Adhyaya 16: The Son’s Counsel on Renunciation and the Anasuya–Mandavya Episode: The Suspension of Sunrise and the Power of Pativrata

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे पितापुत्रसंवादो नाम पञ्चदशोऽध्यायः । षोडशोऽध्यायः पितावाच कथितं मे त्वया वत्स संसारस्य व्यवस्थितम् । स्वरूपमतीहेयस्य घटीयन्त्रवदव्ययम् ॥

如是，在尊贵的《摩尔迦ṇḍeya往世书》中，第十五章《父子对话》至此终了。第十六章：父亲说道：“亲爱的孩子，你已向我阐明轮回（saṃsāra）依序运作之理——其相难越、无有间断，宛如水钟之机括。”

Verse 2

तदेवमेतदखिलं मयावगतमीदृशम् । किं मया वद कर्तव्यमेवस्मिन् व्यवस्थिते ॥

因此，如今我已如其本然地明了这一切。请告诉我——既然诸事如此安排，我当作何所行？

Verse 3

पुत्र उवाच यदि मद्वचनं तात श्रद्धधास्यविशङ्कितः । तत् परित्यज्य गार्हस्थ्यं वानप्रस्थपरो भव ॥

儿子说道：“父亲，若你对我的话毫无疑惑而信受，就当舍弃居家之业，专心奉行林居期（vānaprastha）的道路。”

Verse 4

तम् अनुष्ठाय विधिवद् विहायाग्निपरिग्रहम् । आत्मन्यात्मानमाधाय निर्द्वन्द्वो निष्परिग्रहः ॥

“既已如法受持彼等修行，并舍弃供奉祭火之事，当令自我安住于真我之中；超越对待二边，离于一切占有。”

Verse 5

एकान्तराशी वश्यात्मा भव भिक्षुरतन्द्रितः । तत्र योगापरो भूत्वा बाह्यस्पर्शविवर्जितः ॥

“当独处而受食，自我调御；成为精勤的行乞沙门。于彼处专注于瑜伽，安住为远离外缘接触者（感官触境与世务往来）。”

Verse 6

ततः प्राप्स्यति तं योगं दुःशसंयोगभेषजम् । मुक्तिहेतुमनौपम्यमनाक्ख्येयमसङ्गिनम् । यत्संयोगान्न ते योगो भूयो भूतैर्भविष्यति ॥

“于是你将证得彼瑜伽——为难堪之结合（与苦相连）之良药。此乃解脱之因：无比、不可言说、而无所系著。由其成就，你将不复与具身众生再有任何‘瑜伽’（系缚之联系），即不再受生。”

Verse 7

पितावाच वत्स योगं ममाचक्ष्व मुक्तिहेतुमतः परम् । येन भूतैः पुनर्भूतो नेदृगः खमवाप्नुयाम् ॥

父亲说道：“爱子啊，请教我那瑜伽——解脱之至上因；凭此，即使我再度在众生之中受生，也不致在（存在之）苍穹——轮回之天——再遭此等忧苦之命运。”

Verse 8

यत्रासक्तिपरस्यात्मा मम संसारबन्धनैः । नैति योगमयोगोऽपि तं योगमधुना वद ॥

请现在告诉我那种瑜伽：使我之自性专注于无执，而不被轮回（saṃsāra）的系缚所束缚——在其中，甚至“非瑜伽”也不会变成另一种“瑜伽”（成为新的束缚之联系）。

Verse 9

संसारादित्यतापार्तिविप्लुष्यद्देहमांससम् । ब्रह्मज्ञानाम्बुशीतॆन सिञ्च मां वाक्यवारिणा ॥

我的身与心被轮回之日的炽热所灼，如同滴落消耗一般。愿你以言语之雨，洒我以梵（Brahman）智的清凉之水。

Verse 10

अविद्याकृष्णसर्पेण दष्टं तद्विषपीडितम् । स्ववाक्यामृतपानेन मां जीवय पुनर्मृतम् ॥

我被无明之黑蛇所噬，又为其毒所压迫；愿你使我这几同死者复苏，令我饮你言语之甘露（amṛta）。

Verse 11

पुत्रदारगृहक्षेत्रममत्वनिगडार्दितम् । मां मोचयेष्टसद्भावविज्ञानोद्घाटनैस्त्वरन् ॥

我为对儿子、妻子、家宅与田土的“我所”之系缚所苦。愿你速以开启真实实相之智与所求至上善之道，而解脱我。

Verse 12

पुत्र उवाच शृणु तात यथा योगो दत्तात्रेयेण धीमता । अलर्काय पुरा प्रोक्तः सम्यक् पृष्टेन विस्तरात् ॥

儿子说道：“父亲，请听：昔日智者达多特利耶（Dattātreya）在被正当地请问时，曾如何详尽地向阿拉尔迦（Alarka）教授瑜伽。”

Verse 13

पितोवाच दत्तात्रेयः सुतः कस्य कथं वा योगमुक्तवान् । कश्चालर्को महाभागो यो यौगं परिपृष्टवान् ॥

父亲说道：“达塔特雷耶（Dattātreya）是谁之子？他如何以瑜伽而证得解脱（mokṣa）？那位有福的阿拉尔卡（Alarka），向人请问瑜伽者，又是谁？”

Verse 14

पुत्र उवाच कौशिको ब्राह्मणः कश्चित् प्रतिष्ठानेऽभवत् पुरे । सोऽन्यजन्मकृतैः पापैः कुष्ठरोगातुरोऽभवत् ॥

儿子说道：“在普拉提什塔那（Pratiṣṭhāna）城中，有一位名叫考希迦（Kauśika）的婆罗门。因前生所造之罪，他患上麻风之疾。”

Verse 15

तं तथा व्याधितं भार्या पतिं देवमिवार्च्चयत् । पादाभ्यङ्गाङ्गसंवाह-स्त्रानाच्छादनभोजनैः ॥

虽身染重病，他的妻子仍如敬奉天神般敬事其夫：为他按摩双足，涂抹摩擦四肢，为他沐浴、更衣，并奉食喂养。

Verse 16

श्लेष्म-मूत्र-पुरीषासृक्-प्रवाहक्षालनॆन च । रहश्चैवोपचारॆण प्रियसम्भाषणॆन च ॥

又为他洗净所流之痰、尿、粪与血；在私密处悉心照料；并以柔和慈爱的言语与他交谈。

Verse 17

स तया पूज्यमानोऽपि सदातीव विनीतया । अतीव तीव्रकोपत्वान्निर्भर्त्सयति निष्ठुरः ॥

虽她以极其谦卑之心敬奉于他，然而因其暴烈至极的嗔怒，那残酷之人仍不断呵斥责骂于她。

Verse 18

तथापि प्रणता भार्या तममन्यत दैवतम् । तं तथाप्यतिबीभत्सं सर्वश्रेष्ठममन्यत ॥

即便如此，那位虔敬的妻子仍将他视为自己的神明；纵然他极其令人厌恶，她依旧认为他是众人之中最上者。

Verse 19

अचङ्क्रमणशोलोऽपि स कदाचिद् द्विजोत्तमः । प्राह भार्यां नयस्वेति त्वं मां तस्या निवेशनम् ॥

尽管他不能行走，那位卓越的婆罗门曾对妻子说道：“带我去——引我去——到她的住处。”

Verse 20

या सा वेश्या मया दृष्टा राजमार्गे गृहोषिता । तां मां प्रापय धर्मज्ञे ! सैव मे हृदि वर्तते ॥

“我所见的那位妓女，住在王道大路旁的一所房屋里——懂得达摩者啊，带我去见她！唯有她住在我心中。”

Verse 21

दृष्टा सूर्योदये बाला रात्रिश्चेयमुपागता । दर्शनानन्तरं सा मे हृदयान्नापसर्पति ॥

“我在日出时见到那位少女，如今夜晚已至；自从见她之后，她便不曾离开我的心。”

Verse 22

यदि सा चारुसर्वाङ्गी पीनश्रोणिपयोधरा । नोपगूहति तन्वङ्गी तन्मां द्रक्ष्यसि वै मृतम् ॥

“若那位肢体纤细的女子——周身皆美，臀与乳丰盈——不拥抱我，那么你必定会见我死去。”

Verse 23

वामः कामो मनुष्याणां बहुभिः प्रार्थ्यते च सा । ममाशक्तिश्च गमने सङ्कुलं प्रतिभाति मे ॥

“人间的欲望本就反复无常，那女子又为众人所追求。至于我，实无力前往；此行在我看来艰难而纷乱，障碍重重。”

Verse 24

तत् तदा वचनं श्रुत्वा भर्तुः कामातुरस्य सा । तत्पत्नी सत्कुलोत्पन्ना महाभागा पतिव्रता ॥

她听见丈夫那被欲念所苦的话语后，那位出身良族、福德具足、敬奉夫君的妻子，便准备依从。

Verse 25

गागं परिकरं बद्ध्वा शुल्कमादाय चाधिकम् । स्कन्धे भर्तारमादाय जगाम मृदुगामिनी ॥

她捆好所需之物，收取酬金（并多得一些），便将丈夫负于肩上而出发——步履柔和。

Verse 26

निशि मेघास्तृते व्योम्नि चलद्विद्युत्प्रदर्शिते । राजमार्गे प्रियं भर्तुश्चिकीर्षन्ती द्विजाङ्गना ॥

夜间，苍穹为云所覆，又被游走的闪电照亮，那位婆罗门女子行于王道之上，只愿成就丈夫所喜之事。

Verse 27

पथि शूले तथा प्रोतं चौरं यौरशङ्कया । माण्डव्यमतिदुःखार्तमन्धकारेऽथ स द्विजः ॥

在路上、于黑暗之中，那位婆罗门（考希迦）遇见了被钉穿在木桩上的曼达维亚——因疑作盗贼而受刑——正被极剧之痛所折磨。

Verse 28

पत्नीस्कन्धे समारूढश्चालयामास कौशिकः । पादावमर्षणात् क्रुद्धो माण्डव्यस्तमुवाच ह ॥

他骑坐在妻子的肩上，考希迦推搡冲撞了他。因被其双足践踏/踢击而震怒，曼达维亚便对他说道。

Verse 29

येनाहमेवमत्यर्थं दुःखितश्चालितः पदाः । दशां कष्टामनुप्राप्तः स पापात्मा नराधमः ॥

“在这般凄惨境况中，我已受极大折磨；凡以脚踢打/撼动我者——此人乃罪恶之魂，乃人中最下者！”

Verse 30

सूर्योदयेऽवशः प्राणैर्विमोक्ष्यति न संशयः । भास्करालोकनादेव स विनाशमवाप्स्यति ॥

“日出之时，他将无助地舍弃性命——毫无疑问。仅仅见到日光，他便将走向毁灭。”

Verse 31

तस्य भार्याततः श्रुत्वा तं शापमतिदारुणम् । प्रोवाच व्यथिता सूर्यो नैवोदयमुपैष्यति ॥

于是他的妻子听到那极其可怖的诅咒，悲痛之下宣告：“太阳将绝不升起。”

Verse 32

ततः सूर्योदयाभावादभवत् सन्तता निशा । बहून्यहः प्रमाणानि ततो देवा भयं ययुः ॥

随后，由于日出未现，黑夜便连绵不断。经多日之久，诸天神祇于是陷入恐惧。

Verse 33

निःस्वाध्यायवषट्कार-स्वधास्वाहाविवर्जितम् । कथं नु खल्विदं सर्वं न गच्छेत् संक्षयं जगत् ॥

若整个世界缺失svādhyāya（吠陀自习研读）以及祭仪呼声——vaṣaṭ、svadhā、svāhā——它又怎能不走向毁坏？

Verse 34

अहोरात्रव्यवस्थाया विना मासर्तुसंक्षयः । तत्संक्षयान्न त्वयने ज्ञायेते दक्षिणोत्तरे ॥

若无昼夜的有序安排，月与季节便会崩解；而当其崩解时，南北二ayana（南行与北行）亦不可得知。

Verse 35

विना चायनविज्ञानात् कालः संवत्सरः कुतः । संवत्सरं विना नान्यत् कालज्ञानं प्रवर्तते ॥

又若不知诸ayana，何以成立名为“年”的时间单位？无有“年”，其余一切关于时间的认知亦不能如法推进。

Verse 36

पतिव्रताया वचसा नोद्गच्छति दिवाकरः । सूर्योदयṃ विना नैव स्नानदानादिकाः क्रियाः ॥

凭一位贞信持戒之妻（pativratā）的言命，太阳亦不升起；而无日出，则沐浴、布施等诸行皆不得行。

Verse 37

नाग्नेर्विहरणञ्चैव क्रात्वभावश्च लक्ष्यते । नैवाप्ययनमस्माकं विना होमेन जायते ॥

甚至火的“运行”（活动）与祭祀（yajña）之成立，也被观察为依赖仪轨；同样，我们的ayana（季节性行程）若无homa（火供）便不生起。

Verse 38

वयमाप्यायिता मर्त्यैर्यज्ञभागैर्यथोचितैः । वृष्ट्या ताननुगृह्णीमो मर्त्यान् शस्यादिसिद्धये ॥

我们由人类以祭祀中应得的份额而得滋养；又以降雨施恩于彼等，使庄稼等诸物得以成就兴盛。

Verse 39

निष्पादितास्वोषधीषु मर्त्या यज्ञैर्यजन्ति नः । तेषां वयं प्रयच्छामः कामान् यज्ञादिपूजिताः ॥

当药草与诸般出产已生起时，凡人以祭祀礼敬我们；而当我们以祭祀等受尊崇时，我们便赐予他们所愿之目标。

Verse 40

अधो हि वर्षाम वयं मर्त्याश्चोर्ध्वप्रवर्षिणः । तोयवर्षेण हि वयं हविर्वर्षेण मानवाः ॥

我们向下降雨，而凡人则“向上降雨”。我们以降下雨水而为之；人类以倾献供物（havis，祭献之酥乳等）而为之。

Verse 41

ये नास्माकं प्रयच्छन्ति नित्यनैमित्तकीः क्रियाः । क्रतुभागं दुरात्मानः स्वयञ्चाश्नन्ति लोलुपाः ॥

凡不向我们奉献应行的日常与时令仪轨者——那些邪恶而贪婪之人——便将祭祀之份据为己用而自食。

Verse 42

विनाशाय वयं तेषां तोयसूर्याग्निमारुतान् । क्षितिञ्च सन्दूषयामः पापानामपकारिणाम् ॥

为毁灭他们，我们使那些作恶害人的罪人之水、日、火、风，乃至大地，都变得败坏失调。

Verse 43

दुष्टतोयादिभोगेन तेषां दुष्कृतकर्मिणाम् । उपसर्गाः प्रवर्तन्ते मरणाय सुदारुणाः ॥

因饮用不净之水等物，作恶之人便遭受可怖的灾厄，步步逼近死亡。

Verse 44

ये त्वस्मान् प्रीणयित्वा तु भुञ्जते शेषमात्मना । तेषां पुण्यान् वयं लोकान् विदधाम महात्मनाम् ॥

然而，那些先令我等欢喜，继而自取所余者——我等赐予这些大心之人以功德之界。

Verse 45

तन्नास्ति सर्वमेवैतद्विनैषां व्युष्टिसंस्थितम् । कथं नु दिनसर्गः स्यादन्योऽन्यमवदन्सुराः ॥

若无他们建立黎明，这一切便不能成立；那么白昼又怎能发生？——诸神彼此如是言说。

Verse 46

तेषामेव समेतानां यज्ञव्युच्छित्तिशङ्किनाम् । देवानां वचनं श्रुत्वा प्राह देवः प्रजापतिः ॥

当诸神聚集，惧怕祭祀将息，而其言语被听闻之时，神祇般的生主（Prajāpati）开口说道。

Verse 47

तेजः परं तेजसैव तपसा च तपस्तथा । प्रशाम्यतेऽमरास्तस्माच्छृणुध्वं वचनं मम ॥

噫，不死者们！至上的光威（tejas）唯以光威自能平息，苦行之力（tapas）亦唯以苦行之力制伏；故当听我之言。

Verse 48

पतिव्रतायाः माहात्म्यान्नोद्गच्छति दिवाकरः । तस्य चानुदयाद्धानिर्मर्त्यानां भवतां तथा ॥

由于守夫誓的贞妇（pativratā）之伟大威德，太阳不再升起；而因其不升起，凡人（以及你们）同样遭受损害。

Verse 49

तस्मात् पतिव्रतामत्रेरनुभूयां तपस्विनीम् । प्रसादयत वै पत्नीं भानोरुदयकाम्यया ॥

因此，为求太阳再度升起，你们应前往礼敬并安抚阿特里之苦行、守夫誓之妻——阿那苏雅（Anasūyā）。

Verse 50

पुत्र उवाच तैः सा प्रसादिता गत्वा प्रोह्येष्टं व्रियतामिति । अयाचन्त दिनं देवाः भवत्विति यथा पुरा ॥

其子说道：她因他们而欢喜，遂前往并说道：“愿所期之仪轨得以圆满。”诸神于是祈求：“愿白昼如昔再现。”

Verse 51

अनसूयोवाच पतिव्रतायाः माहात्म्यं न हीयेत कथंत्विति । सम्मान्य तस्मात् तां साध्वीमहमः स्त्रक्ष्याम्यहं सुराः ॥

阿那苏雅说道：“守夫誓者（pativratā）的伟大岂能减损？”因此，诸神啊，礼敬那位贤德之女，我将使白昼生成。

Verse 52

यथा पुनरहोरात्र-संस्थानमुपजायते । यथा च तस्याः स्वपतिर् न साध्व्या नाशमेṣ्यति ॥

为使昼夜之秩序再度兴起，并使她的丈夫不因那位贤德之女而遭毁灭——此事必须得到确保。

Verse 53

पुत्र उवाच एवमुक्त्वा सुरां तस्याः गत्वा सा मन्दिरं शुभा । उवाच कुशलं पृष्टा धर्मं भर्तुस्तथात्मनः ॥

儿子说道：如此说罢，那位吉祥的女子便前往她（阿那苏雅）的居所。被问及安好与否时，她陈述了其夫与自身所守之正法（dharma）。

Verse 54

अनसूयोवाच कच्चिन्नन्दसि कल्याणि स्वभर्तुर्मुखदर्शनात् । कच्चिच्चाखिलदेवेभ्यो मन्यसेऽभ्यधिकं पतिम् ॥

阿那苏雅说道：噢，吉祥者，你见到夫君之面可心生欢喜吗？你是否认为你的夫君甚至胜过一切诸天？

Verse 55

भर्तृशुश्रूषणादेव मया प्राप्तं महत्फलम् । सर्वकामफलावाप्त्या प्रत्यूहाः परिवर्तिताः ॥

唯以侍奉夫君一事，我便获得了巨大的果报；既得一切所愿之果，诸般障碍皆被退却（消除）。

Verse 56

पञ्चर्णानि मनुष्येण साध्वि ! देयानि सर्वदा । तथात्मवर्णधर्मेण कर्तव्यो धनसंचयः ॥

噢，贤德的女子，世人恒当偿尽五种债务；而财富亦应依自身种姓之本分（varṇa-dharma）而正当积聚。

Verse 57

प्राप्तश्चार्थस्ततः पात्रे विनियोज्यो विधानतः । सत्यार्जव-तपो-दानैर्दयायुक्तो भवेत् सदा ॥

凡所得之财，当依规分配与堪受之人。应恒具真实、坦直、苦行（tapas）、布施与悲悯之心。

Verse 58

क्रियाश्च शास्त्रनिर्दिष्टा रागद्वेषविवर्जिताः । कर्तव्या अन्वहं श्रद्धा-पुरस्कारेण शक्तितः ॥

经论所规定之行持，应当日日奉行，远离贪著与憎恶；以信心为先，并随自力而行。

Verse 59

स्वजातिविहितानेव लोकानाप्नोति मानवः । क्लेशेन महता साध्वि ! प्राजापत्यादिकान् क्रमात् ॥

众生唯能到达为其自身身分（种姓/阶序，jāti/varna）所规定之诸界。噫，贤德之女，唯以大精进，方能依次抵达般阇钵底界（Prajāpatya）及其他境界。

Verse 60

स्त्रियस्त्वेवं समस्तस्य नरैर्दुःखार्जितस्य वै । पुण्यस्यार्धापहारिण्यः पतिशुश्रूषयैव हि ॥

是故，女子确能分受男子艰辛所获功德之半——唯由侍奉其夫而已。

Verse 61

नास्ति स्त्रीणां पृथग्यज्ञो न श्राद्धं नाप्युपोषितम् । भर्तृशुश्रूषयैवैतान् लोकानीष्टान् व्रजन्ति हि ॥

于女子而言，并无别立之祭祀，亦无别立之施罗陀（śrāddha），乃至作为独立仪轨之斋戒亦无；唯以侍奉其夫，实能往至所愿诸界。

Verse 62

तस्मात् साध्वि ! महाभागे ! पतिशुश्रूषणं प्रति । त्वया मतिः सदा कार्या यतो भर्ता परा गतिः ॥

是以，噫，贤善而有福之女，当恒常摄心于侍奉其夫——以夫为汝之至上归依与究竟所趣。

Verse 63

यद्देवेभ्यो यच्च पित्रागतेभ्यः कुर्याद्भर्ताभ्यर्च्चनं सत्क्रियातः । तस्याप्यर्धं केवलानन्यचित्ता नारी भुङ्क्ते भर्तृशुश्रूषयैव ॥

丈夫为诸天与祖灵（pitṛs）所行的一切供奉与如法仪轨，若女子一心专注、不为杂念所扰，仅以侍奉其夫，便得其中一半功德。

Verse 64

पुत्र उवाच तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा प्रतिपूज्य तथादरात् । प्रत्युवाचात्रिपत्नीं तामनसूयामिदं वचः ॥

儿子说道：听闻她的话语，并恭敬礼敬之后，他以如下言辞答复那位阿那苏雅——阿特里之妻。

Verse 65

धन्यास्म्यनुगृहीतास्मि देवैश्चाप्यवलोकिता । यन्मे प्रकृतिकल्याणि ! श्रद्धां वर्धयसे पुनः ॥

我实为有福；我实为蒙恩，甚至为诸天所垂顾——因为你，噢天性吉祥者，再一次增长了我的信心。

Verse 66

जानाम्येतन्न नारीणां काचित् पतिसमा गतिः । तत्प्रीतिश्चोपकाराय इह लोके परत्र च ॥

我知此理：对女子而言，没有任何道路（归依/归宿/目标）可与丈夫相等；令其欢喜，于今世与来世皆有利益。

Verse 67

पतिप्रसादादिह च प्रेत्य चैव यशस्विनि । नारी सुखमवाप्नोति नार्या भर्ता हि देवता ॥

凭丈夫之恩——在此世与身后，噢声名卓著者——女子得享安乐；因为丈夫确为妻子的神明。

Verse 68

सा त्वं ब्रूहि महाभागे ! प्राप्तायाः मम मन्दिरम् । आर्यायाः यन्मया कार्यं तथाऽऽर्येणापि वा शुभे ॥

因此，尊贵的夫人，既然你来到我家，请告诉我：我应当如何奉事一位高贵的宾客；而你这位高贵者，吉祥的女士，也应当如何行持？

Verse 69

अनसूयोवाच एते देवाः सहेन्द्रेण मामुपागम्य दुःखिताः । त्वद्वाख्यापास्तसत्कर्मदिननक्तनिरूपणाः ॥

阿那苏雅说道：这些天神连同因陀罗，在困厄中来到我这里——应行的祭仪被弃置，昼夜的法度也被扰乱，正如先前已向你陈述的那样。

Verse 70

याचन्तेऽहर्निशासंस्थां यथावदविखण्डिताम् । अहं तदर्थमायाता शृणु चैतद्वचो मम ॥

他们请求建立合乎正法、不断绝的昼夜安排。我正为此而来；请听我所言。

Verse 71

दिनाभावात् समस्तानामभावो यागकर्मणाम् । तदभावात् सुराः पुष्टिं नोपयान्ति तपस्विनि ॥

由于白昼缺失，一切祭祀之仪皆止息；而因其止息，诸天便不得滋养与力量，噢，修行的女圣者。

Verse 72

अह्नश्चैव समुच्छेदादुच्छेदः सर्वकर्मणाम् । तदुच्छेदादनावृष्ट्या जगदुच्छेदमेष्यति ॥

确实，当白昼被截断时，一切作为亦随之断绝；由此止息，因无降雨，世间将走向毁灭。

Verse 73

तत् त्वमिच्छसि चेदेतत् जगदुद्धर्तुमापदः । प्रसीद साध्वि ! लोकानां पूर्ववद्धर्ततां रविः ॥

若汝愿此——即救度世间脱离灾厄——愿贤德圣女垂慈！愿日神如昔支撑诸界。

Verse 74

ब्राह्मण्युवाच माण्डव्येन महाभागे ! शप्तो भर्ता ममेश्वरः । सूर्योदये विनाशं त्वं प्राप्ससीत्यतिमन्युनाः ॥

婆罗门女说道：“噢，高贵的圣女！我的主与夫君在曼达维耶大怒之下受其诅咒：‘日出之时，你将遭毁灭。’”

Verse 75

अनसूयोवाच यदि वा रोचते भद्रे ! ततस्त्वद्वचनादहम् । करोमि पूर्ववद्देहं भर्तारञ्च नवं तव ॥

阿那苏雅说道：“若此事令你欢喜，善良的圣女啊，那么依你之言，我将使你的身体复如从前——并且（赐予）你一位新的夫君。”

Verse 76

मया हि सर्वथा स्त्रीणां माहात्म्यं वरवर्णिनि । पतिव्रतानामाराध्यमिति संमानयामि ते ॥

因为我，肤色明净者啊，于一切方面尊崇女性之伟大——并认为守夫誓戒（pativratā）之妇的虔诚，实为应当礼敬供奉之德。

Verse 77

पुत्र उवाच तथेत्युक्ते तया सूर्यमाजुहाव तपस्विनी । अनसूयार्घ्यमुद्यम्य दशरात्रे तदा निशि ॥

其子说道：当她说“如是”之时，那位苦行女便召请日神；随后在十夜之期的夜间，阿那苏雅举起并奉献阿尔伽（arghya）供礼。

Verse 78

ततो विवस्वान् भगवान् फुल्लपद्मारुणाकृतिः । शैलराजानमुदयमारुरोहो रुमण्डलः ॥

随后，吉祥的毗婆斯梵（太阳神），其形体赤红如盛放的莲华，于黎明时分在群山之王之上升起，光轮广大。

Verse 79

समनन्तरमेवास्या भर्ता प्राणैर्व्ययुज्यत । पपत च महीपृष्ठे पतन्तं जगृहे च सा ॥

紧接着，她的丈夫与生命之气分离；他倒在大地之上，她在他坠落之际将他接住。

Verse 80

अनसूयोवाच न विषादस्त्वया भद्रे ! कर्तव्यः पश्य मे बलम् । पतिशुश्रूषयावाप्तं तपसः किं चिरेण ते ॥

阿那苏雅说道：“善良的夫人啊，切莫绝望——且看我的威力。既然（此等威力）可由对夫君的虔敬奉事而得，又何必久修苦行呢？”

Verse 81

यथा भर्तृसमं नान्यमपश्यं पुरुषं क्वचित् । रूपतः शीलतो बुद्ध्या वाङ्माधुर्य्यादिभूषणैः ॥

（她说道：）“我从未在任何地方见过有男子能与我夫相等——无论在容貌、品行、智慧，或在如言语甘美等种种‘饰德’方面。”

Verse 82

तेन सत्येन विप्रो 'यं व्याधिमुक्तः पुनर्युवा । प्राप्नोतु जीवितं भार्यासहायः शरदां शतम् ॥

凭此真实之言，愿此婆罗门脱离疾病而复得青春；并愿他与妻为伴，同享百秋之寿（即圆满而长久的生命）。

Verse 83

यथा भर्तृसमं नान्यमहं पश्यामि दैवतम् । तेन सत्येन विप्रोऽयं पुनर्जीवत्वनामयः ॥

“我不见有任何神祇可与我夫君等同；凭此真实之语，愿此婆罗门复得生命，远离诸病。”

Verse 84

कर्मणा मनसा वाचा भर्तुराराधनं प्रति । यथा ममोद्यमो नित्यं तथायं जीवतां द्विजः ॥

“以身、以意、以语，我的努力恒常趋向于礼敬与奉事夫君；愿此婆罗门亦得存活。”

Verse 85

पुत्र उवाच ततो विप्रः समुत्तस्थौ व्याधिमुक्तः पुनर्युवा । स्वभाभिर्भासयन् वेश्म वृन्दारक इवाजरः ॥

其子说道：“于是那婆罗门起身——病患尽除，复得青春——以自身光辉照耀其宅，如天界之众，永无衰老。”

Verse 86

ततोऽपतत् पुष्पवृष्टिर्देववाद्यादिनिस्वनः । लेभिरे च मुदं देवा अनसूयामथाब्रुवन् ॥

“随即花雨纷落，并有天乐器之声相和。诸神欢喜充满，遂对阿那苏雅说道。”

Verse 87

देवा ऊचुः वरं वृणीष्व कल्याणि देवकार्यं महत् कृतम् । त्वया यस्मात् ततो देवा वरदास्ते तपस्विनि ॥

诸神说道：“吉祥者啊，请择取一愿。既然你为诸神成就大业，诸神便为你施与恩赐，噢修行的女行者。”

Verse 88

अनसूयोवाच यदि देवाः प्रसन्ना मे पितामहपुरोगमाः । वरदा वरयोग्या च यद्यहं भवतां मता ॥

阿那苏雅说道：“若诸天——以大祖父梵天（Brahmā）为首——对我心生欢喜，若你们认为我堪受恩赐，而你们又是赐福者……”

Verse 89

तद्यान्तु मम पुत्रत्वं ब्रह्म-विष्णु-महेश्वराः । योगञ्च प्राप्नुयां भर्तृसहिता क्लेशमुक्तये ॥

“那么，愿梵天、毗湿奴与大自在天（Maheśvara）成为我的儿子；并愿我与夫君同证瑜伽，以得离诸苦恼。”

Verse 90

एवमस्त्विति तां देवा ब्रह्म-विष्णु-शिवादयः । प्रोक्त्वा जग्मुर्यथान्यायमनुमान्य तपस्विनीम् ॥

诸神——梵天、毗湿奴、湿婆及其余诸天——说道：“如是。”言毕，礼敬那位苦行女后，便依次如法而去。