Previous Verse
Next Verse

Shloka 52

Pūjādi-kathana — Gaṅgā Vratas, Tenfold Worship, Stotra, and Mokṣa on the Riverbank

ध्यात्वा जले यथाप्रोक्तां तत्रार्चायां तु पूजयेत् । वक्ष्यमाणेन मंत्रेण कुर्यात्पूजां विशेषतः ॥ ५२ ॥

dhyātvā jale yathāproktāṃ tatrārcāyāṃ tu pūjayet | vakṣyamāṇena maṃtreṇa kuryātpūjāṃ viśeṣataḥ || 52 ||

依先前所说在水中观想之后,当于彼处礼敬供奉圣像(arcā);并以随后将宣说之真言,尤当郑重细致地行 pūjā 供养。

ध्यात्वाhaving meditated
ध्यात्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootध्यै (धातु) + त्वा (क्त्वा)
Formक्त्वान्त अव्यय-कृदन्त (gerund/absolutive)
जलेin water
जले:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण/Locative), एकवचन
यथाas
यथा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
प्रोक्ताम्as stated
प्रोक्ताम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु) + प्र (उपसर्ग) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle) ‘प्रोक्त’; स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
अर्चायाम्in/at the icon (arcā)
अर्चायाम्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअर्चा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
तुindeed/then
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (particle; emphasis/contrast)
पूजयेत्should worship
पूजयेत्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
वक्ष्यमाणेनwith the (to be) recited
वक्ष्यमाणेन:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु) + शानच् (कृदन्त)
Formभविष्यत्काले कर्मणि-प्रयोगे शानच्-प्रत्ययान्त कृदन्त (future passive participle) ‘वक्ष्यमाण’; नपुंसक/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन (मन्त्रेण इत्यस्य विशेषणम्)
मन्त्रेणby/with a mantra
मन्त्रेण:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
कुर्यात्should perform
कुर्यात्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
पूजाम्worship
पूजाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपूजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
विशेषतःespecially
विशेषतः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविशेषतः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)

Narada (instructional narration within Uttara-Bhaga ritual context)

Vrata: none

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

FAQs

It emphasizes that inner purification through prescribed meditation (dhyāna) should culminate in outer worship (arcana), uniting contemplation and ritual as a single tirtha-centered sādhana.

Bhakti here is expressed as attentive, mantra-guided pūjā performed after focused remembrance of the deity—showing devotion as both heartfelt meditation and disciplined service to the arcā.

It highlights ritual application of mantra (connected with Śikṣā for correct recitation and Kalpa for procedure), indicating that precise, sequential performance is integral to effective pūjā.