Adhyaya 90: The Slaying of Shumbha and the Reabsorption of the Goddesses into Ambika

Verse 1

ऋषिर्उवाच। निशुम्भं निहतं दृष्ट्वा भ्रातरं प्राणसम्मितम्। हन्यमानं बलं चैव शुम्भः क्रुद्धोऽब्रवीद्वचः॥

仙人说道：见到自己如同性命般珍爱的兄弟尼输婆（Nishumbha）被杀，且军队正遭毁灭，输婆（Shumbha）怒火充盈，说出了这些话。

Verse 2

बलावलेपाद्दुष्टे त्वं मा दुर्गे गर्वमावह । अन्यासां बलमाश्रित्य युध्यसे यातिमानिनी ॥

恶徒啊！杜尔迦（Durga），莫因你的力量而自矜。你是倚仗他者之力而战的，傲慢至极的女子啊！

Verse 3

श्रीदेव्युवाच । एकैवाहं जगत्यत्र द्वितीया का ममापरा । पश्यैता दुष्ट मय्येव विशन्त्यो मद्विभूतयः ॥

女神说道：在此宇宙之中，唯有我独自存在；除我之外，复有谁在？恶徒啊，且看我这些化现如何尽皆归入我一体之中。

Verse 4

ऋषिरुवाच । ततः समस्तास्ता देव्यो ब्रह्माणीप्रमुखा लयम् । तस्या देव्यास्तनौ जग्मुरेकावासीत्तदाम्बिका ॥

仙人说道：于是诸女神在梵摩尼（Brahmani）的率领下，尽皆融入女神（Devi）的身躯之中；唯有安比迦（Ambika）独自留下。

Verse 5

श्रीदेव्युवाच । अहं विभूत्या बहुभिरिह रूपैर्यदास्थिता । तत्संहृतं मयैकैव तिष्ठाम्याजौ स्थिरो भव ॥

女神说道：“我曾以我的神圣威德（Vibhuti）在此显现为多种形相；如今这一切皆由我收摄归一。我确实独自屹立。于战斗中当坚住不动！”

Verse 6

ऋषिह्रुवाच । ततः प्रववृते युद्धं देव्याः शुम्भस्य चोभयोः । पश्यतां सर्वदेवानां असुराणां च दारुणम् ॥

仙人说道：于是女神与舒姆婆（Shumbha）之间展开了可怖的战斗，诸天与诸魔皆在旁见证。

Verse 7

शरवर्षैः शितैः शस्त्रैस्तथा चास्त्रैः सुदारुणैः । तयोर्युद्धमभूद् भूयः सर्वलोकभयङ्करम् ॥

在锋利箭雨、诸般兵器与极其可怖的飞射神兵的倾泻之下，两者［女神与舒姆婆］之间的战斗再度爆发，使一切世界皆生恐惧。

Verse 8

दिव्यान्यस्त्राणि शतशो मुमुचे यान्यथाम्बिका । बभञ्ज तानि दैत्येन्द्रस्तत्प्रतीघातकर्तृभिः ॥

而安比迦所发出的无数神圣飞射之器，达底耶（Daitya）之主皆以自身能相克的兵器将其尽数击碎。

Verse 9

मुक्तानि तेन चास्त्राणि दिव्यानि परमेś्वरि । बभञ्ज लीलयैवोग्रहुंकारोच्चारणादिभिः ॥

噢，至上圣母！他所放出的诸般神圣飞弹，女神以凶烈的发声——如可怖的战吼“吽迦罗”(huṃkāra)等——便轻易将其击碎。

Verse 10

ततः शरशतैर्देवीमाच्छादयत सोऽसुरः । सा च तत्कुपिता देवी धनुश्चिच्छेद चेṣुभिः ॥

随后那阿修罗以数百支箭矢遮蔽女神。女神因此震怒，以自身的箭矢将他的弓斩断成碎片。

Verse 11

छिन्ने धनुषि दैत्येन्द्रस्तथा शक्तिमथाददे । चिच्छेद देवी चक्रेण तामप्यस्य करे स्थिताम् ॥

当他的弓被斩断后，那代提耶之主便执起长枪（śakti）。女神以自己的神轮将其亦斩断，即使那枪仍握在他手中。

Verse 12

ततः खड्गमुपादाय शतचन्द्रं च भानुमत् । अभ्यधावत्तदा देवीṃ दैत्यानामधिपेś्वरः ॥

随后，那代提耶的王者执起宝剑与一面光辉闪耀、饰有百轮明月纹记的盾牌，向女神猛然冲去。

Verse 13

तस्यापतत एवाशु खड्गं चिच्छेद चण्डिका । धनुर्मुक्तैः शितैर्बाणैश्चर्म चार्ककरामलम् ॥

他冲锋之际，旃提迦（Caṇḍikā）迅疾斩断其剑；又以自弓发出的锐箭，洞穿其盾，那盾明耀如日光之辉。

Verse 14

अश्वांश्च पातयामास रथं सारथिना सह । हताश्वः स तदा दैत्यश्छिन्नधान्वा विसारथिः । जग्राह मुद्गरं घोरमम्बिकानिधनodyataḥ ॥

她击倒了他的战马与战车，并连同御者一并诛灭。随后那达伊提亚，马已被杀、弓已折断、又失去御者，便握起可怖的巨槌，立志要杀害安比迦（Ambikā）。

Verse 15

चिच्छेदापततस्तस्य मुद्गरं निशितैः शरैः । तथापि सोऽभ्यधावत्तां मुṣ्टिमुद्यम्य वेगवान् ॥

当他逼近时，她以锐利的箭矢斩断了他的巨槌。即便如此，他仍怒火迅疾，举拳冲向她。

Verse 16

स मुṣ्टिं पातयामास हृदये दैत्यपुṅ्गवः । देव्यास्तं चापि सा देवी तलेनोरस्यताडयत् ॥

那位达伊提亚中的雄牛以拳击中她的胸膛；而女神亦以掌心击打他的胸口。

Verse 17

तलप्रहाराभिहतो निपपात महीतले । स दैत्यराजः सहसा पुनरेव तथोत्थितः ॥

被她掌击所中，魔王倒落于地；然而转瞬之间，他又猛然起身。

Verse 18

उत्पत्य च प्रगृह्योच्चैर्देवीं गगनमास्थितः । तत्रापि सा निराधारा युयुधे तेन चण्डिका ॥

他纵身跃起，抓住女神，直升高空。即使在那无所凭依之处，旃提迦（Caṇḍikā）仍与他搏战。

Verse 19

नियुद्धं खे तदा दैत्यश्चण्डिका च परस्परम् । चक्रतुः प्रथमं सिद्धमुनिविस्मयकारकम् ॥

于是，那位阿修罗与旃提迦在空中展开近身搏战——起初——此番交锋令诸位已臻圆满的圣仙大为惊异。

Verse 20

ततो नियुद्धं सुचिरं कृत्वा तेनाम्बिका सह । उत्पाट्य भ्रामयामास चिक्षेप धरणीतले ॥

随后，他与安比迦久战近搏，便抓住女神，将她旋转抡起，猛然掷向大地。

Verse 21

स क्षिप्तो धरणीं प्राप्य मुष्टिमुद्यम्य वेगितः । अभ्यधावत दुष्टात्मा चण्डिकानिधनेच्छया ॥

被掷落后，他坠至大地；举起拳头，怒火奔涌，那心性邪恶者猛冲向前，欲杀旃提迦。

Verse 22

तमायान्तं ततो देवी सर्वदैत्यजनेश्वरम् । जगत्यां पातयामास भित्त्वा शूलेन वक्षसि ॥

于是，女神在大地上击倒那逼近的阿修罗军主宰，以长矛刺穿其胸膛。

Verse 23

स गतासुः पपातोर्व्यां देवीशूलाग्रविक्षतः । चालयन् सकलां पृथ्वीं साब्धिद्वीपां स पर्वताम् ॥

被女神长矛之锋所伤，他无生命地倒伏于地，震动了整个世界——海洋、群岛与群山尽皆摇撼。

Verse 24

ततः प्रसन्नमखिलं हते तस्मिन् दुरात्मनि । जगत्स्वास्थ्यमतीवाप निर्मलं चाभवन्नभः ॥

当那恶者被诛灭之时，万象皆归寂静；世间得大安泰，天空亦复澄明。

Verse 25

उत्पातमेघाः सोल्का ये प्रागासंस्ते शमं ययुः । सरितो मार्गवाहिन्यस्तथासंस्तत्र पातिते ॥

先前出现、挟带凶兆并伴随流星的云团亦复平息；那些曾逆常道而流的诸河，在他于彼处被击倒时，皆归于正途。

Verse 26

ततो देवगणाः सर्वे हर्षनिर्भमानसाः । बभूवुर्निहते तस्मिन् गन्धर्वा ललितं जगुः ॥

于是当他被诛杀之时，诸天众皆充满欢喜，乾闼婆亦以妙音歌咏。

Verse 27

अवादयंस् तथैवान्ये ननृतुश्चाप्सरोगणाः । ववुः पुण्यास्तथा वाताः सुप्रभोऽभूद्दिवाकरः ॥

又有他者奏诸乐器；众阿普萨罗（天女）起舞。吉祥之风吹拂，日轮以辉煌光明照耀。