Adhyaya 19: Kartavirya Arjuna at Dattatreya’s Ashram: Boons, Sovereignty, and Vaishnava Praise

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे (… ) नामाष्टादशोऽध्यायः । एकोनविंशोऽध्यायः । पुत्र उवाच — इत्यृषेर्वचनं श्रुत्वा कार्तवीर्यो नरेश्वरः । दत्तात्रेयाश्रमं गत्वा तं भक्त्या समपूजयत् ॥

“至此，《圣·摩尔甘德耶往世书》第十八章……结束”（章末题记）。随后开启第十九章。儿子说道：卡尔塔维里亚——人间之主——听闻仙人之言后，前往达塔特雷耶的隐修林，以虔敬之心礼拜供养他。

Verse 2

पादसंवाहनाद्येन मध्वाद्याहरणेन च । स्रक्चन्दनादिगन्धाम्बुफलाद्यनयनेन च ॥

他以种种侍奉——如按摩双足，奉上蜂蜜及诸般供品，并取来花鬘、檀香与诸香、水、果品等——（以此侍奉之）。

Verse 3

तथान्नसाधनैस्तस्य उच्छिष्टापोहनेन च । परितुष्टो मुनिर्भूतं तमुवाच तथैव सः ॥

又如是为其备办饮食，并清理所余——仙人心生欢喜，遂对站在面前的他开口说道。

Verse 4

यथैवोक्ताः पुरा देवाः मद्यभोगादिकुत्सनम् । स्त्री चेयं मम पार्श्वस्थेत्येतद्भोगाच्च कुत्सितम् ॥

正如诸天昔日曾发言谴责饮酒与放纵享乐等事——同样地，说“此女在我身旁”而沉溺于此类享受，也应受非议。

Verse 5

सदैवाहं न मामेवमुपरोद्धुं त्वमर्हसि । अशक्तमुपकाराय शक्तमाराधयस्व भोः ॥

我向来如此；你不应以此方式阻拦我。无能者不能施助——因此，先生，当礼敬那位有能力者。

Verse 6

जड उवाच तेनैवमुक्तो मुनिना स्मृत्वा गर्गवचश्च तत् । प्रत्युवाच प्रणम्यैनं स कार्तवीर्यार्जुनस्तदा ॥

阇荼说道：被圣贤如此告诫，又忆起伽尔伽之言，迦尔塔维利耶·阿周那便向他俯首致敬而答复。

Verse 7

अर्जुन उवाच किं मां मोहयसि देव ! स्वां मायां समुपाश्रितः । अनघस्त्वं तथैवेयं देवी सर्वभवारणिः ॥

阿周那说：神圣者啊，你为何依凭自身的幻力（māyā）来迷惑我？你本无过失——而此（女子）亦是女神（Devī），能摧灭一切生起与流转。

Verse 8

इत्युक्तः प्रीतिमान् देवस्ततस्तं प्रत्युवाच ह । कार्तवीर्यं महाभागं वशीकृतमहीतलम् ॥

被如此问及，那位神圣者满怀慈爱，遂答复他——答复那位大福之迦尔塔维利耶，他曾使大地归于其统御之下。

Verse 9

वरं वृणीष्व गुह्यं मे यत् त्वया समुदीरितम् । तेन तुष्टिः परा जाता त्वय्यद्य मम पार्थिव ॥

择取一项恩赐吧。你所说者乃是我的秘密（真实）；因此，今日我对你生起了至上的欢喜与满足，噢，国王。

Verse 10

ये च मां पूजयिष्यन्ति गन्धमाल्यादिभिर्नराः । मांसमद्योपहारैश्च मिष्टान्नैश्चाज्यसंयुतैः ॥

凡以芬芳、花鬘等供品礼敬我者——又以肉与酒为供，并以掺和酥油（ghee）的甘美食物奉献者——

Verse 11

लक्ष्मीसामेतं गीतैश्च ब्राह्मणानां तथार्चनैः । वाद्यैर्मनोहरैर्वीणा-वेणु-शङ्खादिभिस्तथा ॥

——（其礼拜）与吉祥天女拉克什米同在，伴以歌咏，并以敬奉婆罗门为助；又以悦耳乐器，如维那琴、笛、海螺等相类之器相和——

Verse 12

तेषामहं परां तुष्टिं पुत्रदारधनादिकम् । प्रदास्याम्यवघातञ्च हनिष्याम्यवमन्यताम् ॥

于彼等，我将赐予至上的满足——子嗣、妻室、财富及其余诸福；并且我亦将摧毁（加诸于他们的）伤害，使（对他们的）轻慢止息。

Verse 13

स त्वं वरय भद्रं ते वरं यन्मसेप्सितम् । प्रसादसुमुखस्तेऽहं गुह्यानामप्रकीर्तनात् ॥

是故，当择一恩赐——愿其于汝为吉祥——凡汝所欲之恩赐皆可。我对汝怀慈悦之意，因为汝未曾宣扬（我之）秘密名号。

Verse 14

कार्तवीर्य उवाच यदि देव प्रसन्नस्त्वं तत् प्रयच्छ ऋद्धिमुत्तमाम् । यया प्रजाः पालयेऽहं न चाधर्ममवाप्नुयाम् ॥

迦尔多毗利耶（Kārtavīrya）言曰：若汝欢喜，噢主宰，愿赐我至上的昌盛与威力；凭此我得以护持臣民，而不堕于非义（adharma）。

Verse 15

परानुसरणे ज्ञानमप्रतिद्वन्द्वतां रणे । सहस्रमाप्तुमिच्छामि बाहूनां लघुतागुणम् ॥

愿赐我追击并制胜敌人的智慧，战场上无与伦比的威能；并愿我得千臂，具足迅疾轻捷之动的德性。

Verse 16

असङ्गा गतयः सन्तु शैलाकाशाम्बु-भूमिषु । पातालेषु च सर्वेषु वधश्चाप्यधिकान्नरात् ॥

愿我在山岳、虚空、水中与大地之上行止无碍；亦于一切地下诸界皆复如是。并愿赐我能诛灭乃至力胜于我的人之威力。

Verse 17

तथोन्मार्गप्रवृत्तस्य चास्तु सन्मार्गदेशकः । सन्तु मेऽतिथयः श्लाघ्या वित्तदाने तथाक्षये ॥

若我行于邪途，愿有人指示我归于正道。愿我之宾客皆可称赞；愿我用于布施之财亦复无尽。

Verse 18

अनष्टद्रव्यता राष्ट्रे ममानुस्मरणेन च । त्वयि भक्तिर्ममैवास्तु नित्यमव्यभिचारिणी ॥

愿我以忆念于汝之故，我国中财物不致损失。并愿我对汝之虔敬恒常不绝，永不动摇。

Verse 19

दत्तात्रेय उवाच यत्र ते कीर्तिताः सर्वे तान् वरान् समवाप्स्यसि । मत्प्रसादाच्च भविता चक्रवर्तो त्वमीश्वरः ॥

达多特利耶（Dattātreya）曰：汝所陈述之一切恩赐，皆当获得。并由我之加被，汝将成为转轮圣王（cakravartin），为一切之主。

Verse 20

जड उवाच प्रणिपत्य ततस्तस्मै दत्तात्रेयाय सोऽर्जुनः । आनाय्य प्रकृतीः सम्यगभिषेकमगृह्णत ॥

贾荼说道：其后，阿周那向达多特雷耶俯首致敬，召集群臣与国度之诸构成要素（prakṛti），并依仪受取灌顶加冕之礼（abhiṣeka）。

Verse 21

आघोषयामास तदा स्थितो राज्ये स हैहयः । दत्तात्रेयात् परामृद्धिमवाप्यातिबलान्वितः ॥

随后，那位海诃耶王既已安立于其国，便颁布诏令；由于从达多特雷耶处获得至上昌盛，他被赋予非凡的力量。

Verse 22

अद्यप्रभृति यः शस्त्रं मामृतेऽन्यो ग्रहीष्यति । हन्तव्यः स मया दस्युः परिहंसारतोऽपि वा ॥

“自今日起，凡除我之外而执持兵器者——无论是盗贼，抑或甚至是奉行不害而行脚修行者——皆须为我所诛。”

Verse 23

इत्याज्ञप्तेन तद्राष्ट्रे कश्चिदायुधधृङ्नरः । तमृते पुरुषव्याघ्रं बभूवोरुपराक्रमः ॥

既有此令，在那国中无人佩持兵器——唯有那位“人中之虎”例外；于是宏大的勇武（仅在他身上）兴起。

Verse 24

स एव ग्रामपालोऽभूत् पशुपालः स एव च । क्षेत्रपालः स एवासीद् द्विजातीनाञ्च रक्षिताः ॥

他自身成为村落的守护者；他自身成为牧者；他自身成为田畴的卫护者；并且他也是“二次出生者”（dvija）的保护者。

Verse 25

तपस्विनां पालयिता सार्थपालस्तु सोऽभवत् । दस्यु-व्यालाग्नि-शस्त्रादि-भयेऽब्धौ निमज्जताम् ॥

他成为苦行者的护持者，也成为商旅车队的守护者；对于沉没在恐惧之海中的人——盗匪、猛兽、火焰、兵刃等诸般险难——他即是他们的庇护。

Verse 26

अन्यासु चैव मग्नानामापत्सु परवीरहा । स एव संस्मृतः सद्यः समुद्धर्ताभवन्नृणाम् ॥

而在其他灾厄之中亦然：凡堕入困厄者，那位诛灭敌方勇士者——一经忆念——便立刻成为众人的救度者。

Verse 27

अनष्टद्रव्यता चासीत्तस्मिन् शासति पार्थिवे । तेनेष्टं बहुभिर्यज्ञैः समाप्तवरदक्षिणैः ॥

当那位国王统治之时，财物毫无损失。诸多祭祀（yajña）得以举行，并以极为上妙的祭礼酬施（dakṣiṇā）圆满完成。

Verse 28

तेनैव च तपस्तप्तं संग्रामेष्वभिचेष्टितम् । तस्यार्धिमतिमानञ्च दृष्ट्वा प्राहाङ्गिरा मुनिः ॥

他修行苦行，又在战阵中奋力作为；见其昌盛与心志之高昂/自矜，圣仙安吉罗萨（Aṅgiras）便开口说道。

Verse 29

न नूनं कार्तवीर्यस्य गतिं यास्यन्ति पार्थिवाः । यज्ञैर्दानैस्तपोभिर्वा संग्रामे चातिचेष्टितैः ॥

诚然，其他诸王绝不能达到迦尔塔维尔亚（Kārtavīrya）的道路/成就——无论凭借祭祀、布施、苦行，乃至战场上的非凡奋勉，皆不能及。

Verse 30

दत्तात्रेयाद्दिन यस्मिन् स प्रापर्धि नरेश्वरः । तस्मिंस्तस्मिन् दिने यागं दत्तात्रेयस्य सोऽकरोत् ॥

就在那位国王因达塔特雷亚（Dattātreya）而获得昌盛的同一天，他也在那一天为达塔特雷亚举行了祭祀供奉（yāga）。

Verse 31

तत्रैव च प्रजाः सर्वास्तस्मिन्नहनि भूपतेः । तस्यर्धिं परमां दृष्ट्वा यागं चक्रुः समाधिना ॥

就在当地，所有臣民也在国王的同一天——见到他至上的昌盛——以专注之心举行了祭祀供奉。

Verse 32

इत्येतत् तस्य माहात्म्यं दत्तात्रेयस्य धीमतः । विष्णोश्चराचरगुरोरनन्तस्य महात्मनः ॥

由此宣说了智者达塔特雷亚的伟大——即毗湿奴（Viṣṇu），一切动与不动众生之导师，伟大之心的无尽者阿难陀（Ananta）。

Verse 33

प्रादुर्भावाः पुराणेषु कथ्यन्ते शार्ङ्गधन्विनः । अनन्तस्याप्रमेयस्य शङ्खचक्रगदाभृतः ॥

在诸《往世书》中，记述了持娑尔恩伽弓（Śārṅga）者的种种显现——那不可度量、无穷无尽者，执螺、轮与杵。

Verse 34

एतस्य परमं रूपं यश्चिन्तयति मानवः । स सुखी स च संसारात् समुत्तीर्णोऽचिराद्भवेत् ॥

凡人之中，若有人观想此至上形相——便得安乐，不久即能超越轮回（saṃsāra）。

Verse 35

सदैव वैष्णवानाञ्च भक्त्याहं सुलभोऽस्मि भोः । इत्येवं यस्य वै वाचस्तं कथं नाश्रयेज्जनः ॥

“对于毗湿奴派的信众，凭借虔敬之心，我恒常是容易证得的，噢，亲爱者。” 其言如是者，世人怎能不归依于他？

Verse 36

अधर्मस्य विनाशाय धर्माचारार्थमेव च । अनादिनिधनो देवः करोति स्थितिपालनम् ॥

为摧毁非正法（adharma），并确实为弘扬正法（dharma）的修行，那无始无终的神明施行护持，以保世界之安定。

Verse 37

तथैव जन्म चाख्यातमलर्कं कथयामि ते । तथा च योगः कथितो दत्तात्रेयेण तस्य वै । पितृभक्तस्य राजर्षेरलर्कस्य महात्मनः ॥

同样地，我将如所传述那般告诉你阿拉尔卡（Alarka）的出生；同样地，达塔特雷耶（Dattātreya）也将瑜伽教导于他——即那位大心之王仙阿拉尔卡，敬爱并奉事其父者。