainments)
नृणाम्of men/for people
नृणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
Speaker

Mohinī

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities
G
Gaṅgādvāra
G
Gaṅgā
K
Kurukṣetra
D
Dvija (Brāhmaṇa interlocutor)

FAQs

It formally opens the Gaṅgādvāra-māhātmya and frames tīrtha-glorification as a dharmic teaching whose hearing (śravaṇa) destroys sin and leads to spiritual attainments.

By praising śravaṇa of sacred narratives from a qualified brāhmaṇa teacher, it aligns with bhakti’s core practice of hearing holy accounts (kathā/mahimā) that purify the heart and orient one toward sacred places and divine grace.

No specific Vedāṅga (like Vyākaraṇa or Jyotiṣa) is taught in this verse; it emphasizes the practical discipline of śravaṇa and tīrtha-dharma—learning and applying scriptural guidance on pilgrimage and merit.

←Previous Verse
Next Verse→