Shloka 20

आरोग्यं वित्त्रसंपत्तिर्गंगास्मरणंज फलम् । मनसा संस्मरेद्यस्तु गंगां दूरस्थितो नरः ॥ २० ॥

ārogyaṃ vittrasaṃpattirgaṃgāsmaraṇaṃja phalam | manasā saṃsmaredyastu gaṃgāṃ dūrasthito naraḥ || 20 ||

忆念恒河之果报,为身安康健、财资增长。即使远在他方之人,若于心中追念恒河,亦得此等功德。

आरोग्यम्health
आरोग्यम्:
Karta (कर्ता/वाक्यविषय)
TypeNoun
Rootआरोग्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
वित्त-सम्पत्तिःwealth/prosperity
वित्त-सम्पत्तिः:
Karta (कर्ता/वाक्यविषय)
TypeNoun
Rootवित्त (प्रातिपदिक) + सम्पत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वित्तस्य सम्पत्तिः = wealth/prosperity of riches)
गङ्गा-स्मरणम्remembrance of Ganga
गङ्गा-स्मरणम्:
Karta (कर्ता/वाक्यविषय)
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक) + स्मरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गङ्गायाः स्मरणम् = remembrance of Ganga)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक-निपात
फलम्fruit/result
फलम्:
Sampradana/Phala (फल-निर्देश)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
मनसाwith the mind
मनसा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
संस्मरेत्should recollect
संस्मरेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + स्मृ (धातु)
Formविधिलिङ्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धसूचक-सर्वनाम
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक-निपात (but/indeed)
गङ्गाम्Ganga
गङ्गाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
दूर-स्थितःsituated far away
दूर-स्थितः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदूर (प्रातिपदिक) + स्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √स्था)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past participle) 'स्थित'; तत्पुरुषः (दूरे स्थितः = situated far away)
नरःman/person
नरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Suta (narrating the tirtha-mahatmya discourse as preserved in the Purana)

Vrata: none

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

G
Ganga

FAQs

It teaches that tirtha-power is accessible through smaraṇa (mental remembrance): even without physical proximity, sincere recollection of the Ganga yields tangible and auspicious results.

By emphasizing remembrance (smaraṇa) as an effective practice, it aligns with bhakti where inner recollection and reverence—rather than only external travel—brings grace and beneficial outcomes.

No specific Vedanga is taught directly; the practical takeaway is an upāsanā-style discipline—regular mental smaraṇa as a simple, repeatable daily practice connected to tirtha-dharma.